Σαν να μην πήγε σε χώρα-απαρτχάιντ

Ηλθε, είδε και απήλθε από τη Μέση Ανατολή ο Αμερικανός ΥΠΕΞ, Αντονι Μπλίνκεν, ολοκληρώνοντας αργά χθες το βράδυ την περιοδεία-αστραπή που τον οδήγησε από το Κάιρο στην Ιερουσαλήμ και έπειτα στη Ραμάλα, με ευχολόγια, συστάσεις και παρασκηνιακές διαβουλεύσεις.

Ηταν από την αρχή εμφανές ότι το Παλαιστινιακό δεν ήταν στην κορυφή της ατζέντας του ίδιου ή της Ουάσινγκτον, παρά το γεγονός ότι η επίσκεψή του συνέπεσε με το χειρότερο κύμα βίας των τελευταίων ετών μεταξύ Ισραηλινών και Παλαιστινίων.

Το αμερικανικό ενδιαφέρον φάνηκε αντίθετα να επικεντρώνεται αφ’ ενός στο Ιράν και στην καταγγελλόμενη έμμεση εμπλοκή του στον πόλεμο στην Ουκρανία με την παράδοση όπλων στη Ρωσία. Αφ’ ετέρου στην περιχαράκωση των διμερών σχέσεων με τον «αιώνιο σύμμαχο» των ΗΠΑ, το Ισραήλ, που τώρα διοικείται από την πιο ακροδεξιά κυβέρνηση στα χρονικά, υπό τον πολιτικά ανανήψαντα -αν και κατηγορούμενο για διαφθορά- Μπενιαμίν Νετανιάχου.

Μέσα σε αυτό το κλίμα λοιπόν και στον απόηχο των ηχηρών μεν, βερμπαλιστικών δε συστάσεων προς τη νέα κυβέρνηση του Ισραήλ για την ανάγκη διαφύλαξης των «βασικών δημοκρατικών αρχών και θεσμών» -που εκνεύρισαν τους ακροδεξιούς εταίρους του Νετανιάχου- ο Μπλίνκεν έκανε χθες ένα εθιμοτυπικό, όπως προκύπτει, πέρασμα από την έδρα της Παλαιστινιακής Αρχής, στη Ραμάλα.

Χωρίς να κατονομάσει το Ισραήλ, εξέφρασε στον πρόεδρο Μαχμούντ Αμπάς τη θλίψη του «για τον θάνατο αθώων Παλαιστίνιων πολιτών στην κλιμάκωση της βίας». Αυτά, ενώ οι νεκροί έχουν φτάσει μόνο μέσα στον Ιανουάριο τους 35.

Ζήτησε επίσης τη λήψη «μέτρων αποκλιμάκωσης» και τάχθηκε στα λόγια κατά οποιασδήποτε ενέργειας που θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο τη «λύση των δύο κρατών», η οποία ούτως ή άλλως καρκινοβατεί εδώ και χρόνια.

Προς επίρρωση, ως τέτοιες ενέργειες μνημόνευσε «την επέκταση των [εβραϊκών] οικισμών» -χωρίς να χρησιμοποιήσει τη λέξη «παράνομων»-, τη «νομιμοποίηση αυθαιρέτων» μη εγκεκριμένων από την ισραηλινή κυβέρνηση στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη, «κατεδαφίσεις και εξώσεις», «διαταράξεις του καθεστώτος των ιερών τόπων» στην Ιερουσαλήμ και «φυσικά, υποκίνηση και συναίνεση στη βία».

Φωνή βοώντος εν τη… διπλωματική ερήμω -αλλά και απονομιμοποιημένος στο εσωτερικό, ελλείψει εκλογών εδώ και χρόνια- ο Παλαιστίνιος πρόεδρος ζήτησε «να σταματήσουν πλήρως οι μονομερείς ενέργειες του Ισραήλ, που παραβιάζουν τις υπογεγραμμένες συμφωνίες και το Διεθνές Δίκαιο».

«Είμαστε έτοιμοι τώρα να εργαστούμε από κοινού με την αμερικανική κυβέρνηση και τη διεθνή κοινότητα για να αποκαταστήσουμε τον πολιτικό διάλογο, ώστε να τερματιστεί η ισραηλινή κατοχή των εδαφών του κράτους της Παλαιστίνης, εντός των συνόρων του 1967, με την Ανατολική Ιερουσαλήμ ως πρωτεύουσά του», ανέφερε σε ανακοίνωση η παλαιστινιακή προεδρία.

Ομως ουδείς σε αυτή τη φάση, εν μέσω ραγδαίων γεωπολιτικών ανακατατάξεων, αναλαμβάνει ανάλογες πρωτοβουλίες. Πέρα από τις λεκτικές προτροπές ένθεν κακείθεν, ο Μπλίνκεν δεν προσέφερε καμία νέα πρόταση των ΗΠΑ. Ανακοίνωσε απλά ότι αφήνει πίσω του δύο ανώτερους βοηθούς του για την εκτόνωση της έντασης, χωρίς να διευκρινίσει για πόσο διάστημα ή τι ακριβώς θα κάνουν.

Στο μεσοδιάστημα, η κυβέρνηση Μπάιντεν -που μετρά πλέον δύο χρόνια- δεν έχει ακόμη αναιρέσει την απόφαση επί προεδρίας Τραμπ που ακύρωνε τον χαρακτηρισμό των εβραϊκών οικισμών ως «παράνομων» στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη.

Ούτε έχει υλοποιήσει τη δέσμευση για επαναλειτουργία του προξενείου των ΗΠΑ στην Ιερουσαλήμ, σε αντιστάθμισμα της μεταφοράς της αμερικανικής πρεσβείας από το Τελ Αβίβ στο δυτικό τμήμα της πόλης, με αναγνώρισή της ως «αδιαίρετης πρωτεύουσας του Ισραήλ», συμπεριλαμβανομένου του κατεχόμενου ανατολικού τομέα.

Σε αυτό το φόντο ο ακροδεξιός υπουργός Εθνικής Ασφάλειας, Ιταμάρ Μπεν-Γκριβ, προωθεί απτόητος μέτρα συλλογικής τιμωρίας των Παλαιστινίων, με κατεδαφίσεις κατοικιών οικογενειών «τρομοκρατών», καθώς και χαλάρωση της οπλοκατοχής για Ισραηλινούς πολίτες.