Η διαπλοκή δικαίου και πολιτικής είναι δεδομένη, εμφανίζεται δε εντονότερη στο Συνταγματικό Δίκαιο, ως κατεξοχήν «πολιτικό δίκαιο», όπως άλλωστε το αποκαλούσαν παλαιότερα. Από αυτή τη διαπλοκή πηγάζει άλλωστε η δύναμη, αλλά και η αδυναμία της επιστήμης του Συνταγματικού Δικαίου.
Η ανάγνωση της γνωμοδότησης του εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, με τις πρωτοφανείς απειλές επαχθών ποινικών συνεπειών σε περίπτωση μη συμμόρφωσης των καθ’ ύλην αρμοδίων σύμφωνα με το Σύνταγμα να προβούν σε ελέγχους και στους αιτούντες να πληροφορηθούν τους λόγους παρακολούθησης για τη γνωστή υπόθεση των υποκλοπών, άγει σε σκέψεις ότι μοναδικό θεωρητικό υπόβαθρο των ερμηνευτικών επινοήσεων του κ. Ντογιάκου είναι η κοινοβουλευτική δύναμη του κυβερνώντος κόμματος που αποκτά κατά την ερμηνεία αυτή υπερσυνταγματική ισχύ και παραμερίζει ή σηματοδοτεί μόνο αυτή την αυθαίρετη εκδοχή ότι επιτρέπεται η κατά το δοκούν ερμηνεία όχι μόνο αμφισβητούμενων διατάξεων του Συντάγματος, αλλά και η παράκαμψη ακόμη και ρητών και μη επιδεχομένων ερμηνείας, αρκεί να συμφέρει την κομματική πλειοψηφία και να διευκολύνει τις αποφάσεις αυτής και του επικεφαλής της. Ετσι η απόλυτη επικράτηση της πλειοψηφικής αρχής και η κομματοκρατία αναγορεύονται σε ύψιστα και μοναδικά κριτήρια ερμηνείας και εφαρμογής του Συντάγματος.
Με αυτή όμως την κατάσταση ο πολίτης αισθάνεται ότι πνίγεται, ότι τρομοκρατείται και ότι δεν υπάρχει ελπίδα σωτηρίας και στοιχειώδους προστασίας των δικαιωμάτων του, μολονότι το Σύνταγμα διαγορεύει και μάλιστα «απολύτως» την προστασία από του επιβουλείς του.
Γράφει ο αείμνηστος Αριστόβουλος Μάνεσης, ο οποίος εάν ζούσε αυτή την κατάσταση, όπως εξελίσσεται στις μέρες μας, θα χαστούκιζε τους εμπνευστές αυτών των γνωμοδοτήσεων-ερμηνειών, όπως ευτυχώς έπραξαν κάποιοι μαθητές του συνταγματολόγοι: «Πρέπει να λήξει κάποτε αυτή η κατάσταση που εμφανίζει την νομική επιστήμη ως οιονεί θεραπαινίδα της πολιτικής, κατά πρώτο δε λόγο η επιστήμη του Συνταγματικού Δικαίου οφείλει να αποστασιοποιηθεί, όσο είναι αντικειμενικά και υποκειμενικά εφικτό, από την εμπλοκή αυτή, η οποία βέβαια δεν ταυτίζεται με την εγγενή και πάγια διαπλοκή δικαίου και πολιτικής. Και προς τούτο αποφασιστική μπορεί να αποβεί η συμβολή των συνταγματολόγων με την αυτοσυγκράτησή τους, αλλά και με την πραότητα του επιστημονικού τους λόγου» (ΝοΒ, Τα 40, σελ. 6).
Η γνωμοδότηση του εισαγγελέα του Αρείου Πάγου που σημαδεύει την Ανεξάρτητη Αρχή (ΑΔΑΕ) και τους εκπροσώπους της καθ’ υπέρβαση των αρμοδιοτήτων του και με απειλές μη συνάδουσες με τον κορυφαίο θεσμό ανασύρει στη μνήμη μας τον γνωστό αρχαίο ρήτορα και γραμματικό από την Αμφίπολη Ζωίλο ονόματι, στον οποίο οι συμπολίτες του είχαν απονείμει το προσωνύμιο ομηρομάστιξ, μάλλον ειρωνικά για τις μικροπρεπείς κατηγορίες κατά των ομηρικών ποιημάτων και για τα σκώμματα αυτού κατά του ποιητή (Ομήρου). Είναι πάντως πιο αξιοπρεπής χαρακτηρισμός από κάποιον άλλον που αποδίδεται σε πρώην πρωθυπουργό.
Σε κάθε περίπτωση οι εμπνευστές των νομικών αυτών μεθοδεύσεων και τεχνασμάτων πρέπει να γνωρίζουν ότι είναι αλυσιτελείς πολιτικά και μπορεί να οδηγήσουν σε τραγωδίες με καταστροφικές συνέπειες και για τη Δικαιοσύνη και για τη δημοκρατία, όπως έχει συμβεί στο παρελθόν. Καλό θα ήταν να διαβάσουν τους «Κιβδηλοποιούς» του Αντρέ Ζιντ προτού διατυπώσουν τους αφορισμούς τους.
*δικηγόρος τ. γεν. γρ. Δ.Σ. Θεσ/νίκης
