Ενα «καταπληκτικόν σκάνδαλον» τηλεφωνικών υποκλοπών σε βάρος κορυφαίων κυβερνητικών παραγόντων αποκαλύφθηκε τον Σεπτέμβριο του πολιτικά ταραγμένου 1935, στη Θεσσαλονίκη. Λίγες μέρες αργότερα, θα φανεί ότι ήταν ένα «εργαλείο» σε μια πραξικοπηματική εκτροπή για την κατάλυση της αβασίλευτης δημοκρατίας.
Από την πρώτη στιγμή είχε γραφτεί ότι πίσω από τις τηλεφωνικές υποκλοπές βρισκόταν ο υπουργός Στρατιωτικών Γ. Κονδύλης, ο οποίος είχε έρθει σε σύγκρουση με τον πρωθυπουργό Π. Τσαλδάρη καθώς βιαζόταν να επαναφέρει τη βασιλεία με πραξικοπηματικό τρόπο.
Πραγματικά, στις 10 Οκτωβρίου 1935, ο Κονδύλης ανέτρεψε την κυβέρνηση Τσαλδάρη, επέβαλε δικτατορία και με ένα δημοψήφισμα, που όπως γράφει ο Τάσος Βουρνάς «διεξήχθη υπό συνθήκες τρομοκρατικής βίας και νοθείας», επανήλθε η μοναρχική δυναστεία των Γκλίξμπουργκ («Ιστορία της Νεότερης και Σύγχρονης Ελλάδας», τ. Β’, εκδόσεις Πατάκη).
Αξιοσημείωτο είναι ότι ο Τσαλδάρης, που παρακολουθούνταν και ο ίδιος, ενημερώθηκε εγκαίρως για τις υποκλοπές. Ομως, όχι μόνο διατήρησε στη θέση του τον Κονδύλη, επιτρέποντάς του να οργανώνει το πραξικόπημά του, αλλά με «χλιαρές» διαψεύσεις προσπάθησε να «κλείσει» το ζήτημα.
Και αυτή η παθητική στάση της κυβέρνησης στο τεράστιο ζήτημα των υποκλοπών δεν είναι η μόνη ομοιότητα του 1935 με το «σήμερα». Αλλωστε και τότε μέσα από τον ίδιο χώρο, της «δεξιάς», συντηρητικής παράταξης, προέκυψε η υπόθεση. Απλώς, τώρα ελπίζουμε να μην υπάρχουν οι ίδιες συνέπειες…
Ας πάρουμε, όμως, την ιστορία από την αρχή. Βρισκόμαστε στο καλοκαίρι του 1935. Λίγους μήνες νωρίτερα, την 1η Μαρτίου, έγινε αποτυχημένο κίνημα των «βενιζελικών» για να επανέλθουν, με δυναμικό τρόπο, στην εξουσία, που κατείχαν, εκτός μικρών διαστημάτων, από το 1910. Σύμφωνα με την «Ιστορία του Ελληνικού Εθνους» (τ.Ε’, Εκδοτική Αθηνών), το κίνημα αποτέλεσε την αφετηρία για την παλινόρθωση της μοναρχίας.
Η μετριοπαθής πτέρυγα της αντιβενιζελικής παράταξης, που εκφραζόταν από τον αρχηγό του Λαϊκού Κόμματος Π. Τσαλδάρη, διαπίστωνε ότι, μετά το αποτυχημένο κίνημα, οι «βενιζελικοί» είχαν περάσει στο περιθώριο της κοινωνίας και στις Ενοπλες Δυνάμεις είχαν χάσει τα ερείσματά τους ύστερα από μαζικές αποστρατείες.
Γι’ αυτό αν και τάσσονταν υπέρ της επανόδου του βασιλιά δεν βιάζονταν για κάτι τέτοιο. Αντίθετα, οι ακραίοι αντιβενιζελικοί, τόσο μέσα στο Λαϊκό Κόμμα, όπως ο Κονδύλης, όσο και οι εκτός, όπως ο Μεταξάς και ο μετέπειτα δωσιλογικός πρωθυπουργός Ιωάννης Ράλλης, επεδίωκαν την πραξικοπηματική παλινόρθωση της μοναρχίας, προσδοκώντας ότι έτσι θα καθιστούσαν τον Γεώργιο υποχείριό τους αφού θα ήταν αναγκασμένος να στηριχθεί σε εκείνους που θα μεθόδευαν την επιστροφή του.
Σε αυτό το πεδίο αναπτύχθηκε μεγάλος ανταγωνισμός μεταξύ του Κονδύλη και του Μεταξά. Ο πρώτος είχε το πλεονέκτημα της συμμετοχής του ως υπουργός Στρατιωτικών στην κυβέρνηση Τσαλδάρη.
Στις εκλογές για την ανάδειξη των μελών της Ε’ Εθνοσυνέλευσης (9 Ιουνίου) η αποχή της «βενιζελικής» παράταξης διευκόλυνε τις εξελίξεις για την παλινόρθωση της μοναρχίας, ενώ κυριάρχησε ο κυβερνητικός συνασπισμός (Τσαλδάρη- Κονδύλη) με 65,04%. Η Ενωση Βασιλοφρόνων των Μεταξά-Ράλλη έλαβε μόνο το 14,8% και έγινε φανερό ότι τα κηρύγματά τους είχαν περιορισμένη απήχηση.
Σε αυτές τις εκλογές πήρε μέρος και το Ενιαίο Μέτωπο, όπου συμμετείχαν το ΚΚΕ και προσωπικότητες της Αριστεράς, και κατέκτησε το 9,59% χωρίς να πάρει έδρα. Πολύ γρήγορα, πάντως, στον κυβερνητικό συνασπισμό άρχισαν να εμφανίζονται ρήγματα μεταξύ Τσαλδάρη και Κονδύλη, ενώ στις 10 Σεπτεμβρίου 1935 οι εφημερίδες δημοσιεύουν πληροφορίες περί οργάνωσης πραξικοπήματος από τους μοναρχικούς. Λίγες μέρες νωρίτερα κάποιες εφημερίδες έγραφαν πως στόχος των κινήσεων των βασιλοφρόνων ήταν να εμφανιστεί ο στρατός ότι επιθυμεί να προχωρήσει σε πραξικόπημα για να τρομοκρατηθεί ο Τσαλδάρης και να εκδηλωθεί υπέρ των απόψεών των.
Πραγματικά, ο Τσαλδάρης επιστρέφοντας από ταξίδι στη Γερμανία ανακοινώνει τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος για το πολιτειακό και με δηλώσεις του τάσσεται υπέρ της επανόδου της βασιλείας.
Ταυτόχρονα, ο αρχηγός του Λαϊκού Κόμματος κάνει ένα μεγάλο λάθος. Αφήνει τον Κονδύλη στη θέση του και εκείνος αντικαθιστά τους ανώτατους αξιωματικούς, που απέτρεψαν τις κινήσεις πραξικοπήματος, με άλλους, οι οποίοι σε λίγες μέρες τον συνέδραμαν στην υλοποίηση του σχεδίου του.
Την ίδια αδράνεια επιδεικνύει ο Τσαλδάρης και όταν φτάνουν καταγγελίες στην κυβέρνηση ότι άνθρωποι του Κονδύλη στη Θεσσαλονίκη είχαν στήσει μηχανισμό τηλεφωνικών υποκλοπών παρακολουθώντας τις συνδιαλέξεις του Τσαλδάρη και άλλων κυβερνητικών παραγόντων.
Η είδηση δημοσιεύτηκε σε πολλές εφημερίδες, όλου του πολιτικού φάσματος, στις 22 Σεπτεμβρίου 1935.
Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, στο υπεραστικό τηλεφωνικό κέντρο Θεσσαλονίκης άνθρωποι του Κονδύλη παρακολουθούσαν τις τηλεφωνικές συνομιλίες του Τσαλδάρη ιδιαίτερα με τον υπουργό Εξωτερικών Δημ. Μάξιμο, όλες τις συνομιλίες, ακόμα και τις προσωπικές, του γενικού διοικητή (υπουργού) Μακεδονίας Βερροιόπουλου και άλλων παραγόντων του Λαϊκού Κόμματος και του κόμματος του Μεταξά.
«Η παρακολούθησις αυτή ενησκείτο από μακρού χρόνου, ενετάθη δε εσχάτως κατά τας ημέρας, καθ’ ας εν Γερμανία ευρισκόμενος ο κ. Τσαλδάρης επρόκειτο να επιστρέψει εις την Ελλάδα», έγραφε η εφημερίδα «Πατρίς».
Σύμφωνα με την καταγγελία, που είχε γίνει προς την κυβέρνηση και τον Βερροιόπουλο, το περιεχόμενο των συνδιαλέξεων καταγραφόταν και διαβιβαζόταν στην Αθήνα. Ο Βερροιόπουλος είχε επιβεβαιώσει την ύπαρξη των καταγγελιών και απομάκρυνε αμέσως τον προϊστάμενο του υπεραστικού τηλεφωνικού κέντρου και ορισμένους υπαλλήλους, διατάσσοντας διοικητική έρευνα.
Ωστόσο, την άλλη μέρα σε ορισμένες φιλοβασιλικές εφημερίδες δημοσιευόταν μια «χλιαρή» διάψευση, στην οποία γινόταν λόγος για «υπερβολική» παρουσίαση μιας διένεξης μεταξύ υπαλλήλων!
Κάπως έτσι το θέμα δεν πήρε άλλες διαστάσεις και «σκεπάστηκε» πλήρως αφού στις 10 Οκτωβρίου έγινε η δικτατορία του Κονδύλη. Ο ίδιος αυτοδιορίστηκε αντιβασιλέας και στις 3 Νοεμβρίου διενεργήθηκε το δημοψήφισμα στο οποίο εμφανίστηκε η βασιλεία να λαμβάνει το 97,88%!
Να σημειωθεί ότι ο στρατιωτικός νόμος είχε αρθεί μία εβδομάδα μόνο πριν από το δημοψήφισμα και η λογοκρισία εμπόδιζε τη δημοσίευση των απόψεων υπέρ της αβασίλευτης. Ενώ λίγες μέρες πριν από το δημοψήφισμα, εκτοπίστηκαν στη Μύκονο ο Αλέξανδρος Παπαναστασίου και ο Γεώργιος Παπανδρέου.
Μάλιστα, οι διοργανωτές φάνηκαν τόσο απρόσεκτοι ώστε «εξαφάνισαν» την αποχή των δημοκρατικών, που ήταν σημαντική, εμφανίζοντας να έχουν ψηφίσει 386.383 ψηφοφόροι περισσότεροι από τις τελευταίες εκλογές του 1933! Τελικά, λίγες μέρες αργότερα, μετά την επάνοδο του Γεωργίου ο Κονδύλης διαφώνησε μαζί του στο θέμα της χορήγησης αμνηστίας των κινηματιών του Μαρτίου. Συνέπεια αυτού ήταν ο βασιλιάς να τον αναγκάσει σε παραίτηση στις 30 Νοεμβρίου 1935.
