Κανείς δεν αιφνιδιάστηκε με την ανακοίνωση της ημερομηνίας της διεξαγωγής των εκλογών, αφού η 21η Μαΐου ήταν ούτως ή άλλως η επικρατέστερη μετά το τραγικό δυστύχημα στα Τέμπη και ύστερα από την απόφαση του πρωθυπουργού να μεταθέσει τις κάλπες για μετά την έως τότε κλειδωμένη ημερομηνία της 9ης Απριλίου. Και ο λόγος που αποφασίστηκε η ανακοίνωση να γίνει τώρα και όχι κοντά στο Πάσχα ήταν βέβαια προκειμένου ο Κυριάκος Μητσοτάκης να κλείσει την ανοιχτή εστία κριτικής ότι παίζει με τον χρόνο διεξαγωγής τον εκλογών, τον οποίο απέφευγε να ξεκαθαρίσει επί όλη αυτή τη μακρά περίοδο που έχει καταστεί ατύπως προεκλογική εξαιτίας των κυβερνητικών διαρροών και των πρωθυπουργικών χρησμών.
Σε αυτό το πλαίσιο ο πρωθυπουργός επέλεξε τη χθεσινή συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου, που εκτός απροόπτου θεωρούνταν και η τελευταία πριν από τις κάλπες, για να δηλώσει ότι «οι εθνικές εκλογές θα διεξαχθούν στη λήξη της τετραετίας, όπως εξ αρχής είχα δεσμευτεί. Θα γίνουν την Κυριακή 21 Μαΐου. Αν χρειαστεί δεύτερη αναμέτρηση ώστε να ακυρωθεί η περιπέτεια της απλής αναλογικής, αυτή θα πραγματοποιηθεί το αργότερο μέχρι τις αρχές Ιουλίου», προσθέτοντας πως «πρόκειται για έναν προγραμματισμό απόλυτα συνεπή με τις συνταγματικές προθεσμίες που ταυτόχρονα, όμως, συνυπολογίζει και μια σειρά από σοβαρά γεγονότα της κοινωνικής και οικονομικής ζωής, όπως οι πανελλαδικές εξετάσεις και η έναρξη της τουριστικής περιόδου».
Η επιλογή ημερομηνίας
Μετά το γεγονός ότι ο πρωθυπουργός επέλεξε να προσδιορίσει τον Μάιο ως τον μήνα διεξαγωγής των εκλογών (μέσω τηλεοπτικής εκπομπής της ιδιωτικής τηλεόρασης και όχι θεσμικά), δύο ήταν οι ημερομηνίες όλες κι όλες που εξέταζε το μέγαρο Μαξίμου προκειμένου να στηθούν οι κάλπες: η 21η Μαΐου και η 28η Μαΐου. Κατά τις πληροφορίες από την κυβέρνηση, οι βασικοί λόγοι που επελέγη τελικά η πρώτη και όχι η δεύτερη ημερομηνία ήταν δύο.
Ο πρώτος είναι ότι αν οι εκλογές γίνονταν στις 28 Μαΐου τότε η διαδικασία των διερευνητικών εντολών θα έπεφτε πάνω στις πανελλαδικές εξετάσεις που ξεκινούν 1 και 2 Ιουνίου για ΕΠΑΛ και Γενικά Λύκεια. Και ο δεύτερος λόγος, κατά τις ίδιες πηγές, είναι ότι στις 11 και 12 Ιουλίου είναι προγραμματισμένη η σύνοδος κορυφής του ΝΑΤΟ που θα διεξαχθεί στο Βίλνιους της Λιθουανίας και στο Μαξίμου ήθελαν, στην περίπτωση που πάμε σε δεύτερες κάλπες, να υπάρχει μέχρι τότε κυβέρνηση και να πάει στη σύνοδο εκλεγμένος πρωθυπουργός.
Την ίδια ώρα, ο πρωθυπουργός είπε στο υπουργικό συμβούλιο ότι «εξακολουθούμε να υπηρετούμε την αποστολή μας ως υπουργοί όλων των Ελλήνων. Ενώ στη Βουλή θα προωθούμε νομοσχέδια τα οποία έχουν συζητηθεί χωρίς τροπολογίες της τελευταίας στιγμής, όπως συνέβαινε άλλοτε». Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, η κυβέρνηση θα εξακολουθήσει να περνάει νομοσχέδια μέχρι τη Μ. Τρίτη 11 Απριλίου. Και τη Μ. Τετάρτη 12 Απριλίου αναμένεται να κλείσει η Βουλή για Πάσχα και ουσιαστικά να μην ξανανοίξει μέχρι τις κάλπες, ενώ η επίσημη προκήρυξη των εκλογών και η επίσκεψη του πρωθυπουργού στην Πρόεδρο της Δημοκρατίας αναμένεται να πραγματοποιηθεί μεταξύ 21 και 24 Απριλίου.
Αλλωστε σύμφωνα με το Σύνταγμα το ανώτατο όριο της απόστασης μεταξύ της προκήρυξης και της διεξαγωγής των εκλογών πρέπει να είναι 30 μέρες. Εξ ου και η χθεσινή πράξη (για την οποία κυβερνητικές πηγές λένε ότι ο πρωθυπουργός είχε ενημερώσει την Κατερίνα Σακελλαροπούλου) δεν ήταν επίσημη προκήρυξη των εκλογών, αλλά ανακοίνωση της ημερομηνίας διεξαγωγής τους. Σημειώνουμε ακόμα πως επικρατέστερη ημερομηνία για την ενδεχόμενη δεύτερη κάλπη παραμένει η 2α Ιουλίου.
Το άλλο που μάθαμε είναι ότι η κυβέρνηση θέλει η Νίκη Κεραμέως να παραμείνει στη θέση της υπουργού Παιδείας και στην περίπτωση σχηματισμού υπηρεσιακής κυβέρνησης, με τον κυβερνητικό εκπρόσωπο Γιάννη Οικονόμου να απαντά: «Νομίζω ότι αυτό που είναι λογικό και σωστό είναι οι πανελλαδικές εξετάσεις να διεξαχθούν με το ίδιο πρόσωπο στο υπουργείο Παιδείας». Οσο για το θέμα αν τελικά θα είναι υποψήφιος ή όχι στις εκλογές ο τέως υπουργός Υποδομών και Μεταφορών Κώστας Αχ. Καραμανλής, ο κ. Οικονόμου, σε σχετική ερώτηση της «Εφ.Συν.», το άφησε για άλλη μία φορά ανοιχτό, λέγοντας ότι «όσο πλησιάζει η ημερομηνία των εκλογών και η οριστικοποίηση των ψηφοδελτίων, νομίζω ότι θα κλείσει και το ζήτημα αυτό».
Αντιδράσεις κομμάτων
Στο μεταξύ οι πρωθυπουργικές ανακοινώσεις προκάλεσαν αντιδράσεις στην αντιπολίτευση. Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ Αλέξης Τσίπρας, από τη Λιβαδειά, σημείωσε ότι «στις 21 του Μάη οι πολίτες θα επιστρέψουν στην κάλπη τον λογαριασμό που δεν βγαίνει. Και την επόμενη κιόλας μέρα, χωρίς δεύτερες εκλογές και περιπέτειες, μια προοδευτική κυβέρνηση συνεργασίας θα αναλάβει το δύσκολο έργο της αναγέννησης της πατρίδας μας».
Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Νίκος Ανδρουλάκης καταλόγισε στον πρωθυπουργό ότι «έπειτα από μήνες αντιθεσμικής σεναριολογίας, που καλλιέργησε ψάχνοντας εναγωνίως σωσίβιο προσωπικής επιβίωσης, σήμερα (σ.σ.: χτες) ανακοίνωσε το τέλος της αποτυχημένης διακυβέρνησής του», καθώς και ότι «επιχείρησε να προσδιορίσει ημερολογιακά και τις δεύτερες εκλογές, περιφρονώντας την έκφραση της βούλησης του ελληνικού λαού αλλά και το ίδιο το Σύνταγμα».
Πως «η ανακοίνωση της ημερομηνίας των εκλογών από τον κ. Μητσοτάκη συνοδεύτηκε από το γνωστό εκβιαστικό δίλημμα περί “ακυβερνησίας ή σταθερότητας”» επισήμανε, ανάμεσα σε άλλα, ο γενικός γραμματέας της Κ.Ε. του ΚΚΕ Δημήτρης Κουτσούμπας, ενώ ο γραμματέας του ΜέΡΑ25 Γιάνης Βαρουφάκης σχολίασε: «Ξέραμε ότι ο κ. Μητσοτάκης σκοπεύει να κάνει τις δεύτερες εκλογές μέσα στον Ιούλιο, όταν οι νέοι μας και οι νέες μας, οι εργαζόμενοι ως εποχικοί δεν θα μπορούν να ψηφίσουν».
! Ρωτήσαμε τον κυβερνητικό εκπρόσωπο για τη σαφή αντίθεση μεταξύ των δηλώσεων του πρωθυπουργού και του υπουργού Εξωτερικών, επισημαίνοντας πως ενώ ο κ. Μητσοτάκης μιλάει για «βαθύ κράτος του Δημοσίου», ο κ. Δένδιας χρησιμοποίησε έναν εκ διαμέτρου αντιθετικό όρο, τασσόμενος κατά του «βαθέος αντικρατισμού» και της «αποθέωσης των αποκρατικοποιήσεων».
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος απέφυγε να απαντήσει στην ουσία του ερωτήματος, αλλά και να αναφέρει το όνομα του Ν. Δένδια, λέγοντας, μεταξύ πολλών άλλων, ότι «η κυβέρνηση έχει αποδείξει με τις παρεμβάσεις της πώς αντιλαμβάνεται τον ρόλο του κράτους αποτελεσματικά, έμπρακτα να στηρίζει για την παροχή καλύτερων υπηρεσιών τον πολίτη. Αλλο αυτό και άλλο η αντιμετώπιση παθογενειών και νοοτροπιών» και ισχυρίστηκε: «Δεν διακρίνω καμία αντίθεση». Το ίδιο βέβαια ακριβώς ισχυριζόταν η κυβέρνηση και μετά την ομιλία Καραμανλή στα Ανώγεια.
