«Η Βραζιλία επέστρεψε» ήταν το σύνθημα που επέλεξε ο Λούλα για την καμπάνια με αφορμή τη συμπλήρωση των πρώτων 100 ημερών στην κυβέρνηση. Μια επιστροφή τόσο στην εσωτερική, όσο και στη διεθνή πολιτική σκηνή ύστερα από την απομόνωση της τετραετίας Μπολσονάρο, η οποία έχει στόχο τη συνέχιση της παραδοσιακής αδέσμευτης, πολυπολικής εξωτερικής πολιτικής της χώρας (βλέπε «Εκατό μέρες μετά, η Βραζιλία έχει πια επιστρέψει», «Εφ.Συν.» 15/4/23).
«Οι σχέσεις των δύο χωρών πρέπει να βασίζονται στον αμοιβαίο σεβασμό και την εθνική κυριαρχία», είχε τονίσει ο πρόεδρος Λούλα στη συνάντησή του με τον Αμερικανό ομόλογό του Τζο Μπάιντεν τον Φεβρουάριο στην Ουάσινγκτον. Η αμερικανική κυβέρνηση όμως δεν δείχνει καθόλου ικανοποιημένη όταν μια χώρα του μεγέθους της Βραζιλίας αποκλίνει από τη γραμμή της τυφλής ευθυγράμμισης μαζί της σε ό,τι αφορά τον πόλεμο στην Ουκρανία, ενώ παράλληλα επιμένει να διατηρεί στενές σχέσεις τόσο με τη Ρωσία όσο και με την Κίνα.
Ο Λούλα προκάλεσε έντονες αντιδράσεις όταν το περασμένο Σαββατοκύριακο, ενώ βρισκόταν στο Αμπου Ντάμπι και παραμονές της επίσκεψης του Ρώσου υπουργού Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ στην Μπραζίλια, είπε ότι «η Ευρώπη και οι ΗΠΑ καταλήγουν να συμβάλουν στη διαιώνιση του πολέμου» με τη συνεχή παροχή όπλων στην Ουκρανία. Λίγο νωρίτερα, από το Πεκίνο όπου πραγματοποιούσε επίσημη επίσκεψη, είχε πει ότι «οι ΗΠΑ θα πρέπει να σταματήσουν να ενθαρρύνουν τον πόλεμο και να αρχίσουν να μιλούν για την ειρήνη».
Η στάση του Βραζιλιάνου προέδρου κέρδισε τα εύσημα της Μόσχας, με τον Λαβρόφ να εκφράζει τη Δευτέρα από την Μπραζίλια, πρώτο σταθμό της περιοδείας του στη Λατινική Αμερική, τις ευχαριστίες του προς τους «Βραζιλιάνους φίλους οι οποίοι κατανοούν τα αίτια της απαρχής αυτής της κατάστασης (…) και αναζητούν τρόπους για τη διευθέτησή της». Δεν άρεσε όμως καθόλου στις ΗΠΑ, όπου ο εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου σε θέματα ασφάλειας Τζον Κίρμπι χαρακτήρισε «παράλογες» τις δηλώσεις του Λούλα και τον κατηγόρησε ότι «παπαγαλίζει τη ρωσική και την κινεζική προπαγάνδα χωρίς να κοιτάζει τα γεγονότα».
Σύμφωνα με το Reuters, η κυβέρνηση Μπάιντεν εξέφρασε τη δυσαρέσκειά της μέσω και άλλων διαύλων. Χθες, όπως έγραφε το ίδιο ειδησεογραφικό πρακτορείο, ο Λευκός Οίκος εξέδωσε ανακοινωθέν που έλεγε ότι ο σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας του Μπάιντεν, Τζέικ Σάλιβαν, συνομίλησε με τον Βραζιλιάνο ομόλογό του Σέλσο Αμορίμ σχετικά με «μια σειρά διμερών και διεθνών ζητημάτων, ανάμεσά τους τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία».
Δηλώσεις δυσαρέσκειας ήρθαν και από την Ε.Ε., με τον εκπρόσωπο Εξωτερικών Υποθέσεων της Ενωσης Πέτερ Στάνο να απαντά στον Λούλα ότι η παροχή βοήθειας στοχεύει στην ενίσχυση της «νόμιμης άμυνας της Ουκρανίας», αλλά και από το Κίεβο. Ο εκπρόσωπος του ουκρανικού υπουργείου Εξωτερικών Ολεγκ Νικολένκο δήλωσε ότι η χώρα του παρακολουθεί «με ενδιαφέρον» τις προσπάθειες του Λούλα για την επίλυση της σύγκρουσης, επέκρινε ωστόσο την κυβέρνησή του για το ότι «βάζει στην ίδια ζυγαριά τον θύτη με το θύμα». Επιβεβαίωσε επίσης ότι ο Βραζιλιάνος πρόεδρος έχει προσκληθεί στο Κίεβο προκειμένου «να κατανοήσει τα πραγματικά αίτια της ρωσικής εισβολής και τις συνέπειές της στην παγκόσμια ασφάλεια». Πρόσφατα, μάλιστα, ο Λούλα είχε πάλι εκνευρίσει την ουκρανική κυβέρνηση όταν δήλωσε πως η Ουκρανία ίσως θα πρέπει να παραχωρήσει την Κριμαία προκειμένου να επιτευχθεί ειρήνη.
Χθες πάντως ο Λούλα φάνηκε να «λειαίνει» κάπως τη στάση του. Μετά τη συνάντησή του στην Μπραζίλια με τον πρόεδρο της Ρουμανίας Κλάους Γιοχάνις, ο πρόεδρος της Βραζιλίας είπε για ακόμα μια φορά πως θέλει να υπάρξει ειρήνη. «Καταδικάζοντας την παραβίαση της εδαφικής ακεραιότητας της Ουκρανίας, η κυβέρνησή μου επιδιώκει πολιτική λύση της σύρραξης μέσω διαπραγματεύσεων», είπε. Ο Λούλα επανέλαβε χθες την πρότασή του για τη σύσταση μιας ομάδας ουδέτερων χωρών που θα παίξουν τον ρόλο του διαπραγματευτή ανάμεσα στη Ρωσία και την Ουκρανία. «Θα πρέπει επίσης», είχε πει νωρίτερα, «να μιλήσουμε και με τις ΗΠΑ και με την Ευρωπαϊκή Ενωση. Θα πρέπει να πείσουμε τον κόσμο ότι αυτός είναι ο σωστός τρόπος». Οσο κι αν ο Λούλα μιλά με τη φωνή της λογικής, η Ε.Ε. και πολύ περισσότερο οι ΗΠΑ έχουν άλλες βλέψεις. Τουλάχιστον, μέχρι νεωτέρας…
