Περίπου 3,4 εκατομμύρια Τούρκοι που ζουν εκτός της χώρας, έχουν δικαίωμα να ψηφίσουν στον β’ γύρο των προεδρικών εκλογών, όπου μονομαχούν ο απερχόμενος πρόεδρος 69χρονος Ταγίπ Ερντογάν 69 ετών (επικεφαλής του ισλαμοσυντηρητικού Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης AKP) και ο 74χρονος κεμαλιστής Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου (ηγέτης του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος CHP και υποψήφιος της Εθνικής Συμμαχίας, ενός ετερόκλιτου συνασπισμού έξι παρατάξεων).
Η ψηφοφορία των Τούρκων του εξωτερικού ξεκίνησε το Σάββατο (20 Μαΐου) και θα διαρκέσει μέχρι την ερχόμενη Τετάρτη (24 Μαΐου). Το σύνολο των ψηφοφόρων ανέρχεται σε 64 εκατομμύρια.
Το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Anadolu μετέδωσε ότι η ψηφοφορία ξεκίνησε σε χώρες σε όλη την Ασία και την Ευρώπη. Η Γερμανία φιλοξενεί τη μεγαλύτερη τουρκική διασπορά στον κόσμο, όπου υπάρχουν περίπου 1,5 εκατομμύριο Τούρκοι πολίτες που έχουν δικαίωμα ψήφου. Στον πρώτο γύρο της ψηφοφορίας, περίπου 65% των ψηφοφόρων στη Γερμανία ψήφισαν τον Ερντογάν, πράγμα που σημαίνει πως ο απερχόμενος πρόεδρος είχε καλύτερη επίδοση στη Γερμανία και άλλες χώρες απ’ ό,τι στην Τουρκία.
Υπενθυμίζεται ότι η εκλογική διαδικασία εντός Τουρκίας θα λάβει χώρα την Κυριακή 28 Μαΐου.
Στον πρώτο γύρο των εκλογών κανείς υποψήφιος δεν κατέκτησε ποσοστό πάνω από το 50% των ψήφων, ώστε να εξασφαλίσει την πλειοψηφία προκειμένου να μπορεί να εκλεγεί στη θέση του προέδρου της Τουρκίας. Σε εκείνον τον γύρο, ο Ερντογάν έλαβε το 49,59%, με τον Κιλιτσντάρογλου να ακολουθεί με 44,67%. Τρίτος ήρθε ο Σινάν Ογάν με 5,28% και τελευταίος ο Μουχαρέμ Ιντζέ με 0,45%. Εντύπωση προκάλεσε το ποσοστό συμμετοχής, που ξεπέρασε το 93%: αριθμός – ρεκόρ.
Οι περισσότερες δημοσκοπήσεις πριν από τον πρώτο γύρο έδειχναν νίκη του Κιλιτσντάρογλου, ωστόσο ο Ερντογάν τις διέψευσε παίρνοντας το προβάδισμα σε μια αναμέτρηση που θεωρείται η μεγαλύτερη πρόκληση για αυτόν στην 20ετή κυριαρχία του στη γειτονική χώρα.
Τόσο ο Ερντογάν όσο και ο Κιλιτσντάρογλου στοχεύουν πλέον να προσελκύσουν τους ψηφοφόρους του Ογάν, ο οποίος είναι πρώην βουλευτής της άκρας δεξιάς. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται προφανώς και η στροφή στην ακραία ρητορική από τον Κιλιτσντάρογλου, που διακινδυνεύει όμως να χάσει σύμπασα την κουρδική κοινότητα, η οποία απέχει… έτη φωτός από τον τουρκικό εθνικισμό.
Η πόλωση και η σημασία των εκλογών
Σε κάθε περίπτωση τα αποτελέσματα αλλά και η υψηλή συμμετοχή αντανακλούν τη βαθιά πόλωση σε μια χώρα σε πολιτικό σταυροδρόμι. Η επιλογή του επόμενου προέδρου ενός κράτους 85 εκατομμυρίων κατοίκων, που ήδη παλεύει με τον αυξανόμενο πληθωρισμό, είναι μια από τις πιο κρίσιμες αποφάσεις στη σύγχρονη ιστορία του εδώ και εκατό χρόνια, ενώ αντηχεί πολύ πέρα από τα σύνορά της.
Μια νίκη του Ερντογάν, ενός από τους πιο σημαντικούς συμμάχους του Βλαντιμίρ Πούτιν, πιθανότατα θα ενθουσιάσει το Κρεμλίνο αλλά θα ενοχλήσει την κυβέρνηση Μπάιντεν, καθώς και πολλούς Ευρωπαίους και ηγέτες της Μέσης Ανατολής που είχαν προβληματικές σχέσεις με τον Ερντογάν. Ο μακροβιότερος ηγέτης της Τουρκίας έχει μετατρέψει το μέλος του ΝΑΤΟ σε παγκόσμιο παίκτη, αλλά η ασταθής οικονομική πολιτική του έχει πυροδοτήσει την τεράστια κρίση κόστους ζωής, που προκάλεσε οργή στους πολίτες.
Από την πλευρά του ο Κιλιτσντάρογλου έχει δεσμευτεί να αναβιώσει τη δημοκρατία μετά από χρόνια κρατικής καταστολής, να ενισχύσει τους θεσμούς που έχασαν την αυτονομία υπό τον Ερντογάν και να ξαναχτίσει τους εύθραυστους δεσμούς με τη Δύση. Οι επικριτές του 69χρονου -με δώδεκα εκλογικές νίκες στο ενεργητικό του- φοβούνται ότι θα κυβερνήσει ακόμη πιο αυταρχικά, εάν κερδίσει άλλη μια θητεία.
