Ο αριθμός των κρατούμενων προσφύγων και μεταναστών στο τέλος του 2022 ήταν αυξημένος κατά 20% σε σχέση με το τέλος του 2021, φτάνοντας τους 2.813 κρατούμενους, ενώ αύξηση κοντά στο 50% παρουσίασαν πέρσι οι αποφάσεις διοικητικής κράτησης προσφύγων και μεταναστών στη χώρα μας, φτάνοντας τις 30.631, σύμφωνα με τα στοιχεία που διέθεσε τον Μάρτιο η ΕΛ.ΑΣ. μέσω του κοινοβουλευτικού ελέγχου, όπως τα ανέλυσε η οργάνωση Υποστήριξη Προσφύγων στο Αιγαίο.
Η αυξητική τάση αντανακλά την επάνοδο στην κατάσταση που επικρατούσε πριν από την έλευση της πανδημίας και των μέτρων περιορισμού της κίνησης του πληθυσμού. Αντανακλά επίσης την κυβερνητική πολιτική διευκόλυνσης της διοικητικής κράτησης προσφύγων και μεταναστών, ιδίως στα σύνορα, όπου σχεδόν κάθε απόφαση απέλασης συνοδεύεται με απόφαση κράτησης, κάτι που η οργάνωση σημειώνει πως γίνεται «κατά παρέκκλιση των εγγυήσεων της Οδηγίας επιστροφών». Αποφάσεις κράτησης εκδόθηκαν πέρσι στο 99,7% των αποφάσεων απέλασης από τα νησιά (7.081) και στο 64,5% των αποφάσεων απέλασης από την ενδοχώρα (16.977).
«Επιβεβαιώνεται από τα επίσημα στοιχεία ότι η προαναχωρησιακή κράτηση εξακολουθεί να επιβάλλεται συστηματικά και όχι κατ’ εξαίρεση στις διαδικασίες απομάκρυνσης από το ελληνικό έδαφος», επισημαίνει η Υποστήριξη Προσφύγων στο Αιγαίο.
Σημειώνει πως, ενώ προβλέπεται η δυνατότητα άσκησης προσφυγής στην ΕΛ.ΑΣ. κατά της κράτησης μέσα σε πέντε μέρες από την απόφαση, στην πράξη παρατηρείται συστημική έλλειψη πρόσβασης στο δικαίωμα αυτό. Από τις 33.441 αποφάσεις, μόνο για τις 450 έγινε προσφυγή στην αστυνομία (1,3%), ενώ μόνο οι 12 προσφυγές έγιναν δεκτές (2,7%), με τις απορρίψεις να είναι πανομοιότυπες και χωρίς ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία. Αλλά περιορισμένες είναι και οι προσφυγές στη δικαιοσύνη κατά της κράτησης. Στα διοικητικά δικαστήρια κατατέθηκαν πέρσι 5.011 προσφυγές κατά της κράτησης, που αφορούν λιγότερες από μία στις πέντε αποφάσεις κράτησης, με το 40% των προσφυγών να γίνονται δεκτές.
Η οργάνωση υπογραμμίζει την πλήρη έλλειψη δωρεάν νομικής συνδρομής από το κράτος προς όσους θέλουν να προσφύγουν κατά της κράτησής τους, κάτι που παραβιάζει τις διεθνείς υποχρεώσεις της Ελλάδας.
Στα Προαναχωρησιακά Κέντρα
Από τους 2.813 κρατούμενους και κρατούμενες στο τέλος του 2022, οι 897 κρατούνταν στο Προαναχωρησιακό Κέντρο Κράτησης της Κορίνθου, οι 866 στην Αμυγδαλέζα, οι 349 στο Παρανέστι της Δράμας, οι 229 στην Ξάνθη, οι 94 στον Ταύρο, οι 34 στην Κω, οι 28 στο Φυλάκιο του Εβρου και οι 316 σε αστυνομικά τμήματα.
Τα στοιχεία του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη επιβεβαιώνουν τις σοβαρές ελλείψεις στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και την υποστήριξη των κρατουμένων στα προαναχωρησιακά κέντρα: το συνολικό προσωπικό της ΑΕΜΥ (Ανώμυμη Εταιρία Μονάδων Υγείας) που δραστηριοποιείται στα προαναχωρησιακά κέντρα ανέρχεται σε 37 άτομα, μεταξύ των οποίων διοικητικοί υπάλληλοι και διερμηνείς.
Σύμφωνα άλλωστε με πρόσφατη έκθεση της οργάνωσης Mobile Info Team για τα προαναχωρησιακά κέντρα της ενδοχώρας («Φυλακή για χαρτιά: μέτρα έσχατης λύσης σαν κανονική διαδικασία»), στα περισσότερα κέντρα παρουσιάζεται δραματική έλλειψη γιατρών και διερμηνέων, όπως και ειδικών ψυχικής υγείας, που δεν προλαβαίνουν να ανταποκριθούν στις ανάγκες των κρατούμενων, αυξημένες εξαιτίας των κακών συνθηκών υγιεινής και διαβίωσης: κτιριακές εγκαταστάσεις και επίπλωση σε κακή κατάσταση, βλάβες και δυσλειτουργίες σε φωτισμό, τουαλέτες, ντουζιέρες και πλυντήρια, και έλλειψη καθαριότητας.
