Ο αποκλεισμός του Αζερμπαϊτζάν στο Ναγκόρνο Καραμπάχ και η απειλή της ανθρωπιστικής κρίσης

Εδώ και περισσότερο από μία βδομάδα οι Ειδικές Δυνάμεις του Αζερμπαϊτζάν και το στρατιωτικό προσωπικό -καμουφλαρισμένοι ως «οικολόγοι»- έχουν αποκλείσει τον μοναδικό δρόμο που συνδέει το Αρτσάχ (Ναγκόρνο Καραμπάχ) με την Αρμενία. Ο αποκλεισμός τού ζωτικής σημασίας δρόμου έχει αφήσει τον πληθυσμό των 120.000 Αρμενίων του Αρτσάχ εντελώς αποκομμένο από τον έξω κόσμο, χωρίς εφοδιασμό σε τρόφιμα, φάρμακα και καύσιμα και άλλους 1.100 να περιφέρονται στην άλλη πλευρά των οδοφραγμάτων, ανήμπορους να επιστρέψουν στα σπίτια τους και στις οικογένειές τους, μεταξύ αυτών και 270 παιδιά.

Aυτή την στιγμή εκτυλίσσεται μια τρομερή ανθρωπιστική τραγωδία. Ο αποκλεισμός του Αρτσάχ δεν συνιστά μεμονωμένο επεισόδια, αλλά τμήμα μιας ευρύτερης και συστηματικής πολιτικής του Αζερμπαϊτζάν με στόχο τον πλήρη διωγμό του λαού του Ναγκόρνο Καραμπάχ από την πατρώα γη του, μια πολιτική που ακολουθεί το Αζερμπαϊτζάν από την απαρχή της σύγκρουσης. Τα πογκρόμ και οι σφαγές Αρμενίων στο Μπακού, το Σουγκάιτ και το Κιροβαμπάντ, τις οποίες ακολούθησαν οι τρεις πόλεμοι που εξαπέλυσε το Αζερμπαϊτζάν εναντίον του Αρτσάχ, είχαν όλοι στόχο να εξαλείψουν τον αρμένικο πληθυσμό από την πατρίδα των προγόνων του και ως εκ τούτου να λύσουν το πρόβλημα μια και καλή.

Κατά τα δύο προηγούμενα χρόνια, μετά την υπογραφή της κατάπαυσης του πυρός, το Αζερμπαϊτζάν εξαπολύει σκόπιμα πολυάριθμες επιθέσεις στις υποδομές του Ναγκόρνο Καραμπάχ με στόχο την τρομοκράτηση και τον εκφοβισμό του πληθυσμού του Αρτσάχ, αφήνει ολόκληρο τον πληθυσμό του Ναγκόρνο Καραμπάχ χωρίς αποθέματα φυσικού αερίου και νερού για ολόκληρες εβδομάδες, διακόπτει τις εποχικές αγροτικές εργασίες στοχεύοντας τους χωρικούς, υποβάλλει διαρκώς τις κοινότητες των Αρμενίων που γειτνιάζουν με τις στρατιωτικές τους θέσεις σε ψυχολογική πίεση με χρήση μεγαφώνων και προσπαθεί να σπείρει παραπληροφόρηση και πανικό στον κόσμο πραγματοποιώντας κυβερνοεπιθέσεις γύρω από το Αρτσάχ.

Ας μην αμφιβάλει κανείς: η ειρηνευτική ατζέντα του Αζερμπαϊτζάν δεν έχει αξιόπιστη βάση – το Αζερμπαϊτζάν έχει παραβιάσει κάθε ειρηνευτική συμφωνία από το 1994 και μετά και ο διάδοχος δικτάτορας έχει παραδεχτεί ανοιχτά ότι εξαπέλυσε τον πόλεμο του 2020 για να βάλει ένα τέλος στη σύγκρουση στο Ναγκόρνο Καραμπάχ μέσω της βίας. Οι ειρηνευτικές συνθήκες είθισται να περιλαμβάνουν διαπραγματεύσεις – όχι συνοπτικές εκτελέσεις, φρικιαστικούς αποκεφαλισμούς και τις υποσχέσεις ενός δικτάτορα να διώξει τους Αρμένιους «σαν τα σκυλιά». Αλλά και πάλι, το Αζερμπαϊτζάν δεν ενδιαφέρεται για την ειρήνη.

Και παρ’ όλα αυτά το Αζερμπαϊτζάν διαβεβαιώνει τη Δύση ότι επιδιώκει την ειρήνη και τη «συνύπαρξη». Αυτό, ενώ το Παρατηρητήριο των Γενοκτονιών (Genocide Watch), έχει αυξήσει το επίπεδο απειλής γενοκτονίας για το Αρτσάχ στο 9 και η Διεθνής Ενωση Ακαδημαϊκών για τη Γενοκτονία (International Association of Genocide Scholars) έχει διακηρύξει ότι «υπάρχουν σοβαροί παράγοντες κινδύνου για γενοκτονία στο Ναγκόρνο Καραμπάχ σε ό,τι αφορά τον αρμένικο πληθυσμό». Το Αζερμπαϊτζάν απαιτεί από τους Αρμένιους του Αρτσάχ να υπαχθούν στο Ναγκόρνο Καραμπάχ.

Η «συνύπαρξη» υπό την εξουσία του Αζερμπαϊτζάν δεν είναι απλώς μια άκρως γελοία πρόταση. Είναι κατάφωρα απάνθρωπη, νοητικά βαρετή, αηδιαστικά κυνική – και παράνομη. Δεν θα μπορούσαμε ποτέ να φανταστούμε την υποταγή ενός πληθυσμού 125.000 Εβραίων στην εξουσία ενός λυσσαλέου ναζιστικού καθεστώτος – ή οποιουδήποτε ναζιστικού καθεστώτος για αυτό το ζήτημα.

Ελλοχεύει μια ανθρωπιστική καταστροφή, καθώς ο αποκλεισμός μπαίνει στη 19η μέρα του, στερώντας από τους Αρμένιους του Αρτσάχ τα βασικά τους δικαιώματα – ανάμεσά τους και το ίδιο το δικαίωμα στη ζωή.

Οι «οικολόγοι» του Αζερμπαϊτζάν εξακολουθούν να προκαλούν σοβαρά προβλήματα στη μοναδική γραμμή ζωής που έχουν οι Αρμένιοι του Αρτσάχ με τον έξω κόσμο – μια γραμμή που διασφαλίζεται από την τριμερή συμφωνία της 10ης Νοεμβρίου του 2020 την οποία υπέγραψαν οι ηγέτες της Αρμενίας, του Αζερμπαϊτζάν και της Ρωσίας για τον τερματισμό του αιματηρού πολέμου που εξαπέλυσε το Αζερμπαϊτζάν με τη στήριξη της Τουρκίας και τρομοκρατών-μισθοφόρων ενάντια στον λαό του Αρτσάχ τον Σεπτέμβριο του 2020.

Συνιστά επίσης κατάφωρη παραβίαση του διεθνούς δικαίου και των συμβάσεων για τα ανθρώπινα δικαιώματα. «Η ελεύθερη διέλευση όλων των ιατρικών και νοσοκομειακών φορτίων» διασφαλίζεται επίσης από το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο, συγκεκριμένα από την 4η Σύμβαση της Γενεύης σχετικά με την Προστασία Αμάχων σε Καιρό Πολέμου. Ο αποκλεισμός του διαδρόμου του Λατσίν συνιστά ολοφάνερη παραβίαση της Σύμβασης.

Ομως το Αζερμπαϊτζάν, πιστό στον εαυτό του, δεν νοιάζεται για τις διεθνείς υποχρεώσεις. Και γιατί να το κάνει, αφού η Ε.Ε., στην προσπάθειά της να διευρύνει την γκάμα των παρόχων ενέργειας, αγοράζει πετρέλαιο και φυσικό αέριο από τη δικτατορία και υπέγραψε ακόμα μία συμφωνία στις 17 Δεκεμβρίου για την εισαγωγή ηλεκτρικού ρεύματος από το Αζερμπαϊτζάν;

Η πραγματικότητα είναι ότι η μία χώρα τιμωρείται για τον πόλεμο, ενώ η άλλη χώρα -συγκεκριμένα το Αζερμπαϊτζάν- δεν ξεκίνησε απλώς πόλεμο κατά των Αρμενίων του Αρτσάχ το 2020, επιδεικνύοντας ανοιχτά στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης τα ειδεχθή εγκλήματα που διέπραξε κατά τη διάρκεια και μετά τον πόλεμο κατά του λαού του Αρτσάχ, αλλά και εξαπέλυσε άλλη μία στρατιωτική επίθεση τον Σεπτέμβριο του 2022, αυτή τη φορά εναντίον του κυρίαρχου κράτους της Αρμενίας. Και μην έχετε αυταπάτες, το Αζερμπαϊτζάν δεν υπέστη καμία κύρωση, ακριβώς το αντίθετο· ενθαρρύνεται από την Ε.Ε. -διότι η Ευρώπη χρειάζεται τους ενεργειακούς του πόρους πάση θυσία.

Το Αζερμπαϊτζάν, έχοντας αποκλείσει, περικυκλώσει και απομονώσει πλήρως 120.000 Αρμένιους του Αρτσάχ, ετοιμάζεται να απαλλαγεί από ολόκληρο τον αρμένικο πληθυσμό και να το κάνει χωρίς να ακουστεί κουβέντα από τον έξω κόσμο.

Χρειάζονται αποφασιστικά και ξεκάθαρα βήματα από τη διεθνή κοινότητα για να σταματήσει η επικείμενη γενοκτονία, να καταδικαστεί ο δικτάτορας και να τιμωρηθεί έτσι όπως αξίζουν οι δικτάτορες.

Ο Θεός να ευλογεί τις ψυχές όσων νοιάζονται.

* Υπουργός Εξωτερικών της Δημοκρατίας του Αρτσάχ

★ Ο Νταβίτ Μπαμπαγιάν γεννήθηκε στο Στεπανακέρτ, πρωτεύουσα του Αρτσάχ (Ναγκόρνο Καραμπάχ). Διορίστηκε υπουργός Εξωτερικών της Δημοκρατίας του Αρτσάχ τον Ιανουάριο του 2021. Νωρίτερα, από το 2007 ώς το 2021, ήταν εκπρόσωπος Τύπου της προεδρίας του Αρτσάχ. Είναι ιδρυτής του Συντηρητικού Κόμματος του Αρτσάχ. Εχει γράψει πάνω από 300 άρθρα και μονογραφίες σχετικά με τις διαπραγματεύσεις Αζερμπαϊτζάν – Αρτσάχ (Καραμπάχ), τη γεωπολιτική του Καυκάσου, τον ανταγωνισμό των μεγάλων δυνάμεων και την κινεζική γεωπολιτική.