Συνάντηση… στο πόδι για Μπλίνκεν-Ερντογάν και παζάρι για τα F-16

«Δεν πρέπει να περιμένουμε να συμβεί μια καταστροφή για την ανάπτυξη των σχέσεων ή για την επίλυση των υφιστάμενων προβλημάτων. Πρέπει να κάνουμε ειλικρινή και συγκεκριμένα βήματα προς αυτή την κατεύθυνση».

Αυτή η φράση του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου από τη χθεσινή πρωινή συνέντευξη Τύπου στην Αγκυρα μαζί με τον Αμερικανό ομόλογό του ήταν χαρακτηριστικά συνοπτική του τεταμένου κλίματος στην πρώτη επίσκεψη του Αντονι Μπλίνκεν στη γείτονα, στα δύο χρόνια που είναι επικεφαλής του Στέιτ Ντιπάρτμεντ.

Διήμερη, ολοκληρώθηκε χθες στο φόντο της βιβλικής καταστροφής από τα φονικά Ρίχτερ της 6ης Φεβρουαρίου στη νότια Τουρκία -όπου χθες σημειώθηκε νέα δόνηση μεγέθους 6,4 Ρίχτερ, με επίκεντρο τη μεθοριακή επαρχία Χατάι, δίπλα στη Συρία-, αλλά και των πλείστων όσων προϋπαρχουσών προστριβών μεταξύ ΗΠΑ και Τουρκίας.

Προς επίρρωση, πίσω από τα θερμά λόγια υποστήριξης της Ουάσινγκτον για την αντιμετώπιση της φυσικής καταστροφής -με την ανακοίνωση περαιτέρω βοήθειας 100 εκατομμυρίων δολαρίων σε Τουρκία και Συρία- το κλίμα ήταν ψυχρό στις διμερείς επαφές του Μπλίνκεν. Συναντήθηκε με τον Ταγίπ Ερντογάν… στο πόδι, στη μεγάλη αίθουσα του αεροδρομίου «Εσένμπογκα» της Αγκυρας, καθώς ο προεκλογικά κλυδωνιζόμενος Τούρκος πρόεδρος αναχωρούσε για ακόμη μια περιοδεία στις σεισμόπληκτες περιοχές, όπου η λαϊκή οργή πλέον ξεχειλίζει.

Δεν έγιναν δηλώσεις, ούτε γνωστοποιήθηκαν λεπτομέρειες των όσων διημείφθησαν σε αυτό το κεκλεισμένων των θυρών τετ α τετ. Ηταν ωστόσο αρκούντως κατατοπιστική η συνέντευξη Τύπου των Μπλίνκεν και Τσαβούσογλου που είχε προηγηθεί.

Στο επίκεντρο ήταν το ακανθώδες θέμα των F-16, η μετ’ εμποδίων διεύρυνση του ΝΑΤΟ με την ένταξη της Σουηδίας και της Φινλανδίας και ο πόλεμος στην Ουκρανία. Ωστόσο η συνέντευξη Τύπου έμοιαζε μάλλον με… διάλογο κωφών σε επανάληψη, τουλάχιστον εκ του προσκηνίου.

«Η κυβέρνηση Μπάιντεν στηρίζει ένθερμα το πακέτο που έχει στόχο τον εκσυγχρονισμό των υφιστάμενων F-16 και την παροχή νέων στην Τουρκία, σύμμαχο και εταίρο του ΝΑΤΟ», επισήμανε ο Μπλίνκεν. «Αυτό είναι πολύ σημαντικό για τη διαρκή διαλειτουργικότητα του ΝΑΤΟ και προς το εθνικό συμφέρον των ΗΠΑ», πρόσθεσε, χωρίς ωστόσο να δεσμευτεί σε κάποιο «επίσημο χρονοδιάγραμμα», παραπέμποντας και πάλι στην έγκριση του Κογκρέσου. Τούτων λεχθέντων, ο Αμερικανός ΥΠΕΞ υπογράμμισε ότι «οι ΗΠΑ στηρίζουν θερμά την ένταξη των σκανδιναβικών χωρών το συντομότερο δυνατό», μάλιστα με την επισήμανση ότι «η επέκταση του ΝΑΤΟ δεν αποτελεί διμερές ζήτημα».

«Δεν θα ήταν σωστό ή δίκαιο να εξαρτηθούν δύο ανεξάρτητα ζητήματα: η ένταξη των δύο χωρών στο ΝΑΤΟ και η αγορά των F-16», σχολίασε από την πλευρά του ο Τσαβούσογλου, επιμένοντας ιδιαίτερα στην περίπτωση της Στοκχόλμης. «Δεν θα ήταν δυνατό για εμάς να αγοράσουμε τα F-16 υπό αυτές τις συνθήκες», πρόσθεσε, σκιαγραφώντας ένα ευρύτερο παζάρι.

Σε αυτό το πλαίσιο, κάλεσε την κυβέρνηση Μπάιντεν σε σαφή βήματα ως προς τα F-16 και εξέφρασε την ελπίδα «οι (αμερικανικές) κυρώσεις να αρθούν το συντομότερο δυνατό» στην αμυντική βιομηχανία. Ρίχνοντας μάλιστα το «χαρτί» της τρομοκρατίας, κατηγόρησε -χωρίς να κατονομάσει- τις ΗΠΑ για τη συνεργασία με τους Κούρδους της Συρίας, χαρακτηρίζοντας «θανάσιμο λάθος» τη συνεργασία με «τρομοκρατικές ομάδες» εναντίον άλλων και αμφισβητώντας τον αγώνα των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων (SDF) κατά του «Ισλαμικού κράτους».

Κατά τα λοιπά, διαφάνηκε μια διάθεση διατήρησης χαμηλών τόνων ως προς το θέμα της Ουκρανίας -με τον Τσαβούσογλου να δηλώνει ότι η Τουρκία δεν υποσκάπτει τις δυτικές κυρώσεις σε βάρος της Ρωσίας.

Περαιτέρω δυτικές πιέσεις στην Αγκυρα -κυρίως ως προς τη διεύρυνση του ΝΑΤΟ- αναμένονται κατά τη σημερινή επίσκεψη στη γείτονα των υπουργών Εξωτερικών και Εσωτερικών της Γερμανίας, Αναλένα Μπέρμποκ και Νάνσι Φέζερ. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει μετάβαση σε σεισμόπληκτες περιοχές της νότιας Τουρκίας. Συνολικά, και στις δύο πλευρές των συνόρων, οι νεκροί ξεπερνούν τους 47 χιλιάδες ενώ από τον χθεσινό σεισμό αναφέρθηκαν νέες καταρρεύσεις ετοιμόρροπων κτιρίων, νέοι τραυματισμοί και εγκλωβισμοί αστέγων σε τόνους ερειπίων.