Με τα ξάστερα μάτια της νιότης

Αντί χρονογραφήματος μεταφέρω στη στήλη δύο εδάφια κειμένων: ένα από ποιητική δημιουργία που κυκλοφόρησε το 1959 και ένα από άρθρο που δημοσιεύτηκε στην «Εφ.Συν.», 22 Μαρτίου 2023. Ντοκουμέντα ιστορικά, θεωρώ το δεύτερο νοητή προέκταση του πρώτου:

«Τὶς ἡμέρες ἐκεῖνες ἔκαναν σύναξη μυστικὴ τὰ παιδιὰ καὶ λάβανε τὴν ἀπόφαση, ἐπειδὴ τὰ κακὰ μαντάτα πλήθαιναν στὴν πρωτεύουσα, νὰ βγοῦν ἔξω σὲ δρόμους καὶ σὲ πλατείες, μὲ τὸ μόνο πρᾶγμα ποὺ τούς εἶχε ἀπομείνει: μιὰ παλάμη τόπο κάτω ἀπό τ’ ἀνοιχτό πουκάμισο, μὲ τὶς μαῦρες τρίχες καὶ το σταυρουδάκι τοῦ ἥλιου. Ὅπου εἶχε κράτος κι ἐξουσία ἡ Ἄνοιξη.

»Καὶ ἐπειδὴ σίμωνε ἡ μέρα ποὺ τὸ Γένος εἶχε συνήθειο νὰ γιορτάζει τὸν ἄλλο Σηκωμό, τὴ μέρα πάλι ἐκείνη ὁρίσανε γιὰ τὴν Ἔξοδο. Καὶ νωρὶς ἐβγήκανε καταμπροστὰ στὸν ἥλιο, μὲ πάνου ὡς κάτου απλωμένη τὴν ἀφοβιὰ σὰν σημαία, οἱ νέοι μὲ τὰ πρησμένα πόδια ποὺ τούς ἔλεγαν ἀλήτες. Καὶ ἀκολουθούσανε ἄντρες πολλοί, και γυναῖκες, καὶ λαβωμένοι μὲ τὸν ἐπίδεσμο καὶ τὰ δεκανίκια. Ὅπου ἔβλεπες ἄξαφνα στὴν ὄψη τους τόσες χαρακιές, πού ’λεγες εἴχανε περάσει μέρες πολλὲς μέσα σὲ λίγην ώρα…». Οδυσσέας Ελύτης «Αξιον Εστί» – «Η μεγάλη Εξοδος».

«Αγαπώ τον “όχλο” των δικαστηρίων! Είναι τα νιάτα, ο ανθός της πόλης, το μέλλον της. Ο,τι πιο προοδευτικό και πιο ρηξικέλευθο υπάρχει. Τα νιάτα που προβάλλουν τη διαφορετικότητά τους κόντρα σ’ έναν κόσμο γερασμένο πια από ιδέες και οράματα. Εχουν πίστη, αλληλεγγύη, συντροφικότητα. Αυτές είναι οι αξίες τους! Με τα ξάστερα μάτια της νιότης τους, βλέπουν καθαρά προς τα πού πάει αυτό το τρένο που ονομάζεται Ελλάδα και αγωνίζονται σθεναρά για να αλλάξουν την πορεία…». Γιάννης Μάγγος, πατέρας του νεκρού από αστυνομική βία στον Βόλο, Βασίλειου Μάγγου, Ιούνιος 2020.

«Οχλο» αποκάλεσε ο εισαγγελέας Βόλου τους νέους που, συμπαριστάμενοι, διαδήλωσαν στο δικαστήριο, 15 Μαρτίου 2023…