Ζητούνται εξηγήσεις για τους 38 πρόσφυγες του Εβρου

Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου ζητά από την ελληνική και την τουρκική κυβέρνηση εξηγήσεις για τους χειρισμούς τους στην υπόθεση των 38 προσφύγων του Εβρου πέρσι το καλοκαίρι, καθώς οι πρόσφυγες καταγγέλλουν ότι παραβιάστηκαν βασικά δικαιώματά τους κατά τη διάρκεια αλλεπάλληλων επιχειρήσεων επαναπροώθησης.

Μεταξύ αυτών, το δικαίωμα στη ζωή και στη σωματική ακεραιότητα (άρθρο 2 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου), το δικαίωμα να μην υποβάλλονται σε βασανιστική, απάνθρωπη ή εξευτελιστική μεταχείριση (άρθρο 3 της Σύμβασης), το δικαίωμα στην ελευθερία και την ασφάλεια (άρθρο 5) και το δικαίωμα στη διεθνή προστασία (άρθρο 13), ενώ η Ελλάδα κατηγορείται ότι παραβίασε την προσωρινή εντολή του Δικαστηρίου του Στρασβούργου, που είχε εγκρίνει αιτήσεις ασφαλιστικών μέτρων των προσφύγων (άρθρο 34).

Το Δικαστήριο, σύμφωνα με όσα δημοσιοποίησε τη Δευτέρα του Πάσχα, κοινοποίησε την υπόθεση στις δύο κυβερνήσεις στις 31 Μαρτίου, ζητώντας διευκρινίσεις, γεγονός που σημαίνει ότι η υπόθεση δεν τέθηκε στο αρχείο αλλά θα δικαστεί. Κατά των δύο κυβερνήσεων προσέφυγαν στα τέλη Σεπτεμβρίου πρόσφυγες από την ομάδα που εκπροσωπούνται νομικά από την οργάνωση Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες και τη δικηγόρο Ευγενία Κουνιάκη. Πρόκειται για 22 Σύρους και 2 Παλαιστίνιους που είχαν υποβάλει αιτήσεις ασφαλιστικών μέτρων το καλοκαίρι, 22 πρόσφυγες στις 20 Ιουλίου και 2 συμπληρωματικά στις 9 Αυγούστου, οι οποίες είχαν τότε εγκριθεί από το Δικαστήριο.

Η κοινοποίηση της υπόθεσης στις δύο κυβερνήσεις έξι μήνες μετά την κατάθεση της προσφυγής αντανακλά την προτεραιότητα που δίνει το Δικαστήριο σε υποθέσεις επαναπροώθησης προσφύγων στα ελληνοτουρκικά σύνορα. Πέρσι, το Δικαστήριο είχε κάνει γνωστό ότι θα εξετάσει κατά προτεραιότητα άλλες 32 υποθέσεις βίαιης επαναπροώθησης προσφύγων από την Ελλάδα στην Τουρκία, ενώ ενώπιον του Δικαστηρίου εκκρεμούν και άλλες καταγγελίες.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Δικαστηρίου, οι προσφεύγοντες καταγγέλλουν την Ελλάδα ότι τους επαναπροώθησε βίαια στην Τουρκία τρεις φορές, στις 14 Ιουλίου, στις 26 Ιουλίου και στις 31 Ιουλίου, στερώντας τους το δικαίωμα να ζητήσουν άσυλο στην Ελλάδα και θέτοντας σε κίνδυνο τη ζωή και τη σωματική τους ακεραιότητα. Επιπλέον, ότι για περίοδο 20 ημερών, από τις 14 Ιουλίου ώς τις 26 Ιουλίου και στη συνέχεια από τις 7 Αυγούστου ώς τις 14 Αυγούστου, απέτυχε να τους διασώσει και να τους παράσχει ανθρωπιστική βοήθεια ενώ βρίσκονταν εγκλωβισμένοι σε νησίδα του Εβρου.

Οι προσφεύγοντες καταγγέλλουν επίσης τις τουρκικές αρχές ότι τους ανάγκασαν να διασχίσουν τον Εβρο στις 14 Ιουλίου και στις 31 Ιουλίου, βάζοντας σε κίνδυνο τη ζωή και τη σωματική τους ακεραιότητα, και ότι τους εγκατέλειψαν σε δύο νησίδες του ποταμού από την 1 ώς τις 7 Αυγούστου, όταν τους μετέφεραν και τους εγκατέλειψαν στη νησίδα ανατολικά του χωριού Κισσάρι, όπου τους είχαν επαναπροωθήσει αρχικά οι ελληνικές αρχές στις 14 Ιουλίου.

Σύμφωνα με την προσφυγή, οι πράξεις και οι παραλείψεις των ελληνικών και των τουρκικών αρχών οδήγησαν στον θάνατο ενός παιδιού από τσίμπημα σκορπιού, όπως καταγγέλλουν οι γονείς του. Πρόκειται για την πολύκροτη υπόθεση του θανάτου της μικρής Μαρίας, που απασχόλησε διεθνώς την επικαιρότητα, ενώ η κυβέρνηση έχει αμφισβητήσει σε πολύ υψηλούς τόνους τον θάνατο του παιδιού, προσπαθώντας να καλύψει πίσω από τη ρητορική των fake news τις καταγγελίες των προσφύγων για εγκληματικούς χειρισμούς και των δύο κυβερνήσεων στην υπόθεση.

Το Δικαστήριο απευθύνει στην ελληνική κυβέρνηση εννέα ερωτήσεις σχετικά με τους χειρισμούς της και τις κατηγορίες για παραβιάσεις των δικαιωμάτων των προσφύγων. Απευθύνει επίσης τρεις ερωτήσεις προς την τουρκική κυβέρνηση.

Και άλλη υπόθεση επαναπροώθησης

Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου ζητά εξηγήσεις από την Ελλάδα και για την υπόθεση επαναπροώθησης άλλων δύο προσφύγων, παντρεμένων μεταξύ τους, τουρκικής καταγωγής ο άνδρας, τουρκογαλλικής η γυναίκα.

Το ζευγάρι είχε καταδικαστεί στην Τουρκία σε έξι χρόνια και τρεις μήνες φυλακή για συμμετοχή στην οργάνωση του Γκιουλέν και κατέφυγαν στην Ελλάδα στις 19 Οκτωβρίου 2021 με τελικό προορισμό τη Γαλλία, όπου ζει η οικογένεια της γυναίκας, η οποία διαθέτει γαλλικό διαβατήριο.

Παρ’ όλα αυτά, όπως καταγγέλλουν, οι ελληνικές αρχές τούς επαναπροώθησαν στην Τουρκία, όπου σήμερα βρίσκονται στη φυλακή. Καταγγέλλουν την Ελλάδα ότι έβαλε σε κίνδυνο τη ζωή και τη σωματική τους ακεραιότητα, ότι τους κακομεταχειρίστηκε και ότι τους στέρησε το δικαίωμα να ζητήσουν διεθνή προστασία, όπως και ότι τους υπέβαλε σε παράνομη κράτηση.

Το Δικαστήριο απευθύνει οκτώ ερωτήσεις προς την ελληνική κυβέρνηση σχετικά με τις κατηγορίες που αντιμετωπίζει στην υπόθεση. Tη νομική εκπροσώπηση στην υπόθεση ανέλαβε η διεθνής οργάνωση νομικής βοήθειας προσφύγων και μεταναστών Front-LEX.