«Ο παππούς στο τζάκι» δεν είναι αυτός που νομίζετε…

Δέκα διηγήματα υπό τον… παραπλανητικό τίτλο «Ο παππούς στο τζάκι και άλλες ιστορίες» κυκλοφορούν ήδη από τις εκδόσεις «Πόλις». Είναι το πιο πρόσφατο βιβλίο τού, συναδέλφου μας στο πολιτικό ρεπορτάζ της «Εφ.Συν.», Δημήτρη Τερζή, το τέταρτο βιβλίο του για την ακρίβεια εφόσον έχουν προηγηθεί οι συλλογές διηγημάτων «Το τέλος μιας τέλειας μέρας» (Ιβίσκος, 2013) και «Θερισμός» (Ιωλκός, 2017) και το μυθιστόρημα «Η καρδιά του ελέφαντα» (Ιωλκός, 2019).

Δεν είναι λοιπόν καθόλου η πρώτη φορά που ο Δημήτρης αναμετράται με τον λογοτεχνικό λόγο σε μια συνθήκη αρκετά αντίστροφη από αυτήν που προϋποθέτει η δημοσιογραφία. Αν ο δημοσιογράφος ασχολείται κυρίως με τη μεγάλη, κοινού ενδιαφέροντος, εικόνα και τα δημόσια πρόσωπα, στη λογοτεχνία πρωταγωνιστεί κατά κανόνα η μικροϊστορία και συχνά η καθημερινότητα επινοημένων ηρώων. Πέρα από την ενασχόληση και τη χρήση της γλώσσας, μεταξύ δημοσιογραφίας και λογοτεχνίας το μοναδικό άλλο κοινό στοιχείο -όχι μάλιστα πάντα δεδομένο- είναι η ικανότητα παρατήρησης του ελάχιστου που μπορεί να είναι η αφετηρία των πάντων. Κι αυτό συμβαίνει σ’ αυτή τη συλλογή διηγημάτων που είναι εκ πρώτης όψεως μικροϊστορίες καθημερινών ανθρώπων οι οποίες εκτυλίσσονται, σχεδόν όλες, εκτός της πόλης, στην επαρχία, την περιφέρεια ή σε φανταστικούς τόπους και σε παράλληλη διαδρομή μ’ έναν μεταφυσικό χώρο. Γιατί αυτό είναι ένα ακόμα χαρακτηριστικό αυτής της συλλογής: Ολα τα διηγήματα κρύβουν ένα μεταφυσικό παιχνίδι και όλα πραγματεύονται την έννοια του θανάτου, σωματικού ή ψυχικού, ατομικού ή συλλογικού, πραγματικού ή συμβολικού, τολμώντας να καταπιαστούν μ’ ένα θέμα-ταμπού ειδικά την εποχή των social media – τα οποία για την πλειονότητα των χρηστών σχεδόν απαιτούν την εικόνα ενός υγιούς, νέου και δραστήριου «άβαταρ», ακόμα και μετά την πανδημία και την τόσο άμεση επαφή μας με τον τρόμο της ασθένειας και του τέλους. Οι ήρωες του Τερζή όμως δεν είναι άβαταρ κι ας είναι επινοημένοι. Είναι άνθρωποι της διπλανής πόρτας με ιστορίες που καταλήγουν στην κατ’ εξοχήν γοητευτική ιδιότητα του -πιο δύσκολου λογοτεχνικά είδους- διηγήματος, την ανατροπή. Οι ιστορίες του βέβαια εκτός από ανατροπές κρύβουν και μπόλικο μαύρο χιούμορ, κοινωνική ευαισθησία, παρατηρητικότητα, ενσυναίσθηση και άλλες ιδιότητες καθαρού λογοτεχνικού ταλέντου – κι αυτό δεν είναι αβρότητα συναδελφικής αλληλεγγύης. Και αντίστοιχα όπως κρύβουν έτσι φανερώνουν και τη σχέση του Δημήτρη με τη λογοτεχνία πριν από συγγραφέα ως αναγνώστη (από τον Λουκιανό έως τον Μουρακάμι, από τον Ντίκενς έως τον Χέμινγουεϊ και τον Μανόλη Αναγνωστάκη) κι ακόμα την αγάπη του για το σινεμά (π.χ. «Την τελευταία νύχτα του κόσμου») και για τη μουσική (από τα «Διάφανα Κρίνα» και τους Queen έως τον Κραουνάκη). Οι επιρροές του όμως γίνονται αφορμή για το δικό του σύμπαν όπου η σκληρή και συχνά βίαιη πραγματικότητα είναι πολυδιάστατη και μπορεί να συναντήσει κάπου μία άλλη διάσταση, ακόμα κι αυτήν της επιστημονικής φαντασίας, οι συνειδήσεις ταρακουνιούνται, τίποτα δεν είναι δεδομένο κια ο παππούς στο τζάκι δεν είναι αυτό κι αυτός που νομίζετε…

Το βιβλίο παρουσιάζεται απόψε στις 19.00, στον Κήπο του Αρχαιολογικού Μουσείου. Με τον Δημήτρη Τερζή θα συζητήσουν ο Παντελής Μπουκάλας και η Μικέλα Χαρτουλάρη και αποσπάσματα θα διαβάσει ο Αχιλλέας Κυριακίδης.