«Πολλοί παρατηρητές ανέμεναν ότι ο Σι Τζινπίνγκ θα έβγαινε ακόμη πιο ισχυρός από το 20ό Συνέδριο του Κομμουνιστικού Κόμματος Κίνας, που διεξήχθη τις 16-22 Οκτωβρίου», γράφει ο Φρεντερίκ Λεμέτρ, ανταποκριτής της γαλλικής εφημερίδας Le Monde στο Πεκίνο.
Ομως «λίγοι περίμεναν ότι ο Κινέζος ηγέτης θα έσπαγε τόσα πολλά ταμπού και θα έδειχνε τόσο ξεκάθαρα την παντοδυναμία του», επισημαίνει. Αυτό δεν έχει να κάνει μόνο με την παγίωση του 69χρονου Σι ως του πιο ισχυρού ηγέτη της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας από την εποχή του ιδρυτή της, Μάο Τσετούνγκ, με τη μεγαλύτερη συγκέντρωση εξουσιών στα χέρια ενός ανθρώπου.
Οπως είχε προαναγγελθεί -πρακτικά από το 2018, με τη συνταγματική αναθεώρηση και την κατάργηση του ορίου των δύο θητειών- εξασφάλισε χθες επίσημα μια ιστορική τρίτη πενταετή θητεία ως γενικός γραμματέας του ΚΚΚ και κατ’ επέκταση ως πρόεδρος της Κίνας (η τυπική επικύρωση αναμένεται στο ετήσιο κομματικό συνέδριο, τον προσεχή Μάρτιο).
Σε μια πλήρη «άλωση» του ΚΚΚ ωστόσο, την οποία «έντυσε» σημειολογικά η άρον άρον απομάκρυνση από το συνέδριο του πρώην προέδρου, Χου Ζιντάο -«για λόγους υγείας» κατά τα εγχώρια ΜΜΕ-, ο Σι «ξήλωσε» από τα ανώτερα θεσμικά όργανα όποιον θα μπορούσε να αμφισβητήσει την πολιτική του.
Ετσι, ο κανόνας «στα 67 μένεις, στα 68 φεύγεις» που ίσχυε από το 2002 καταλύθηκε κατά το δοκούν για την ανανέωση κατά 65% της Κεντρικής Επιτροπής. Τέσσερα κορυφαία στελέχη του ΚΚΚ «εκπαραθυρώθηκαν», ανάμεσά τους ο νυν πρωθυπουργός Λι Κετσιάνγκ (η θητεία του λήγει τον Μάρτιο) και ο Γουάνγκ Γιανγκ, πρόεδρος της Συμβουλευτικής Πολιτικής Διάσκεψης του Κινεζικού Λαού: αμφότεροι 67 ετών, ένθερμοι υποστηρικτές των μεταρρυθμίσεων και από τις πλέον φιλελεύθερες φωνές στο κόμμα.
Από εκεί και πέρα τα πήρε όλα η «μπάλα». Πρώτη φορά εδώ και 25 χρόνια, στο Πολιτικό Γραφείο -όργανο λήψης αποφάσεων στο ΚΚΚ- δεν εξελέγη ούτε μια γυναίκα. «Σφαγή» έγινε στη Διαρκή Επιτροπή που, υπό τον πρόεδρο, αποτελεί το κέντρο εξουσίας του Πεκίνου. Πλέον έχει κατακλυστεί από στενούς συμμάχους τού αποκαλούμενου από πολλούς ως «σύγχρονου Μάο».
Χαώδης χειρισμός
Αν και συνυπεύθυνος για τον χαώδη χειρισμό της Covid-19 στη Σανγκάη, ο τοπικός επικεφαλής του κόμματος, Λι Τσιανγκ, επιβραβεύτηκε με μια θέση στο επταμελές πανίσχυρο κομματικό όργανο και τώρα οδεύει για την πρωθυπουργία. Την κλειστή ομάδα συμπληρώνουν ο Ντινγκ Σουεσιάνγκ, διευθυντής του κεντρικού γραφείου του ΚΚΚ και της κινεζικής προεδρίας – κοντολογίς το δεξί χέρι του Σι.
Ο Τσάο Λετσί, επικεφαλής της επιτροπής πειθαρχικού ελέγχου του ΚΚΚ και της εκστρατείας καταπολέμησης της διαφθοράς. Ο Γουάνγκ Χουνίνγκ, εκ των βασικών ιδεολόγων του ΚΚΚ. Ο Κάι Τσι, επικεφαλής του κόμματος στο Πεκίνο. Ο Λι Σι, στενός φίλος του προέδρου και τοπικός επικεφαλής του ΚΚΚ στη νοτιοανατολική βιομηχανική επαρχία Γκουανγκντόνγκ, δίπλα στο Χονγκ Κονγκ.
Αναλυτές χαρακτηρίζουν αυτή τη σύνθεση «Μάξιμουμ Σι», όπου η πίστη επιβραβεύεται έναντι των ικανοτήτων. Εφεξής «δεν υπάρχει αντίβαρο ή έλεγχος στο σύστημα», επισημαίνει στο πρακτορείο AP o σινολόγος Ζαν-Πιερ Καμπεστάν. «Αναμένεται επιστροφή σε μια αυστηρού κρατικού ελέγχου οικονομία», τονίζει, προβλέποντας ασφυκτικές πιέσεις στην κινεζική επιχειρηματική ελίτ.
Οχι τυχαία, ο Σι έθεσε ως στόχο μέχρι τα μέσα του αιώνα τη «μεγάλη αναζωογόνηση του κινεζικού έθνους», την «κοινή ευημερία» και την αναβίωση του ρόλου της Κίνας ως πολιτικού, οικονομικού και πολιτιστικού ηγέτη. Στο συνέδριο υπογράμμισε τη σημασία της εθνικής ασφάλειας και του ελέγχου των προμηθειών της Κίνας σε τρόφιμα, ενέργεια και βιομηχανικά αγαθά.
Ζήτησε ταχύτερη στρατιωτική ανάπτυξη, «αυτοδυναμία και ισχύ» στην τεχνολογία και υπεράσπιση των εθνικών συμφερόντων στο εξωτερικό. Για πρώτη φορά μάλιστα το ΚΚΚ συμπεριέλαβε στο καταστατικό του την «αντίθεσή» του στην ανεξαρτητοποίηση της Ταϊβάν. Ο Ρώσος πρόεδρος Πούτιν και ο Βορειοκορεάτης ηγέτης Κιμ Γιονγκ Ουν -βασικοί σύμμαχοί του- ήταν από τους πρώτους που έσπευσαν να τον συγχαρούν για την επανεκλογή του.
«Η Κίνα δεν μπορεί να αναπτυχθεί χωρίς τον υπόλοιπο κόσμο και ο κόσμος έχει επίσης ανάγκη την Κίνα», διακήρυξε χθες ο Κινέζος πρόεδρος, πανηγυρίζοντας για τα «δύο θαύματα» της ήδη δεκαετούς παραμονής του στην εξουσία: «την ταχεία οικονομική ανάπτυξη και τη μακροπρόθεσμη κοινωνική σταθερότητα». Ομως οι φιλοδοξίες του Πεκίνου αντιμετωπίζουν ήδη σοβαρές προκλήσεις.
Εμπορικός πόλεμος
Παρά την καθυστέρηση δημοσιοποίησης των οικονομικών στοιχείων, η επιβράδυνση της κινεζικής οικονομίας είναι δεδομένη – απόρροια και της σκληροπυρηνικής πολιτικής «μηδενικής Covid-19», που ανακοινώθηκε ότι δεν θα αλλάξει. Εν μέσω διεθνούς κατακραυγής για την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Κίνα, η «πατριαρχική» πολιτική του Σι υποβαθμίζει τις γυναίκες σε «μηχανές βρεφών» ως λύση στη δημογραφική κρίση και στη γήρανση του εγχώριου εργατικού δυναμικού.
Η κλιμακούμενη γεωπολιτική ένταση με τις ΗΠΑ εντείνει τον διμερή εμπορικό πόλεμο – μόλις προ ημερών ο Αμερικανός πρόεδρος Μπάιντεν αύξησε τους περιορισμούς στην πρόσβαση της Κίνας στην αμερικανική τεχνολογία ημιαγωγών.
Η ηγεμονική πολιτική Σι θα οδηγήσει σε περισσότερες εντάσεις εκτός και εντός των κινεζικών συνόρων, προειδοποιούν αναλυτές. Ομως πλέον «δεν υπάρχει κανείς στο Πεκίνο που να μπορεί να συμβουλεύσει διαφορετικά τον Σι Τζινπίνγκ», επισημαίνει στο AP ο Στιβ Τσανγκ, διευθυντής του Ινστιτούτου Κίνας του Πανεπιστημίου του Λονδίνου.
Το γεγονός ότι από το συνέδριο του ΚΚΚ δεν προέκυψε πιθανός διάδοχος επιβεβαιώνει τις υποψίες για τα μελλοντικά σχέδια του Κινέζου προέδρου. Κατά τον Αλφρεντ Γου Μουλουάν, ειδικό αναλυτή στο Εθνικό Πανεπιστήμιο της Σιγκαπούρης, οι τελευταίες εξελίξεις δείχνουν ότι «θέλει να κυβερνήσει πέραν της τρίτης θητείας» και του 2027.
