Μπροστά σε διπλό παράδοξο βρέθηκε η Αγκυρα στο παζάρι που πήγε να κάνει με την ένταξη της Σουηδίας και της Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ με έπαθλο τα F-16. Σε ένα από τα πιο δημοφιλή αμερικανικά τηλεοπτικά παιχνίδια, το Let’s Make a Deal, που άρχισε τη δεκαετία του ’60 με παρουσιαστή επί 30 χρόνια τον Μόντι Χολ και παίζεται ακόμα σε διάφορες παραλλαγές σε όλο τον κόσμο, προσφέρονται στον παίκτη αρχικά δύο επιλογές, οι οποίες στη συνέχεια αυξάνουν και οι πιθανότητες νίκης μειώνονται.
Η αρχική επιλογή που είχε η κυβέρνηση Ερντογάν να ανοίξει την πόρτα του ΝΑΤΟ για Σουηδία και Φινλανδία αποκλείστηκε και η Αγκυρα, μετά το ποντάρισμα σε άλλες πόρτες, βρίσκεται στο δίλημμα να γυρίσει στην πρώτη ή να συνεχίσει να ανοίγει και άλλα ζητήματα. Στην TV οι περισσότεροι παίκτες που επέμειναν στον αρχικό τους σχεδιασμό, έχασαν το έπαθλο και προέκυψε το Παράδοξο του Μόντι. Στην περίπτωση Ερντογάν, το παράδοξο έγινε διπλό, καθώς θεωρούσε ότι εκείνος έκανε το παιχνίδι.
Οι συνομιλίες Μπλίνκεν-Τσαβούσογλου, στο πλαίσιο του στρατηγικού μηχανισμού ΗΠΑ-Τουρκίας, έβαλαν τα πράγματα σε σειρά. Εγινε σαφές ότι για να ξεμπλοκαριστεί η συμφωνία των F-16 από το Κογκρέσο θα συνεκτιμηθεί η κύρωση της διεύρυνσης του ΝΑΤΟ από την τουρκική Βουλή. Ολες οι άλλες νατοϊκές χώρες έχουν κυρώσει την από εξαμήνου ένταξη Σουηδίας-Φινλανδίας, πλην της Τουρκίας και της Ουγγαρίας, η οποία δηλώνει ότι θα τακτοποιήσει την εκκρεμότητα. Η Τουρκία δηλώνει ότι «θα χρειαστεί ίσως και μισός χρόνος», σύμφωνα με τον προεδρικό σύμβουλο Ι. Καλίν, «για να κυρωθεί από τη Βουλή».
Η Αγκυρα, όμως, δεν έχει στη διάθεσή της τόσο χρόνο, καθώς ήδη βρίσκεται σε προεκλογική περίοδο. Στην περίπτωση που ο Τ. Ερντογάν προκηρύξει εκλογές στις 14 Μαΐου, όπως έχει προαναγγείλει (στην επέτειο νίκης του Μεντερές το 1950), οι εκλογικές διαδικασίες θα αρχίζουν να τρέχουν στα τέλη Μαρτίου. Εως τότε η τουρκική Βουλή με τη σημερινή της σύνθεση μπορεί να κυρώσει τη διεύρυνση του ΝΑΤΟ, εάν η κυβέρνηση Ερντογάν θέλει «να συνεκτιμηθεί θετικά από το αμερικανικό Κογκρέσο η συμφωνία για τα F-16».
Η συμφωνία, σύμφωνα με τη Wall Street Journal, επρόκειτο να σταλεί από τη διοίκηση Μπάιντεν στο Κογκρέσο την προηγούμενη εβδομάδα, πριν από την επίσκεψη Τσαβούσογλου στην Ουάσινγκτον. Η τουρκική κυβέρνηση επέμεινε όμως στις αξιώσεις έναντι της Σουηδίας -κυρίως- και της Φινλανδίας, για την έκδοση Κούρδων και Τούρκων που θεωρεί τρομοκράτες, κάτι που οι δύο σκανδιναβικές χώρες δεν μπορούν να κάνουν στη μαζική κλίμακα που απαιτούν οι τουρκικές αρχές. Με την παρακίνηση Μπλίνκεν, τις επόμενες ημέρες, αναμένεται να ξεκινήσει νέος γύρος διπλωματικών συνομιλιών της Αγκυρας με τη Στοκχόλμη και το Ελσίνκι για την άρση του αδιεξόδου.
Στην περίπτωση που η κυβέρνηση Ερντογάν εμμείνει στις θέσεις της, τότε η διαδικασία έγκρισης της συμφωνίας για τα F-16 περιπλέκεται κι άλλο, καθώς πέραν των όρων που προβάλλει η πλευρά Μενέντεζ (απαγόρευση πτήσεων πάνω από την ελληνική επικράτεια, απαγόρευση επιχειρήσεων κατά των Κούρδων της Συρίας και του Ιράκ κ.ά.) στο τραπέζι θα βρίσκεται και η εμπλοκή με το ΝΑΤΟ. Ο πρόεδρος της Τουρκίας, σε δηλώσεις του χθες, απαντώντας στη δήλωση Μητσοτάκη από το Νταβός, επανέλαβε τις αξιώσεις για αποστρατιωτικοποίηση των νησιών του ανατολικού Αιγαίου, κατηγορώντας την Ελλάδα ότι παραβιάζει τη Συνθήκη της Λωζάννης.
Η περιοδεία Μπλίνκεν
Ολα αυτά τα ζητήματα αναμένεται να ξεκαθαριστούν μέχρι το δεύτερο δεκαήμερο του Φεβρουαρίου. Για τη συνέχεια προγραμματίζεται από το State Department περιοδεία του Α. Μπλίνκεν σε Ελλάδα (20 με 21 του μήνα), Ισραήλ και Τουρκία. Συζητείται, επίσης, επίσκεψη στη Βουλγαρία, όπως και συμμετοχή του Αμερικανού ΥΠΕΞ σε σύγκληση του σχήματος συνεργασίας 3+1 (Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ). Η επίσκεψη στην Αγκυρα σημαίνει ότι μέχρι τότε θα έχει λήξει το ζήτημα με τη Σουηδία και τη Φινλανδία και θα δρομολογηθεί η συμφωνία για τα F-16 στο Κογκρέσο.
Εφόσον εξελιχθούν έτσι τα πράγματα, η επίσκεψη Μπλίνκεν σε Αθήνα και Αγκυρα θα εστιαστεί στις εξελίξεις γύρω από την Ουκρανία και την κατάσταση στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή. Η Τουρκία επιμένει στη ρητορική της εναντίον της Ελλάδας και για τον Τ. Ερντογάν θα είναι δύσκολο να αναδιπλωθεί, ενώ πηγαίνει προς τις κάλπες, με την οικονομία σε πτώση και την κοινωνική δυσφορία να μη μετριάζεται από τις υποσχέσεις για τον «νέο αιώνα της Τουρκίας». Ο Τούρκος πρόεδρος κινδυνεύει να βρεθεί σε μετωπική με τη Δύση και όχι μόνον με τα δυτικά μέσα ενημέρωσης που κλιμακώνουν την κριτική τους (Economist, Die Welt, NY Times κ.ά.).
Προεκλογικό moratorium
Η ελληνική διπλωματία παρακολουθεί προσεκτικά τις εξελίξεις και η εκτίμηση είναι ότι όπως κι αν εξελιχθεί η προεκλογική ρητορική του Τ. Ερντογάν για την Ελλάδα, δεν θα υπάρξει κλιμάκωση κινήσεων ή πρόκληση θερμού επεισοδίου. Αυτό δεν σημαίνει ότι θα περιοριστούν οι αναφορές και οι προκλητικές ενέργειες στο Αιγαίο. ΗΠΑ και Ε.Ε. κατέστησαν σαφές στην Αγκυρα να αποφευχθούν το προσεχές διάστημα ενέργειες που θα πυροδοτούσαν νέες εντάσεις. Στις 5 και 12 Φεβρουαρίου διεξάγονται προεδρικές εκλογές στην Κύπρο. Στις αρχές Απριλίου πιθανότατα θα γίνουν οι πρώτες εκλογές στην Ελλάδα και στα μέσα Μαΐου νέες, ταυτόχρονα με τις τουρκικές εκλογές. Δεν αποκλείεται δε να προκύψουν εκλογές και στη Λιβύη, υπό την πίεση των ΗΠΑ και της Ε.Ε. σε συντονισμό με τον Αραβικό Σύνδεσμο.
Στην Τρίπολη συναντώνται εκ νέου οι υπουργοί Εξωτερικών του Αραβικού Συνδέσμου. Οι ενστάσεις που προβάλλει πάλι ο πρόεδρος του ΣτΕ, Χ. Μίσρι, για το συνταγματικό πλαίσιο και τον οδικό χάρτη, επιχειρείται να παρακαμφθούν με μία νέα πρωτοβουλία από την πλευρά των 49 (!) προεδρικών υποψηφίων, οι οποίοι με κοινή επιστολή προτείνουν να αναλάβει υπηρεσιακός πρόεδρος ο Χ. Μίσρι και να οδηγήσει σε προεδρικές και βουλευτικές εκλογές. Ο ΥΠΕΞ της Αιγύπτου Σ. Σούκρι, ο οποίος βρίσκεται στη Λιβύη για τη συνάντηση του Αραβικού Συνδέσμου, αναμένεται την επόμενη εβδομάδα την Αθήνα για συνομιλίες με τον Ν. Δένδια.
