Μπρα ντε φερ για το πλαφόν στο φυσικό αέριο

«Οχι» στο γενικευμένο πλαφόν στο φυσικό αέριο της Ε.Ε. είπε ξανά, χθες, η Κομισιόν. Με non paper για την πρότασή της εν όψει του σημερινού έκτακτου Συμβουλίου των υπουργών Ενέργειας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εμφανίστηκε να επιμένει σε πλαφόν στο φυσικό αέριο μόνο από τη Ρωσία και να κάνει ένα μικρό «άνοιγμα» σε Γαλλία για το αέριο που σχετίζεται με την ηλεκτροπαραγωγή, κατά το πρότυπο της Ιβηρικής.

Σύμφωνα με πληροφορίες της «Εφ.Συν.», το non paper της Κομισιόν ήταν έτοιμο από την αρχή της εβδομάδας και, παρά την επιστολή των 15 κρατών-μελών, που αποτελούν μάλιστα την πλειοψηφία που απαιτείται, δεν άλλαξε καθόλου. Βασική αιτία αποτελεί η αντίρρηση της Γερμανίας, η οποία δεν επιθυμεί γενικευμένο πλαφόν, γιατί κατ’ αρχάς είναι καλυμμένη από φυσικό αέριο για τον προσεχή χειμώνα και μπορεί να πληρώσει το αέριο όσο ακριβό κι αν είναι, σε περίπτωση που χρειαστεί.

Το μόνο που προστέθηκε στο τεχνικό κείμενο της Κομισιόν είναι το πλαφόν στο φυσικό αέριο της ηλεκτροπαραγωγής κι αυτό δεν είναι καθόλου τυχαίο. Σκοπός των ειδικών ήταν να πείσουν τη Γαλλία, η οποία έχει μεν υπογράψει την επιστολή, αλλά υποστηρίζει το μοντέλο της Ισπανίας και της Πορτογαλίας. Κι αν η Γαλλία αποσύρει την υποστήριξή της από το γενικευμένο πλαφόν, οι υπόλοιπες χώρες δεν συγκεντρώνουν τις απαραίτητες ψήφους για να «περάσει» η πρόταση.

«Πρέπει να δράσουμε στο σημείο όπου το φυσικό αέριο εισέρχεται στην αγορά μας», σημείωσε η επίτροπος Ενέργειας, Κάντρι Σίμσον, σε χθεσινές της δηλώσεις. Επισήμανε ότι γίνονται «διαπραγματεύσεις με τους αξιόπιστους προμηθευτές μας φυσικού αερίου μέσω αγωγών. Αν αυτό δεν φέρει αποτελέσματα, τότε είναι δυνατό ένα ανώτατο όριο τιμής (σ.σ. πλαφόν). Η Ρωσία δεν είναι αξιόπιστος εταίρος. Στην πραγματικότητα, είναι η πηγή του προβλήματος. Εγώ πιστεύω ακράδαντα ότι χρειαζόμαστε ανώτατο όριο τιμής για όλες τις εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου, σε επίπεδο που εξακολουθεί να το καθιστά ελκυστικό για αυτούς για εξαγωγή στην Ευρώπη», τόνισε.

Η Κομισιόν επιμένει στο «όχι» της, γιατί θεωρεί ότι ενέχει πολλούς κινδύνους και ότι θα στρέψει προμηθευτές σε άλλες αγορές. Γι’ αυτό προτείνει τη μείωση της τιμής του φυσικού αερίου σε συνεννόηση με «αξιόπιστους προμηθευτές», όπως λέει, δηλαδή τη Νορβηγία και την Αλγερία. Λέει να πάνε όλες μαζί οι ευρωπαϊκές χώρες, κατά το πρότυπο των εμβολίων, για να «κλείσουμε ντιλ» σε χαμηλή τιμή.

Χρόνος και τιμή

Είναι εύκολο αυτό; Το δύσκολο είναι ο χρόνος που χρειάζεται. Η Κομισιόν δεν ορίζει χρονικό ορίζοντα, αλλά αναφέρεται σε «εύλογο χρονικό διάστημα». Οι εκπρόσωποι των 15 αναφέρουν ότι αυτό το μέτρο θα πάρει πολύ χρόνο και δεν ξέρουμε σε τι τιμή θα έχει φτάσει το αέριο.

Αν οι διαπραγματεύσεις δεν πάνε καλά, λέει η Επιτροπή, τότε να σκεφτούμε για πλαφόν στο φυσικό αέριο. Επίσης, προτείνει τη διαπραγμάτευση με προμηθευτές για τη μείωση και της τιμής του υγροποιημένου φυσικού αερίου, αλλά και τη δημιουργία ενός δείκτη αναφοράς, κατά το πρότυπο του «χρηματιστηρίου» ενέργειας που λειτουργεί στην Ολλανδία (TTF) για τον καθορισμό της τιμής ενέργειας, με εθελοντική συμμετοχή των κρατών-μελών. Τέλος, θέλει να δοθούν εξασφαλίσεις στις εταιρείες για το χρηματιστήριο ενέργειας, αλλά και επιβολή «κόφτη» στις διακυμάνσεις των τιμών. Σήμερα, λοιπόν, θα παιχτεί ένα σκληρό μπρα ντε φερ μεταξύ των 15 και της Κομισιόν.

Οι 15 θα προσπαθήσουν να πιέσουν όσο γίνεται την Επιτροπή, αφού από τη συζήτηση που θα πραγματοποιηθεί θα καθοριστεί και το σχέδιο δράσης (actionplan) που θα παρουσιάσει η Κομισιόν την προσεχή Τρίτη, δύο μέρες πριν από τη Σύνοδο Κορυφής στην Πράγα, όπου οι ηγέτες θα δώσουν πολιτικές εντολές. Οι τελικές αποφάσεις δεν αναμένονται νωρίτερα από το τέλος Οκτώβρη, στην τακτική σύνοδο κορυφής στις Βρυξέλλες.

Ελληνικό «ναι μεν, αλλά» στην πρόταση για πλαφόν στο ρωσικό αέριο

Κατ’ αρχάς θετική, αλλά με… αστερίσκους, τοποθετείται η Ελλάδα στην πρόταση της Κομισιόν για επιβολή πλαφόν στο ρωσικό πετρέλαιο στο πλαίσιο του 8ου πακέτου κυρώσεων κατά της Ρωσίας. Κι αυτό γιατί ένα πλαφόν στο ρωσικό πετρέλαιο θα επηρεάσει και τις μεταφορές πετρελαίου από τη Ρωσία σε τρίτες χώρες, κάτι που ενδεχομένως πλήξει τους Ελληνες εφοπλιστές.

Ερώτημα επίσης παραμένει αν το πλαφόν περιορίσει και τα ασφαλιστήρια συμβόλαια των πλοίων που πραγματοποιούν αυτές τις μεταφορές, κάτι που ενδιαφέρει ιδιαιτέρως και την Κύπρο.

Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε ότι προτείνει να συνταχθεί η νομική βάση για το μέτρο αυτό, σε συνέχεια της σχετικής απόφασης του G7, η οποία ωστόσο δεν έχει οριστικοποιηθεί. Αυτός είναι ένας από τους αστερίσκους που θέτει η Ελλάδα, να υπάρξει τελική συμφωνία από τις επτά πιο δυνατές οικονομίες του πλανήτη.

Ακόμη μία ακόμη προϋπόθεση που θέτει η ελληνική πλευρά είναι να υπάρξει συμφωνία με χώρες της Λατινικής Αμερικής προκειμένου να μη σπεύσουν να εκμεταλλευτούν την κατάσταση προς όφελός τους. Επίσης, η Αθήνα επιθυμεί να πειστούν και άλλες χώρες εκτός Ε.Ε., όπως η Ινδία ή η Τουρκία, να συμμετάσχουν άτυπα σε αυτήν τη συμφωνία.

Στο αίτημα της Κομισιόν, να αναλάβει εκείνη –εφόσον επιτευχθεί συμφωνία στο G7– να προχωρήσει τη διαδικασία, πολλές χώρες αντιδρούν. Για τις υπόλοιπες κυρώσεις, δηλαδή την ένταξη περισσότερων προσώπων –και Ευρωπαίων– στη λίστα των κυρώσεων, την απαγόρευση εξαγωγών ειδών τεχνολογίας και εισαγωγών ρωσικών προϊόντων, η Ελλάδα τοποθετείται θετικά. Αναμένεται να υπάρχει μια κατ’ αρχάς πολιτική συμφωνία πριν από τη σύνοδο κορυφής στην Πράγα.

Πρωταγωνιστές στη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου

Νορβηγία, Ελλάδα, Γερμανία, Ισπανία, Ιταλία είναι οι χώρες των οποίων οι πλοιοκτήτες μετέφεραν τις μεγαλύτερες ποσότητες ρωσικού πετρελαίου μέχρι και τον περασμένο Αύγουστο, σύμφωνα με νέα έρευνα του ευρωπαϊκού δικτύου ερευνητικής δημοσιογραφίας Investigate Europe και του ελληνικού δικτύου Reporters United, που άλλωστε έχουν εισφέρει καθοριστικά με τις αποκαλύψεις τους και για το σκάνδαλο των υποκλοπών, σε συνεργασία με την «Εφ.Συν.».

Σύμφωνα με την έρευνα, από την αρχή του πολέμου στην Ουκρανία μια δεκάδα Ελλήνων εφοπλιστών έχει μεταφέρει με τα δεξαμενόπλοιά της δεκάδες εκατομμύρια τόνους ρωσικού πετρελαίου, πετρελαιοειδών και άνθρακα, χάρη και στην εξαίρεση που εξασφαλίστηκε από τις κυρώσεις ως προς τη μεταφορά από και προς τρίτες χώρες εκτός Ε.Ε. Εξαίρεση, βεβαίως, που δεν αποκλείει τεχνικά τη δυνατότητα «εξευρωπαϊσμού» ενός φορτίου μέσω της μετάγγισης σε… διεθνή ύδατα.

Βεβαίως, οι Ελληνες εφοπλιστές με κάθε ευκαιρία στρέφονται εναντίον των ευρωπαϊκών κυρώσεων κατά της Ρωσίας, που τις χαρακτηρίζουν «αντιπαραγωγικές». Ωστόσο, ακόμη και αυτό το περιοριστικό πλαίσιο για τους ίδιους είναι… παραγωγικό και κερδοφόρο. Στο top-10 των Ελλήνων πλοιοκτητών που πρωταγωνιστούν στη μεταφορά ρωσικών καυσίμων περιλαμβάνονται οι: Γιώργος Οικονόμου (TMS Tankers / TMS Dry), Ανδρέας Μαρτίνος (Minerva Marine), Θανάσης Μαρτίνος (Eastern Mediterranean Maritime και Theramaris Ship Management), Βαρδής Βαρδινογιάννης (Avin International), Γιάννης Αλαφούζος (Kyklades Maritime), Βαγγέλης Μαρινάκης (Capital Ship Management Corporation), Γιώργος Προκοπίου (Dynagas και Dynagom) και άλλοι.