Όπου φύγει… φύγει από το Σουδάν

Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκονται οι επιχειρήσεις μίας σειράς δυτικών χωρών για την απομάκρυνση των υπηκόων τους από το χειμαζόμενο από την εμφυλιοπολεμική ένοπλη σύγκρουση στο Σουδάν, στη διάρκεια της οποίας δεν τηρούνται καν οι συμφωνηθείσες καταπαύσεις του πυρός για το άνοιγμα των ανθρωπιστικών διαδρόμων.

Ήδη ΗΠΑ, Βρετανία, Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία, Ολλανδία, Τουρκία και διάφορες χώρες του αραβικού κόσμου και της Ασίας έχουν θέσει σε εφαρμογή τις τελευταίες ώρες συντονισμένο σχέδιο απεγκλωβισμού των πολιτών τους, στέλνοντας στρατιωτικά αεροσκάφη στην πρωτεύουσα Χαρτούμ και άλλα σημεία-κλειδιά.

Μετά τις ΗΠΑ, που αργά το βράδυ του Σαββάτου (ώρα Ελλάδας) έγινε γνωστό πως ολοκλήρωσαν μια επιχείρηση απομάκρυνσης του διπλωματικού προσωπικού της χώρας καθώς κι άλλων διπλωματών, αλλά και την αντίστοιχη ανακοίνωση απ’ τη Σαουδική Αραβία, σήμερα έγινε γνωστό πως η Γαλλία, η Ολλανδία και η Τουρκία πραγματοποιούν αντίστοιχες επιχειρήσεις επαναπατρισμού πολιτών τους.

• Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι εναέριες ειδικές δυνάμεις, συμπεριλαμβανομένων ελικοπτέρων MH-47 Chinook, εισήλθαν στην εμπόλεμη πρωτεύουσα του Σουδάν από μια αμερικανική βάση στο Τζιμπουτί, παραμένοντας για μία ώρα στο έδαφος προκειμένου να απεγκλωβίσουν λιγότερα από 100 άτομα.

Ο Αμερικανός πρόεδρος Τζο Μπάιντεν ανακοίνωσε το βράδυ του Σαββάτου ότι απομακρύνθηκε το διπλωματικό προσωπικό από την πρεσβεία των ΗΠΑ στο Χαρτούμ, προσθέτοντας ότι η Ουάσινγκτον ανέστειλε προσωρινά τη λειτουργία της πρεσβείας της εκεί. Παράλληλα, ζήτησε να τερματιστούν οι «παράλογες» συγκρούσεις. «Αυτή η τραγική βία στο Σουδάν έχει ήδη κοστίσει τη ζωή σε εκατοντάδες αθώους αμάχους. Είναι παράλογο και πρέπει να σταματήσει», τόνισε.

Ο Chris Maier, αναπληρωτής υπουργός Άμυνας, είπε ότι ο στρατός των ΗΠΑ θα χρησιμοποιήσει drone ή δορυφορικές εικόνες για να ανιχνεύσει απειλές για Αμερικανούς που ταξιδεύουν σε χερσαίες διαδρομές εκτός Σουδάν ή να τοποθετήσει ναυτικά μέσα στο Πορτ Σουδάν για να βοηθήσει τους Αμερικανούς πολίτες που φτάνουν εκεί για να φύγουν από τη χώρα.

►Η Ευρώπη

• Η Γερμανία είπε ότι προσγείωσε ένα στρατιωτικό αεροσκάφος στο Χαρτούμ, αλλά ότι η επιχείρηση απεγκλωβισμού θα πάρει κάποιο χρόνο. Το μεταγωγικό θα παραλάβει περίπου 200 άτομα.
• Το υπουργείο Εξωτερικών της Γαλλίας ανακοίνωσε σήμερα ότι ξεκίνησε την «επιχείρηση ταχείας εκκένωσης» και ότι οι Ευρωπαίοι πολίτες και όσοι από «συμμαχικές χώρες εταίρους» θα λάβουν επίσης βοήθεια, χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.
• Απ’ την πλευρά της η Ολλανδία ανακοίνωσε ότι συμμετέχει σε μια διεθνή προσπάθεια να απομακρυνθούν ξένοι πολίτες από το Σουδάν. «Σε εξέλιξη βρίσκεται επιχείρηση αρκετών χωρών για την απομάκρυνση πολιτών από το Σουδάν. Η Ολλανδία συμμετέχει με μια ομάδα από την Ιορδανία. Θα κάνουν ό,τι μπορούν για να απομακρύνουν τους Ολλανδούς από εκεί όσο το δυνατόν πιο γρήγορα και με περισσότερη ασφάλεια», έγραψε στο Twitter σήμερα ο Ολλανδός υπουργός Εξωτερικών Γουόπκε Χόουκστρα.
• Η Ιταλία επίσης θα επιχειρήσει να απομακρύνει σήμερα τους πολίτες της από το Σουδάν. «Η κυβέρνηση θέτει σε εφαρμογή ένα σχέδιο επαναπατρισμού για την ασφάλεια των συμπολιτών μας που βρίσκονται αυτή τη στιγμή στο Σουδάν», δήλωσε σήμερα η υφυπουργός Εξωτερικών Μαρία Τριπόντι μιλώντας στον τηλεοπτικό σταθμό Tgcom24.

• Η Γαλλία έθεσε σε εφαρμογή την επιχείρηση «Τοξότης» για την απομάκρυνση του διπλωματικού προσωπικού της, Γάλλων πολιτών αλλά και Ευρωπαίων από «συμμαχικές χώρες», μεταξύ των οποίων και Ελλήνων κατοίκων του Σουδάν. Πηγές των υπουργείων Εξωτερικών και Άμυνας σχολίασαν ότι η επιχείρηση αυτή είναι «εξαιρετικά περίπλοκη» καθώς διεξάγεται σε μια εμπόλεμη ζώνη όπου, επιπλέον, «τα δίκτυα δεν λειτουργούν πια», ενώ είναι αναγκαίος ο ακριβής γεωεντοπισμός των πολιτών που θα απομακρυνθούν. Στο πρώτο αεροσκάφος που αναχώρησε από το Χαρτούμ και έφτασε ήδη στο Τζιμπουτί επέβαιναν και λίγοι Ολλανδοί, ενώ μια άλλη ομάδα Ολλανδών έφυγε οδικώς από τη σουδανική πρωτεύουσα, με ένα κομβόι του ΟΗΕ, όπως είπε ο υπουργός Εξωτερικών Βόκπε Χούκστρα.

• Παράλληλα, οι υπηρεσίες του Βελγίου κινητοποιούνται για βοηθήσουν στις επιχειρήσεις εκκένωσης Ευρωπαίων πολιτών, συμπεριλαμβανομένων Βέλγων, αναφέρει η Υπουργός Εξωτερικών της χώρας Χάτζα Λαχμπίμπ με ανάρτησή της στο Twitter. Ειδικότερα η υπουργός σημειώνει: «Στο Σουδάν, πολλές επιχειρήσεις βρίσκονται σε εξέλιξη, σε συνεργασία με τη Γαλλία και την Ολλανδία, με σκοπό την όσο το δυνατόν συντομότερη απομάκρυνση των Ευρωπαίων υπηκόων, συμπεριλαμβανομένων των Βέλγων, και εχόντων δικαίωμα. Όλες οι υπηρεσίες μας κινητοποιούνται για να τους βοηθήσουν».
• Στο μεταξύ, το κοινοβούλιο της Σουηδίας έδωσε στην κυβέρνηση της χώρας την απαραίτητη έγκριση για να στείλει ένοπλη δύναμη για την απομάκρυνση πολιτών από το Σουδάν, όπου οι μάχες μαίνονται εδώ και μια εβδομάδα.
• Ο Βρετανός πρωθυπουργός Ρίσι Σούνακ ανακοίνωσε σήμερα πως οι ένοπλες δυνάμεις της χώρας του απομάκρυναν από το Σουδάν τα μέλη του βρετανικού διπλωματικού προσωπικού και τις οικογένειές τους. Ο υπουργός Άμυνας Μπεν Ουάλας διευκρίνισε πως το Ηνωμένο Βασίλειο πραγματοποίησε αυτή την επιχείρηση «μαζί με τις ΗΠΑ, τη Γαλλίας και άλλους συμμάχους». Σ’ αυτή συμμετείχαν «περισσότερα από 1.200 μέλη» των βρετανικών ενόπλων δυνάμεων. Η Ιρλανδία από την πλευρά της ανέφερε ότι ξεκίνησε η «διαδικασία εκκένωσης» για την απομάκρυνση των πολιτών της.

Η Γκάνα, η Ινδία και η Λιβύη δήλωσαν επίσης ότι εργάζονται για να φέρουν σπίτι τους ανθρώπους τους.

► Ο Αραβικός κόσμος

• Η Αίγυπτος ξεκίνησε τη μεταφορά των πολιτών της από το Πορτ Σουδάν και το Ουάντι Χάλφα, στον βορρά του Σουδάν. Νωρίτερα, προέτρεψε τους Αιγύπτιους που βρίσκονται στο Χαρτούμ να παραμείνουν στην ασφάλεια των σπιτιών τους, μέχρι να βελτιωθεί η κατάσταση. Το Κάιρο τόνισε ότι χρειάζεται να οργανωθεί προσεκτικά μια ασφαλής επιχείρηση ώστε οι 10.000 Αιγύπτιοι που ζουν στο Σουδάν να επιστρέψουν στην πατρίδα τους. Σύμφωνα με τις αιγυπτιακές αρχές, ένας Αιγύπτιος διπλωμάτης τραυματίστηκε από πυρά, ωστόσο δεν είναι γνωστές περισσότερες λεπτομέρειες για την κατάστασή του.
• Από το Σάββατο, η Σαουδική Αραβία παρέλαβε 91 Σαουδάραβες και περίπου 60 πολίτες από 12 άλλες χώρες. Το Κουβέιτ ανέφερε ότι όλοι οι πολίτες του που ήθελαν να φύγουν από το Σουδάν έφτασαν ήδη στην Τζέντα ενώ το Κατάρ ευχαρίστησε το Ριάντ για τη βοήθεια που προσέφερε. Σε μια ανακοίνωσή του, ο στρατός του Σουδάν κατηγόρησε τις RSF ότι επιτέθηκαν και λεηλάτησαν το κομβόι των Καταριανών διπλωματών που κατευθύνονταν στο Πορτ Σουδάν, ωστόσο το Κατάρ δεν έχει κάνει κανένα σχόλιο για αυτήν την πληροφορία. Δεν είναι σαφές αν επρόκειτο για την ίδια ομάδα διπλωματών που έφυγε για τη Σαουδική Αραβία.
• Το Ιράκ ανακοίνωσε ότι 14 πολίτες του μεταφέρθηκαν «σε ασφαλή τοποθεσία στο Πορτ Σουδάν» και συνεχίζονται οι προσπάθειες για την απομάκρυνση και των υπολοίπων από το Χαρτούμ. Το διπλωματικό προσωπικό είχε ήδη αναχωρήσει το Σάββατο.
• Η Ιορδανία ξεκίνησε την απομάκρυνση περίπου 300 πολιτών της ενώ ο Λίβανος ανακοίνωσε ότι 60 πολίτες του αναχώρησαν οδικώς και είναι «ασφαλείς».
• Η πρεσβεία της Τυνησίας στο Χαρτούμ ανακοίνωσε ότι η επιχείρηση επαναπατρισμού των Τυνήσιων θα ξεκινήσει αύριο, Δευτέρα.
• Η Λιβύη έκανε γνωστό ότι 83 πολίτες, της, μεταξύ των οποίων διπλωμάτες, μέλη των οικογενειών τους, φοιτητές και υπάλληλοι τραπεζών, έφτασαν στο Πορτ Σουδάν και θα επαναπατριστούν από εκεί.

► Μέση Ανατολή και Ασία

Από την άλλη, η γειτονική χώρα Τουρκία ανακοίνωσε ότι θα επαναπατρίσει τους πολίτες της που βρίσκονται σε εμπόλεμες ζώνες δια ξηράς «περνώντας από μια τρίτη χώρα». Η απομάκρυνση περίπου 600 Τούρκων ξεκίνησε σήμερα από δύο συνοικίες του Χαρτούμ και από το Ουάντ Μαντάνιμ μια πόλη 200 χιλιόμετρα νοτίως της σουδανικής πρωτεύουσας. Η εκκένωση της συνοικίας Καφούρι, στο βόρειο Χαρτούμ, αναβλήθηκε «μέχρι νεωτέρας» λόγω μιας έκρηξης που σημειώθηκε κοντά στο σημείο συγκέντρωσης των Τούρκων, όπως ανακοίνωσε η τουρκική πρεσβεία.

Ο πρεσβευτής της Ρωσίας στο Χαρτούμ είπε σε ρωσικά μέσα ενημέρωσης ότι 140 από τους περίπου 300 Ρώσους κατοίκους του Σουδάν εξέφρασαν την επιθυμία να φύγουν. Προς το παρόν είναι αδύνατον να εφαρμοστεί το σχέδιο εκκένωσης, επειδή «περιλαμβάνει το πέρασμα συνόρων», εξήγησε.

Άλλες χώρες, όπως η Νότια Κορέα και η Ιαπωνία, ετοιμάζονται επίσης να απομακρύνουν τους πολίτες τους, αναπτύσσοντας δυνάμεις σε γειτονικές χώρες.

Η Ινδονησία «λαμβάνει όλα τα αναγκαία μέτρα» για να βγάλει με ασφάλεια τους Ινδονήσιους από το Σουδάν ενώ η Ινδία «συνεργάζεται στενά με τους εταίρους της» για τον ίδιο σκοπό, ανέφεραν τα υπουργεία Εξωτερικών των δύο χωρών.

Η Ινδία έχει στείλει ένα πολεμικό πλοίο στο Πορτ Σουδάν και δύο στρατιωτικά αεροσκάφη στην Τζέντα, στο πλαίσιο αυτής της προετοιμασίας ενώ προέτρεψε του πολίτες της να αποφεύγουν «αχρείαστα ρίσκα».

Ο απεγκλωβισμός των πρώτων Ελλήνων

Λίγο λεπτά πριν από τις πέντε το απόγευμα της Κυριακής, απογειώθηκαν από την Αθήνα δύο ελληνικά στρατιωτικά αεροπλάνα (ένα C-130 και ένα C-27), με προορισμό την Αίγυπτο, ώστε να συμμετάσχουν στην επιχείρηση απεγκλωβισμού.

Σύμφωνα με την τελευταία ανακοίνωση του Ελληνικού ΥΠΕΞ, οι πρώτοι Έλληνες πολίτες έχουν απομακρυνθεί από τη χώρα με τη συνδρομή των γαλλικών ενόπλων δυνάμεων και άλλων συμμαχικών στρατευμάτων.

Νωρίτερα, ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Δένδιας ενημέρωσε για την κατάσταση που επικρατεί στο Σουδάν και τις ενέργειες που έχει κάνει το Υπουργείο για τους Έλληνες πολίτες που βρίσκονται εκεί. Αναφερόμενος στη μεταστάθμευση αεροσκαφών της Πολεμικής Αεροπορίας στην Αίγυπτο, δήλωσε πως τα αεροσκάφη θα συνοδεύουν στελέχη των Ειδικών Δυνάμεων. 

Παράλληλα, ο Ν. Δένδιας διαβεβαίωσε πως το Υπουργείο Εξωτερικών παραμένει σε συντονισμό με τα υπόλοιπα κράτη-μέλη της ΕΕ για ενδεχόμενη επιχείρηση απεγκλωβισμού.

Σπιράλ βίας με παράπλευρες απώλειες

Η έναρξη των συγκρούσεων πριν από οκτώ ημέρες μεταξύ του στρατού και της παραστρατιωτικής ομάδας Δυνάμεων Ταχείας Υποστήριξης (RSF) έχει προκαλέσει ανθρωπιστική κρίση στη χώρα, στερώντας, μέχρι στιγμής, τις ζωές 400 αμάχων, ενώ εκατομμύρια Σουδανοί και χιλιάδες ξένοι υπήκοοι έχουν βρεθεί εγκλωβισμένοι μεταξύ των εχθροπραξιών χωρίς πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες.

Κάποιοι αλλοδαποί πολίτες τραυματίστηκαν σήμερα κατά τη διάρκεια μεταφοράς τους. Πυροβολισμοί αντηχούσαν σε όλο το Χαρτούμ, πάνω από το οποίο έχει απλωθεί μαύρος καπνός.

Ταυτόχρονα, γαλλικό κομβόι που μετέφερε Γάλλους πολίτες φέρεται να χτυπήθηκε, με τις δύο εμπόλεμες πλευρές να αλληλοκατηγορούνται για την επίθεση. Οι πληροφορίες αναφέρουν πως από την επίθεση αυτή τραυματίστηκε ένας Γάλλος. 

Το υπουργείο Εξωτερικών της Γαλλίας δεν έχει σχολιάσει ακόμη την είδηση.

Αυτοκινητοπομπή του στρατού του Κατάρ φέρεται να χτυπήθηκε επίσης από τις δυνάμεις του RSF την ώρα που κατευθυνόταν στο Πορτ Σουδάν.

Σε διαφορετικά περιστατικά, ένας Ιρακινός πολίτης σκοτώθηκε κατά τη διάρκεια συγκρούσεων και η Αίγυπτος είπε ότι ένας από τους διπλωμάτες της είχε τραυματιστεί.

Με πληροφορίες από το Reuters