Μήπως είναι προνομιακό το «όλοι ίδιοι είναι»;

Με τις εθνικές εκλογές να είναι μια ανάσα μακριά, το “όλοι ίδιοι είναι” δίνει και παίρνει, συχνά συνοδευόμενο από τη δήλωση πως “δεν θα πάω να ψηφίσω, δεν έχει νόημα”. Πράγματι, η αποχή φαίνεται να είναι ο πιο δημοφιλής υποψήφιος της αναμέτρησης, με την έκδηλη θλίψη για την κατάσταση στην χώρα μας, να πραγματώνεται μέσω αυτής.

Η αποχή είναι μια απόλυτα συνειδητή πολιτική στάση. Έχει και ιδεολογικό υπόβαθρο, και πρακτικό αποτέλεσμα, και δομημένο σκεπτικό πίσω της. Ωστόσο, όπως όλες οι πολιτικές θέσεις ή η επιλογή κόμματος, είναι αντικείμενο κριτικής και σχολιασμού.

Το “είναι όλοι ίδιοι” ως αξιολογική κρίση, ως αναγνώριση ότι η απογοήτευση έχει έρθει και συνεχίζει να έρχεται από τα περισσότερα, αν όχι όλα, τα κοινοβουλευτικά κόμματα είναι απόλυτα κατανοητή. Είναι αναμενόμενη. Είναι μια φράση που συνοψίζει το ότι ο χώρος της πολιτικής είναι, συχνά, πολύ βρώμικος.

Όμως στην πράξη, το πράγμα δεν είναι τόσο απλό. Το διακύβευμα των εκλογών είναι πολύ συγκεκριμένο: ένα κόμμα θα βγει πρώτο. Και θα κυβερνήσει. Ακόμα και ένας μόνο άνθρωπος να ψηφίσει, θα βγει αυτό στο οποίο αυτός ο ένας έδωσε την ψήφο του. Κάποιος θα πάει στη Βουλή, αυτό το ξέρουμε και δεν θα αλλάξει. Έχουμε 4 χρόνια -δηλαδή 1.459 μέρες- να ενεργοποιηθούμε πολιτικά και να δράσουμε. Να δείξουμε έμπρακτα αν είμαστε ευχαριστημένοι ή όχι με την διακυβέρνηση της χώρας. Να κατεβούμε σε πορείες, να ενταχθούμε σε ομάδες, συλλόγους, νεολαίες. Την 1 μέρα των εκλογών, δεν μας ζητάται η γενικότερη άποψη μας για την πολιτική. Το ερώτημα είναι ένα, και ξεκάθαρο, όσο δυσάρεστο κι αν μας είναι που οι δυνατές απαντήσεις δεν είναι αυτές που θα θέλαμε.

Έστω ότι όλα τα κόμματα θα κάνουν σίγουρα λιγότερα από τα όσα υπόσχονται. Ας πάμε με το χειρότερο δυνατό σενάριο: όλοι οι πολιτικοί αρχηγοί μας βλέπουν σαν μυρμήγκια, και τους ενδιαφέρει μόνο η επανεκλογή τους.

Ακόμα και με αυτό το σενάριο, δεν έχουν όλοι τα ίδια συμφέροντα. Δεν θα το πετύχουν αυτό, με τον ίδιο ακριβώς τρόπο. Και σε αυτό, δεν είναι όλοι ίδιοι. Εκ των πραγμάτων. Δεν έχουν όλοι στόχο να ικανοποιήσουν τους ίδιους.

Κάποιοι έχουν συμφέρον να καταργήσουν τις εκτρώσεις για να χαροποιήσουν το συντηρητικό και θρησκευόμενο κοινό τους. Κάποιοι άλλοι, δεν έχει αυτό το συμφέρον γιατί το κοινό τους είναι διαφορετικό. Κάποιοι έχουν συμφέρον να προωθήσουν τα αιτήματα της ΛΟΑΤ κοινότητας, και άλλοι να τα αποσιωπήσουν. Κάποιοι έχουν συμφέρον να δίνονται στους εργοδότες διευκολύνσεις σχετικά με απολύσεις και ωράρια, κάποιοι έχουν συμφέρον να καλοπιάσουν τους εργαζόμενους. Τονίζω και πάλι, όχι από την καλή τους καρδιά απαραίτητα, αλλά πρακτικά.

Είναι, μήπως, κάπως προνομιακό να πιστεύουμε ότι όποιος κι αν είναι “πάνω”, θα είναι ακριβώς το ίδιο; Για έναν μετανάστη, για μια γυναίκα, για ένα τρανς άτομο, για έναν χαμηλόμισθο, για κάποιον που έχει ανάγκη την δημόσια υγεία, ίσως οι διαφορές δεν είναι τόσο ασήμαντες. Επομένως, προτού θεωρήσουμε πως δεν έχει καμία σημασία ποιος θα είναι στην κυβέρνηση, ας σκεφτούμε αν κάποιοι δεν βιώνουν στη ζωή τους το “‘όλοι ίδιοι είναι”.

*Πολιτική Επιστήμονας