Πριν από λίγες εβδομάδες, τα φονικά pushbacks στο Αιγαίο επανέφεραν στο διεθνές προσκήνιο τη «θανατοπολιτική» που εφαρμόζει η χώρα μας στο προσφυγικό. Pushback είναι η απώθηση προσφύγων που έχουν πατήσει ευρωπαϊκό έδαφος ή βρίσκονται σε ευρωπαϊκά ύδατα, πράξη που αντίκειται στις αρχές του διεθνούς δικαίου.
Τα ελληνικά pushbacks, που εφαρμόζονται στο όνομα του μηχανισμού ελέγχου διαχείρισης των ελληνικών θαλάσσιων συνόρων, προκαλούν προσφυγικά πολύνεκρα ναυάγια. Οι πρόσφυγες, για να αποφύγουν τις επαναπροωθήσεις, ρισκάρουν το ταξίδι μέσα σε επικίνδυνες συνθήκες. Παράλληλα, μασκοφόροι συνοροφύλακες στο Αιγαίο –βάσει καταγραφών από βίντεο– τους επαναπροωθούν, με βία κρατώντας τις βάρκες στα ανοιχτά.
Η κυβέρνηση αρνείται τους ισχυρισμούς περί επαναπροωθήσεων. Οπως αρνιόταν την ύπαρξη της 5χρονης Σύριας Μαρία Αλάλι τον περασμένο Αύγουστο, που άφησε την τελευταία της πνοή εγκλωβισμένη στη νησίδα στον Εβρο. Το ερώτημα που προκύπτει είναι το αυτονόητο: Τι είδους κυβέρνηση επιτρέπει τη νεκροπολιτική ως μέσο διαχείρισης μιας κοινωνίας και ενός πληθυσμού και εμείς μέχρι πότε θα ανεχόμαστε την απανθρωποποίηση της νεωτερικής βιοπολιτικής, αφήνοντας να κυβερνούν «διαχειριστές σωμάτων» που αποφασίζουν για την αξία ή τη μη αξία της ζωής;
Πριν από λίγες εβδομάδες, ένας πατέρας ξυλοκοπήθηκε από την αστυνομία μπροστά στις κόρες του στον λόφο του Στρέφη. Εδώ και καιρό τα Εξάρχεια αστυνομοκρατούνται. Οι κλούβες της αστυνομίας βρίσκονται διαρκώς παρκαρισμένες στην είσοδο του γηπέδου στον λόφο του Στρέφη και στην πλατεία Εξαρχείων, με πρόσχημα την κατασκευή σταθμού μετρό και την ανάπλαση του λόφου, ενώ καταγράφονται διαρκώς επιθέσεις της αστυνομίας σε αθλούμενους που μπαίνουν στο γήπεδο μπάσκετ.
Οι κάτοικοι νιώθουν πως η γειτονιά τους βρίσκεται υπό κατοχή, αντιδρούν και η αστυνομία απαντά με κλομπ. Το ερώτημα αφορά τους μηχανισμούς καταστολής μιας αστικής δημοκρατίας. Σε τι έχει εκτραπεί η ελληνική αστυνομία, ένα εργαλείο διατήρησης του νόμου; Και σε τι αναγκάζεται να εκτραπεί το κοινωνικό σώμα;
Η κυβέρνηση μοιάζει να υπηρετεί το πρόταγμα της ομοιογένειας, της καθαρότητας και της νομιμοποιημένης ταπείνωσης του «περιττού ανθρώπου», χωρίζοντάς μας σε «οικείους» και «ανοίκειους». Εχει επιλέξει για στενούς συνεργάτες ανθρώπους που έχουν στηρίξει το αντισημιτικό βιβλίο του Κώστα Πλεύρη «Εβραίοι, όλη η αλήθεια».
Ο ίδιος ο υπουργός Υγείας, Θάνος Πλεύρης, υπήρξε συνήγορος του Κώστα Πλεύρη στις δίκες για το βιβλίο. Για να μην αναφερθούμε στη φωτογραφία που απεικονίζει τη θερμή χειραψία μεταξύ του υπουργού της Ν.Δ. και του Ηλία Κασιδιάρη.
Ως κράτος, δεν παρέχουμε φιλόξενο χώρο σε κανέναν «ανοίκειο», καθώς το ανοίκειο εκλαμβάνεται ως εχθρικό, με αποτέλεσμα να αναπαράγονται όλα τα στερεότυπα σχήματα εξόντωσης του διαφορετικού, του ξένου ή του μη πειθήνιου. Οι άνθρωποι που πεθαίνουν στα προσφυγικά ναυάγια και στις νησίδες κηρύσσονται ανύπαρκτοι και οι άνθρωποι πίσω από τα pushbacks, φρουροί των συνόρων. Οι άνθρωποι που διαμαρτύρονται στα Εξάρχεια και δέχονται χτυπήματα με κλομπ και ψεκασμούς κηρύσσονται αναρχικοί και οι ένστολοι πίσω από τους ξυλοδαρμούς, φρουροί της τάξης.
Το ερώτημα που συνοψίζει όλα τα παραπάνω ερωτήματα και μας αφορά ανεξαρτήτως όλους είναι: Σε «εχθρό» θα στρέψουν αύριο το μίσος τους (μας); Στην αρχή το μίσος στράφηκε σε όσους ενσαρκώνουν το ξένο και το αλλόθρησκο, έπειτα σε όλους εκείνους που ενσαρκώνουν το «μη πειθήνιο». Πώς δημιουργήθηκε η χούντα; Γιατί κυκλοφορούν μέσα στις δικαστικές αίθουσες άνθρωποι που θαυμάζουν εκείνον που εξόντωσε εκατομμύρια άλλους μέσα σε θαλάμους αεριών;
Από πού ξεπήδησε η Χρυσή Αυγή; Σε τι θα ανακηρυχτούν εκείνοι που θεσμοθετούν το μίσος, εκείνοι που χαιρετούν ναζιστικά, που παρουσιάζουν τη λευκότητα ως δομική φυλετική τάξη και που οπλίζουν τα χέρια ατόμων με «χαμηλή υποκειμενικότητα» και άλλων που είναι επιρρεπή στο να ασπαστούν τη φαντασίωση ενός «καθαρού σώματος»;
Στην Ελλάδα του 21ου αιώνα η θεωρία του Ζίγκμουντ Μπάουμαν για τον «πολιτισμό των απορριμμάτων», δηλαδή τη δημιουργία των «περιττών πληθυσμών» βρίσκει εφαρμογή.
Η εξουσία είναι ο κανόνας της ανθρώπινης κατάστασης και η ηδονή της μια πολύ παλιά υπόθεση. Η ηδονή, όμως, της κλούβας, των επαναπροωθήσεων και των ναζιστικών χαιρετισμών εγκαθιστά το μίσος ως τρόπο διακυβέρνησης. Και η κυβέρνηση γίνεται φορέας ενός κύκλου ενορμητικής απόλαυσης θεσμοθετημένου μίσους.
