Ιταλικές διαψεύσεις

Η Ιταλία από την ενοποίησή της το 1870 υπήρξε και εξακολουθεί να είναι η χώρα των διαψευσμένων οραμάτων.

Πρώτη διάψευση, η συγκρότηση ενιαίου κράτους το 1870 όχι μόνο δεν κατόρθωσε να εξαλείψει τις περιφερειακές ανισότητες του καθυστερημένου Νότου με τον αναπτυγμένο Βορρά, αλλά τις επαύξησε.

Δεύτερη διάψευση, η είσοδος της χώρας στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο το 1915, που θα έκανε την Ιταλία ισχυρή και ευημερούσα, έφερε κοινωνικό αναβρασμό και οικονομική κρίση και άνοιξε τον δρόμο στον Μουσολίνι.

Τρίτη διάψευση, η εντυπωσιακή μεταπολεμική ανάπτυξη της χώρας δεν εξάλειψε την περιφερειακή ανισότητα Βορρά-Νότου ούτε και τη διαπλοκή της πολιτικής με το οργανωμένο έγκλημα.

Τέταρτη διάψευση, το τέλος του Ψυχρού Πολέμου το 1989-91 δεν άνοιξε τον δρόμο για τον ιστορικό συμβιβασμό Χριστιανοδημοκρατών-Κομμουνιστών που αναζητούσαν από τα μέσα της δεκαετίας του ’70 ο Μόρο και ο Μπερλινγκουέρ. Η Κεντροδεξιά εξαερώθηκε υπό το βάρος των σκανδάλων και το ΙΚΚ έγινε ένα άχρωμο Κέντρο και το κενό το κάλυψε ο Μπερλουσκόνι.

Πέμπτη διάψευση, η συμμετοχή ύστερα από σκληρή διαπραγμάτευση της Ιταλίας στην πρώτη ομάδα χωρών της ευρωζώνης όχι μόνο δεν περιόρισε τις παθογένειες της Ρώμης, αλλά τις ενέτεινε με την κοινή γνώμη να γίνεται σταδιακά ευρωσκεπτικιστική.

Διάψευση έκτη, η προσδοκία ότι οι τεχνοκράτες πρωθυπουργοί θα λύσουν τα προβλήματα που δημιούργησαν λαϊκιστές σαν τον Μπερλουσκόνι και τον Σαλβίνι, με χαρακτηριστικά παραδείγματα τον Μόντι και τον Ντράγκι.

Ο Ρέντσι επιχείρησε να συνδυάσει και την προσαρμογή της χώρας του στους ασφυκτικούς κανόνες της δημοσιονομικής πειθαρχίας και να υποσχεθεί το τέλος της λιτότητας, χωρίς επιτυχία.

Η μοιραία κίνηση του πολιτικού συστήματος ήταν η συγκρότηση της υπό τον Ντράγκι σχεδόν οικουμενικής κυβέρνησης που άφησε στη Μελόνι το μονοπώλιο της αντιπολίτευσης.

Πριν από εκατό χρόνια, τον Οκτώβριο του 1922, ο Μουσολίνι ξεκινούσε την πορεία προς τη Ρώμη.

Δεν επρόκειτο για αντισυστημική εξέγερση, αλλά για ένταξη του Εθνικού Φασιστικού Κόμματος στην κοινοβουλευτική κανονικότητα, με τον Ντούτσε να παίρνει ψήφο εμπιστοσύνης στη Βουλή και τα παραδοσιακά κόμματα να εκτιμούν ότι η δυναμική του φασισμού θα ξεφουσκώσει γρήγορα.

Μια εκτίμηση που και αυτή με τη σειρά της διαψεύστηκε, με τον Μουσολίνι να καταργεί σταδιακά την κοινοβουλευτική δημοκρατία.

Και τέλος, η διάψευση των διαψεύσεων, η επιχείρηση «καθαρά χέρια» που παραμέρισε θεσμικά διεφθαρμένους πολιτικούς, όπως ο Αντρεότι, και άνοιξε τον δρόμο για την αποκατάσταση του φασισμού και του Μουσολίνι ως κανονικότητας.