Πώς φτάσαμε στη θέση #108

Το αγαπημένο και ανεξάρτητο site ThePressProject.gr έφτιαξε κάτι άκρως ενδιαφέρον. Ετοίμασε μια σειρά δίγλωσσων podcasts, με τον τίτλο «#108: Η επίθεση στην ελευθερία του Τύπου στην Ελλάδα». Η σειρά αποτελείται από έξι επεισόδια, που το καθένα ερευνά ένα κρίσιμο θέμα σχετικά με την ελευθερία του Τύπου και το δικαίωμα στην ενημέρωση στην Ελλάδα: παρακολουθήσεις δημοσιογράφων, αδιαφανής κατανομή δημόσιου χρήματος, καταχρηστικές αγωγές SLAPP, μαρτυρίες δημοσιογράφων για τη συστηματική λογοκρισία αλλά και την αυτολογοκρισία και, φυσικά, την ανεξιχνίαστη δολοφονία του αστυνομικού ρεπόρτερ Γιώργου Καραϊβάζ.

Γράφει, σχετικά: «Τριάντα οκτώ θέσεις χειρότερα από το 2021 και τελευταία στην κατάταξη των χωρών της Ευρωπαϊκής Ενωσης: η ελευθερία του Τύπου στην Ελλάδα βρίσκεται σε ελεύθερη πτώση. Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση των Ρεπόρτερ Χωρίς Σύνορα (RSF) για το 2022, σε συνολικά 180 χώρες, η χώρα που αναφέρεται διεθνώς ως η γενέτειρα της δημοκρατίας έπεσε κάθετα, μέσα σε έναν μόλις χρόνο, από την 70ή στην 108η θέση». Τα podcasts τα έστησαν οι δημοσιογράφοι Τζένη Τσιροπούλου και Κωνσταντίνος Πουλής και τα καταγράφουμε αναλυτικά στη συνέχεια, όπως τα παρουσιάζουν οι συντελεστές τους. Το καθένα από αυτά είναι χρονικής διάρκειας γύρω στα 30 λεπτά και πιστεύω ότι αξίζει να διαθέσετε χρόνο μέσα στο Σαββατοκύριακο, ώστε να τα ακούσετε ένα προς ένα. Θα τα βρείτε στο ThePressProject.gr

1. Πώς βρεθήκαμε στη θέση 108;

Από το 2022, η Ελλάδα κατατάσσεται στη χειρότερη θέση από όλες τις χώρες της Ε.Ε., στην κατάταξη των Ρεπόρτερ Χωρίς Σύνορα για την ελευθερία του Τύπου. Γιατί κατρακύλησε από την 70ή στην 108η θέση; Τι συμβαίνει με τα ΜΜΕ στην αποκαλούμενη διεθνώς ως γενέτειρα της δημοκρατίας;

Μιλούν ο Αντώνης Καλογερόπουλος, λέκτορας Eπικοινωνίας και ΜΜΕ στο Πανεπιστήμιο του Λίβερπουλ και ερευνητής στο Reuters Institute, ο Pavol Szalai, επικεφαλής του Γραφείου Ευρωπαϊκής Ενωσης & Βαλκανίων των Ρεπόρτερ Χωρίς Σύνορα, η Λαμπρινή Παπαδοπούλου, επίκουρη καθηγήτρια στο Τμήμα Επικοινωνίας και Μέσων Ενημέρωσης του Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, καθώς και ο Δημήτρης Γαλαμάτης, γενικός γραμματέας Επικοινωνίας και Ενημέρωσης.

2. Παρακολουθήσεις δημοσιογράφων

Η Ελλάδα βρέθηκε ξανά στα πρωτοσέλιδα των διεθνών ΜΜΕ, έπειτα από ένα μεγάλο σκάνδαλο τηλεφωνικών υποκλοπών. Σύμφωνα με ρεπορτάζ, πολλές παράνομες παρακολουθήσεις δημοσιογράφων και εκδοτών λάμβαναν χώρα που, όμως, ακόμα δεν έχει απαντηθεί επίσημα το αν πράγματι βρίσκονταν υπό παρακολούθηση και κυρίως «γιατί».

Συμμετέχουν οι δημοσιογράφοι – θύματα παρακολούθησης Σταύρος Μαλιχούδης και Θανάσης Κουκάκης, καθώς και οι δημοσιογράφοι Τάσος Τέλλογλου και Ελίζα Τριανταφύλλου, που αφοσιώθηκαν σε πολύμηνες έρευνες, για να φέρουν στο φως το σκάνδαλο των υποκλοπών.

3. Υπόθεση Καραϊβάζ

Ο Γιώργος Καραϊβάζ δολοφονήθηκε μέρα μεσημέρι, κάτω από το σπίτι του. Η κυβέρνηση υποσχέθηκε ότι η ελληνική αστυνομία θα εξιχνιάσει γρήγορα τη δολοφονία και θα οδηγήσει τους υπόπτους στη Δικαιοσύνη. Αντίθετα σε κάθε εξαγγελία όμως, ακόμη και σήμερα, 22 μήνες μετά, η έρευνα για τη δολοφονία του δημοσιογράφου είναι αργή, έως ανύπαρκτη.

Μιλάνε η χήρα του δολοφονηθέντος δημοσιογράφου, Στάθα Αλεξανδροπούλου-Καραϊβάζ, ένας από τους πιο έμπειρους αστυνομικούς ρεπόρτερ, ο Πάνος Σόμπολος, ο δημοσιογράφος Μπάμπης Πολυχρονιάδης που παρακολούθησε στα δικαστήρια τη δίκη της Greek Mafia, ο Pavol Szalai, επικεφαλής των Ρεπόρτερ Χωρίς Σύνορα στην Ευρωπαϊκή Ενωση και τα Βαλκάνια, και η Μαρία Αντωνιάδου, πρόεδρος της ΕΣΗΕΑ.

4. Ιστορίες από το Newsroom

Οι δημοσιογράφοι δεν μπορούν να δημοσιεύσουν αυτό που θέλουν, γιατί κινδυνεύουν να στοχοποιηθούν και να χάσουν τη δουλειά τους. Ακόμα κι αν ήθελαν να ρισκάρουν, το περιεχόμενο δεν φτάνει ποτέ στον παραλήπτη γιατί κόβεται με τον έναν ή τον άλλον τρόπο από τους «από πάνω».

Καλεσμένοι είναι η Μάχη Νικολάρα, δημοσιογράφος στην ΕΡΤ, και τρεις δημοσιογράφοι από τα μεγαλύτερα ελληνικά ειδησεογραφικά sites.

5. Λίστα Πέτσα

Η ιστορία ίσως και να είχε λήξει εκεί, αν ο Τύπος που ασκεί κριτική στην κυβέρνηση δεν λάμβανε λιγότερο από το 1% του συνολικού ποσού της λίστας Πέτσα. Μέχρι σήμερα, δεν έχει υπάρξει καμία επίσημη τοποθέτηση που να απαντά στο κρίσιμο ερώτημα: ποια κριτήρια χρησιμοποιήθηκαν για την κατανομή του δημόσιου χρήματος;

Μιλούν ο Στέφανος Λουκόπουλος, διευθυντής και συνιδρυτής του Vouliwatch, o (γεια σας, γεια σας, τι κάνετε;) Δημήτρης Κανελλόπουλος, δημοσιογράφος και πρώην πρόεδρος του συνεταιρισμού της «Εφημερίδας των Συντακτών», και ο Δημήτρης Γαλαμάτης, γενικός γραμματέας Επικοινωνίας και Ενημέρωσης.

6. SLAPP: Κατηγορούμενοι δημοσιογράφοι

Αρκετοί δημοσιογράφοι έχουν γίνει στόχοι αγωγών μεγάλων εταιρειών, πολιτικών προσώπων κ.λπ., λόγω των ρεπορτάζ τους. Καλούνται, λοιπόν, να αντιμετωπίσουν στις δικαστικές αίθουσες εξοντωτικές μάχες «Δαβίδ εναντίον Γολιάθ». Αυτή η πρακτική δεν γίνεται με στόχο την οικονομική αποζημίωση για συκοφαντική δυσφήμηση. Στόχος είναι το νομικό bullying και η φίμωση του δημοσιογράφου.

Καλεσμένοι είναι τρεις δημοσιογράφοι – θύματα SLAPP, Θοδωρής Χονδρογιάννος, Σταυρούλα Πουλημένη και Γιάννης Στεβής. Μιλάνε ακόμα η Χριστίνα Βρεττού, δικηγόρος, διδάκτωρ Συνταγματικού Δικαίου και μέλος του Expert Group της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την αντιμετώπιση των SLAPP, και ο Μπάμπης Κουρουνδής, δικηγόρος και λέκτορας Συνταγματικού Δικαίου. Συζητούν ακόμα με τον Κώστα Παπαδάκη, συνήγορο του Γιάννη Στεβή, αλλά και με τον Πέτρο Τσαντίλα, δικηγόρο που εκπροσωπεί την αντίδικη πλευρά – τη διοικήτρια του δημόσιου Νοσοκομείου Χίου.