Η χώρα του Θεού
(Vanskabte land, Δανία, Ισλανδία, Γαλλία, Σουηδία, 2022, 143’)
★★★★☆
● Σκηνοθεσία: Χλινούρ Παλμασόν
● Ηθοποιοί: Ελιοτ Κρόσε Χόβε, Ινγκβαρ Εγκερτ Σίγκουρδσον
Επίσημη πρεμιέρα στο Ενα Κάποιο Βλέμμα του Φεστιβάλ Κανών για τη νέα ταινία του Ισλανδού δημιουργού των «Winter Brothers» και «A White, White Day», ένα sui generis «ταξιδιωτικό» στον 19ο αιώνα, στην αλλόκοτη φύση της Ισλανδίας, με οδηγό έναν άνθρωπο του Θεού που, απρόθυμα, ποτίζεται με την ιδέα της αποικιοκρατίας.
Ο Λούκας είναι ο Δανός ιερέας που στέλνεται από τη Λουθηρανική Εκκλησία να κηρύξει τονν λόγο του Θεού και να χτίσει μια εκκλησία στην ερημιά της Ισλανδίας του 1800, στον ελάχιστο πληθυσμό της Ισλανδίας, υποτελούς και τότε αλλά και ώς τον Β’ Παγκόσμιο στη Δανία. Ο Λούκας είναι, αρχικά, πρόθυμος να «καταλάβει» τους ιθαγενείς, να μάθει και τις δεκάδες λέξεις που χρησιμοποιούν για τη «βροχή», να αποτυπώσει τοπία και ανθρώπους στην πολύπλοκη, πάμβαρια, πρώιμη φωτογραφική μηχανή του. Αλλά η φύση της Ισλανδίας δεν είναι εξίσου φιλόξενη: ανάμεσα στο παγερό κρύο και την καυτή λάβα που ξερνά η γη, ο Λούκας θα νιώσει εγκαταλειμμένος από τον Θεό του και θα μεταμορφώσει την απελπισία του σε υπεροψία απέναντι στους ντόπιους.
Σαν αυτές, τις πρώτες φωτογραφίες που τραβά ο Λούκας (η κάρτα στην αρχή της ταινίας μάς ενημερώνει ότι βασίστηκε σε επτά υπαρκτές φωτογραφίες που τράβηξε ένας Δανός ιερέας κι αυτές, πρώτες στην Ιστορία, αποτύπωσαν τη νοτιοανατολική ακτή της χώρας), η ταινία έχει τετράγωνο φορμά, ακάντεμι, με στρογγυλεμένες άκρες. Ο ρυθμός της είναι κοπιώδης σαν τη διαδρομή του Λούκας, χωρίς στιγμή να γίνεται αργός, παρά τη μεγάλη διάρκεια του φιλμ: είναι η εσωτερική ορμή του τόσο μεγάλη, που ο θεατής παρακολουθεί λαχανιασμένος. Μαζί και την υπερβατική ισλανδική φύση, παραμυθένια κι εφιαλτική, γεμάτη μαγικά ξεσπάσματα και λυτρωτικά νερά, μ’ ένα υπερφυσικό στοιχείο πιο δυνατό, πιο αρχέγονο απ’ όποια ιδέα υπηρέτησης ενός Θεού με απαιτήσεις «πολιτισμού». Με τον ίδιο τρόπο, όσο προσεκτικός κι αν είναι ο Παλμασόν με τη λεπτομέρεια – το καδράρισμά του που, σιγά-σιγά, υποδαυλίζει τον αρχικά συγκροτημένο Λούκας, τη χρήση του φωτός και του σκοταδιού, τον ήχο ενός εξωγήινου τόπου, ο θεατής δεν παρατηρεί τα συστατικά, βυθίζεται στον ολοζώντανο αλλά και τόσο πνευματικό κόσμο που περικλείει τον άνθρωπο του Θεού, σε μια χώρα που σίγουρα δεν είναι η δική Του.
Θυμίζοντας έντονα το «Silence» του Μάρτιν Σκορσέζε, αντλώντας από τον επιμελημένα ατημέλητο κόσμο του Ντράγερ, συμβαδίζοντας με το «There Will Be Blood» του Πολ Τόμας Αντερσον, σε διαφορετικό ντεκόρ αλλά με ίδια υπαρξιακή αγωνία, η «Χώρα του Θεού» του Παλμασόν δεν έχει ανάγκη τις αναφορές, ούτε τις συγκρίσεις: απολαυστική όσο και εγκεφαλική, με στιγμές υπέροχου χιούμορ και σεκάνς σκοτεινού δέους, σίγουρα ανοικονόμητη αλλά τόσο συναρπαστική που δεν προλαβαίνεις να το συνειδητοποιήσεις, μια αλλόκοτη και οικεία, σαν τον ισλανδικό πολιτισμό, ταινία για το ευάλωτο της Πίστης, την αμφισβήτηση του Θεού και του καθ’ ομοίωσίν Του ανθρώπου.
Joyland (Πακιστάν, 2022, 126’)
★★½☆☆
● Σκηνοθεσία: Σαΐμ Σαντίκ
● Ηθοποιοί: Αλίνα Καν, Αλί Τζουνέτζο, Ραστί Φαρούκ, Σαρβάτ Γκιλανί
Μια queer ταινία από το Πακιστάν, ντεμπούτο του σκηνοθέτη Σαΐμ Σαντίκ, πρώτη συμμετοχή από τη χώρα στο Φεστιβάλ Κανών όπου και κέρδισε το Queer Palme, πρόταση του Πακιστάν για το Οσκαρ Διεθνούς Ταινίας, είναι το «Joyland», ένα φιλμ για την αναζήτηση ταυτότητας, με feelgood προθέσεις που, ώς το τέλος, έχουν υπερκαλύψει κάθε προβληματισμό.
Ο Χεντέρ είναι ο βενιαμίν της πολυπληθούς οικογένειας Ράνα, ένας όμορφος τυχοδιώκτης της ζωής, ο οποίος έχει μεν παντρευτεί, αλλά δεν έχει πραγματοποιήσει την επιθυμία του πατριάρχη του σπιτιού, να κάνει έναν γιο. Ο Χεντέρ θα πιάσει δουλειά σ’ ένα νυχτερινό κλαμπ με «αισθησιακό» σόου και θα ερωτευτεί τη σταρ της σκηνής, την τρανς περφόρμερ Μπίμπα. Οσο η Μπίμπα εφευρίσκει διαρκώς την περσόνα της τόσο ο Χεντέρ αγωνίζεται ν’ αποδεχτεί τη δική του φύση και τις επιθυμίες του. Κάνοντας ήδη την επανάστασή της, ως μια queer ταινία από το αυταρχικό μουσουλμανικό Πακιστάν, το «Joyland» είναι γεμάτο καρτποσταλικές στιγμές και χαριτωμένες, εικαστικά και σεναριακά, εικόνες, αλλά στο δεύτερο μέρος και ώς το φινάλε λειαίνει τόσο τις αιχμές του που, τελικά, σαμποτάρει την ίδια τη ρηξικέλευθη πρόθεσή του.
Μπελ: ο δράκος και η πριγκίπισσα
(Ryû to sobakasu no hime, Ιαπωνία, 2021, 121’)
★★★☆☆
● Σκηνοθεσία: Μαμόρου Χοσόντα
● με τις φωνές των: Βάσιας Ζαχαροπούλου, Παναγιώτη Αποστολόπουλου, Νίκης Γεωργακάκου, Κωνσταντίνου Ρεπάνη
Η Σούζου είναι μια συνεσταλμένη, μοναχική έφηβη. Στον πραγματικό κόσμο. Οταν, όμως, μπαίνει στον εικονικό κόσμο τού «U», ως Μπελ, παγκοσμίως διάσημη ποπ σταρ, είναι γεμάτη αυτοπεποίθηση και λάμψη. Μόνο που μια συναυλία της θα διακοπεί από ένα τερατόμορφο πλάσμα που το κυνηγούν τιμωροί, και η Σούζου θα βαλθεί να ανακαλύψει την ταυτότητα του τέρατος, αναζητώντας μαζί και τη δική της.
Ο Μαμόρου Χοσόντα και το Studio Chizu, υποψήφιοι για Οσκαρ Κινουμένων Σχεδίων το 2018 με το «Mirai no Mirai», φέρνουν την ιστορία της «Πεντάμορφης και του Τέρατος» στην εποχή των social media και ψάχνουν, ανάμεσά τους, την ανθρώπινη ψυχή. Πανέμορφο και βαθιά συγκινητικό anime, θα προβληθεί στην πρωτότυπη βερσιόν με υπότιτλους, αλλά και μεταγλωττισμένο στα ελληνικά.
Νοσταλγία (Nostalgia, Ιταλία, Γαλλία, 2022, 117’)
★★½☆☆
● Σκηνοθεσία: Μάριο Μαρτόνε
● Ηθοποιοί: Πιερφραντσέσκο Φαβίνο, Φραντσέσκο Ντι Λέβα, Τομάσο Ράνιο
Ο πενηνταπεντάχρονος Φελίτσε λείπει σαράντα χρόνια από τη Νάπολη. Εφυγε έφηβος να δουλέψει στον Λίβανο, αφήνοντας πίσω τη γειτονιά του, την κακόφημη Λα Σανιτά και τη μητέρα του. Τώρα, πετυχημένος και πλούσιος, επιστρέφει λίγο πριν η μαμά φύγει από τη ζωή, για να περιπλανηθεί και πάλι στα σοκάκια των ατίθασων χρόνων του, αλλά και για να βρει, με οδηγό τον ιερέα της ενορίας, τον παιδικό του φίλο και την εξιλέωση για όσα τον στοιχειώνουν.
Με πρωταγωνιστή τον πάντα εξαιρετικό και γοητευτικό Πιερφραντσέσκο Φαβίνο (υποψήφιο ερμηνείας στα φετινά Βραβεία της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Κινηματογράφου), ο Μαρτόνε στέκεται με το ένα πόδι στα νοσταλγικά, σαν σε super8, φλας μπακ στα παιδικά χρόνια του Φελίτσε και με το άλλο στο «σκηνικό» της Νάπολης, τα εκλεκτικά κτίσματά της, μεσαιωνικά και χαμόσπιτα ανακατεμένα, ανάμεσα σε δυο Θεούς, τον χριστιανικό και τον Αλλάχ, ανάμεσα σε δυο άντρες που ξεκίνησαν από την ίδια αφετηρία προς αντίθετες κατευθύνσεις και με κοινό τερματισμό, όμως σ’ ένα φιλμ από τη μια προβλέψιμο κι από την άλλη περισσότερο βαρυσήμαντο αισθητικά από την ιστορία που περιγράφει.
Εκτός ελέγχου (Plane, Ην. Βασίλειο, ΗΠΑ, 2023, 107’)
★☆☆☆☆
● Σκηνοθεσία: Ζαν-Φρανσουά Ρισέ
● Ηθοποιοί: Τζέραρντ Μπάτλερ, Μάικ Κόλτερ, Ντανιέλα Πινέντα
Ενας πιλότος πέφτει σε καταιγίδα και υποχρεώνεται να προσγειώσει το αεροπλάνο του στην καρδιά μιας εμπόλεμης ζώνης στις Φιλιππίνες. Ο σκηνοθέτης τού «Mesrine» δοκιμάζει το σινεμά «είδους», αν «είδος» θεωρείται μια σχηματική περιπέτεια που μυρίζει αντρίλα, βγαλμένη από τη δεκαετία του 1980, τόσο τεμπέλικη στο σενάριο και στη δράση όσο ο τίτλος της. Μπορείτε αντ’ αυτής να τραγουδήσετε «μια ματιά σου μόνο φτάνει αεροπλάνο να με κάνει» στα μπλε μάτια του διεκπεραιωτή Τζέραρντ Μπάτλερ. Θα διασκεδάσετε περισσότερο.
