Αντίστροφη μέτρηση για την προσάρτηση

«Εν μέσω της ειδικής στρατιωτικής επιχείρησης… το να σώζουμε τους πολίτες σε όλα τα εδάφη που γίνονται τα δημοψηφίσματα είναι στο επίκεντρο της προσοχής ολόκληρης της κοινωνίας μας και της χώρας», τόνισε χθες ο Ρώσος πρόεδρος, Βλαντίμιρ Πούτιν, καθώς έκλειναν οι κάλπες της πενθήμερης -απορριφθείσας από σχεδόν σύσσωμη τη διεθνή κοινότητα ως παράνομης και μη αποδεκτής- ψηφοφορίας στα υπό πλήρη ή μερική ρωσική κατοχή ανατολικά και νότια εδάφη της Ουκρανίας, με το ερώτημα της ένωσης με τη Ρωσική Ομοσπονδία.

Τα ρωσικά ΜΜΕ προανήγγειλαν από χθες το απόγευμα έγκριση με ποσοστό πάνω από 90% και στις τέσσερις περιφέρειες (Λουγκάνσκ, Ντονέτσκ, Χερσώνα, Ζαπορίζια). Διά του εκπροσώπου του, Ντμίτρι Πεσκόφ, το Κρεμλίνο προδίκασε κιόλας από χθες ότι «η κατάσταση θα αλλάξει ριζικά από νομικής άποψης, από πλευράς διεθνούς δικαίου, με όλες τις αντίστοιχες συνέπειες για την προστασία αυτών των περιοχών και την προάσπιση της ασφάλειάς τους».

Προς επίρρωση, ο Ρώσος πρώην πρόεδρος και νυν αντιπρόεδρος του εθνικού Συμβουλίου Ασφαλείας, Ντμίτρι Μεντβέντεφ, επανέλαβε προς τούτο την απειλή χρήσης πυρηνικών όπλων από τη Μόσχα, εκφράζοντας μάλιστα την πεποίθηση ότι «το ΝΑΤΟ θα αποστασιοποιηθεί από την άμεση ανάμιξη».

Οποιαδήποτε ανάλογη κίνηση «θα αλλάξει εντελώς τη φύση της σύγκρουσης και η Ρωσία πρέπει να γνωρίζει ότι ένας πυρηνικός πόλεμος δεν μπορεί να κερδηθεί και δεν πρέπει ποτέ να διεξαχθεί», αντέτεινε ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Γενς Στόλτενμπεργκ, καταδεικνύοντας ότι, στον όγδοο μήνα του, ο πόλεμος στην Ουκρανία μπαίνει στην πιο κρίσιμη φάση.

«Μεταφέρουμε το σαφές μήνυμα ότι αυτό θα έχει σοβαρές συνέπειες για τη Ρωσία», προσέθεσε, καταδικάζοντας τα «ψευδο-δημοψηφίσματα που οργάνωσε η Ρωσία» και επαναβεβαιώνοντας εμφατικά ότι οι Δυτικοί σύμμαχοι στηρίζουν το δικαίωμα της Ουκρανίας στην αυτοάμυνα. Χωρίς καμία προοπτική προόδου πάντως, λόγω του ρωσικού βέτο, το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ συνεδρίασε αργά χθες με αντικείμενο συζήτησης καταδικαστικό ψήφισμα για τα δημοψηφίσματα στις τέσσερις ουκρανικές περιφέρειες.

Για την αναθεωρητική Μόσχα, ο χρόνος ήδη μετρά αντίστροφα για τη νέα προσάρτηση ουκρανικών εδαφών, στο πρότυπο της Κριμαίας. Το σήμα εκκίνησης έχει πρακτικά δοθεί. Τα βλέμματα είναι στραμμένα στην ομιλία του Ρώσου προέδρου Πούτιν στο ρωσικό Κοινοβούλιο, την Παρασκευή. Κατά τη στενή του συνεργάτιδα και πρόεδρο της Ανω Βουλής, Βαλεντίνα Ματβιένκο, η έγκριση σχετικού νόμου αναμένεται στις 4 Οκτωβρίου.

Ψυχροπολεμική ατμόσφαιρα

Η επόμενη φάση έχει ήδη σκιαγραφηθεί ως διαρκής πυρηνικός εκβιασμός και νεο-ψυχροπολεμική ισορροπία τρόμου. Ενα βασικό ερώτημα είναι εάν το Κίεβο θα συνεχίσει, με την υποστήριξη της Δύσης, την επιχείρηση ανακατάληψης εδαφών πριν από την έλευση του επιχειρησιακά δύσκολου χειμώνα, διακινδυνεύοντας τα προαναγγελθέντα πυρηνικά αντίποινα της Μόσχας.

Ετερο βασικό ερώτημα είναι εάν η Μόσχα πράγματι θα το πράξει, ενόσω «ποντάρει» στον υβριδικό ενεργειακό πόλεμο στην Ευρώπη και σε διάσπαση της -επί της ουσίας ήδη διαταραγμένης- συνοχής της Δύσης. Σε αυτή την παράμετρο ωστόσο θα πρέπει να προσμετρηθεί και η αμφιλεγόμενη σήμερα ικανότητα της Ρωσίας να διατηρήσει όχι μόνο τη γραμμή άμυνας στα μέτωπα του πολέμου, μήκους άνω των χιλίων χιλιομέτρων, αλλά και τυχόν οργανωμένη αντίσταση ή επιθέσεις δολιοφθοράς στα οσονούπω νέα προσαρτημένα εδάφη. Η χαοτική μερική επιστράτευση 300.000 εφέδρων είναι ενδεικτική των διλημμάτων, όπως επίσης και η συνεχιζόμενη μαζική φυγή Ρώσων ένθεν κακείθεν.

Η Φινλανδία -η μοναδική όμορη χώρα της Ε.Ε. που συνεχίζει να δέχεται υπό όρους την είσοδο κατόχων βίζας της Ζώνης Σένγκεν- εξετάζει πλέον σοβαρά την ανέγερση φράχτη, παρά τα 1.300 χλμ. κοινών συνόρων με τη Ρωσία. Οι μεγαλύτερες ροές οδικώς είναι πάντως τώρα προς Νότο, συμπεριλαμβανομένου του Καζακστάν, που μάλιστα ανακοίνωσε ότι δεν θα αναγνωρίσει το αποτέλεσμα των δημοψηφισμάτων στα κατεχόμενα ουκρανικά εδάφη. Στα δε σύνορα με τη Γεωργία, όπου η είσοδος επίσης δεν απαιτεί βίζα και ως εκ τούτου επικρατεί το αδιαχώρητο, η Ρωσία αναπτύσσει στρατιωτικές δυνάμεις για να ανακόψει τη φυγή, ανακοινώνοντας σχέδια για τη δημιουργία γραφείου στρατολόγησης στη μεθόριο.

Τούτων λεχθέντων, το Κρεμλίνο διαμηνύει ότι «η Ρωσία παραμένει έτοιμη να διαπραγματευτεί», υπό τις νέες όμως «συνθήκες». Προοπτική, για την οποία ο Τούρκος ΥΠΕΞ Μεβλούτ Τσαβούσογλου επανέλαβε την ετοιμότητα της -επίσης αναθεωρητικής- Αγκυρας για την οργάνωση «μιας συνάντηση των δύο ηγετών» Ρωσίας και Ουκρανίας και τη σύναψη μιας «δίκαιης ειρήνης». Αποσιωπώντας δε το γεγονός ότι η ίδια είναι κατοχική δύναμη στην Κύπρο και στη βόρεια Συρία, υπογράμμισε ότι η (διπλωματικά επαμφοτερίζουσα κατά το δοκούν) Τουρκία «δεν αναγνωρίζει τα αποτελέσματα των δημοψηφισμάτων στο έδαφος της Ουκρανίας», όπως «δεν αναγνώρισε εξ αρχής την παράνομη προσάρτηση της Κριμαίας».