Με κατάθεση προσφυγής στο Συμβούλιο της Επικρατείας, η οποία, μάλιστα, συνοδεύεται από δύο πανεπιστημιακές μελέτες για τη σπουδαιότητα του πάρκου Ριζάρη στην οικολογική ισορροπία του κέντρου της Αθήνας, ο επιχειρηματίας Νικόλαος Πατέρας κάνει ένα ακόμη βήμα για την προστασία αυτού του πνεύμονα πρασίνου που απειλείται από τα έργα για τη νέα γραμμή 4 του Μετρό (Αλσος Βεΐκου-Γουδή).
Τα έργα προετοιμασίας του χώρου για τον δεύτερο σταθμό Μετρό που σχεδιάζεται στο πάρκο Ριζάρη, δίπλα στον υφιστάμενο σταθμό Ευαγγελισμός (Γραμμή 3), έχουν παγώσει εδώ και έναν χρόνο. Οι λαμαρίνες που ξεκίνησαν να τοποθετούνται μετά το καλοκαίρι του 2021 απομακρύνθηκαν και ουδέποτε ξανατοποθετήθηκαν, σε αντίθεση με ό,τι έχει συμβεί σε όλα τα υπόλοιπα σημεία (14 σταθμοί και 9 φρέατα) στα οποία η μελλοντική γραμμή θα επικοινωνεί με την επιφάνεια του εδάφους.
Οπως είχε πρόσφατα δημοσιεύσει η «Εφ.Συν.» (27/8/22, «Αλλο Εξάρχεια και άλλο πάρκο Ριζάρη»), αυτή η διακοπή εργασιών επιτεύχθηκε με αίτηση που κατέθεσε ο Ν. Πατέρας προς τα υπουργεία Υποδομών-Μεταφορών και Περιβάλλοντος-Ενέργειας και προς την «Αττικό Μετρό» («Α.Μ.»), ζητώντας να του χορηγηθούν έγγραφα που σχετίζονται με την υλοποίηση του έργου: η Απόφαση Εγκρισης Περιβαλλοντικών Ορων (ΑΕΠΟ) του έργου, η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων μαζί με τις γνωμοδοτήσεις των αρμόδιων υπηρεσιών, η Αδεια Επέμβασης της αρμόδιας δασικής υπηρεσίας και οποιαδήποτε άλλη πράξη και έγγραφο σχετίζεται με το έργο.
Για να καταθέσει αυτό το αίτημα, ο κ. Πατέρας επικαλέστηκε αφενός τη χορηγία του Ιδρύματος Πατέρα, βάσει της οποίας το 2010 αναπλάστηκε το πάρκο Ριζάρη και εμπλουτίστηκε το πράσινο, αφετέρου τη γειτνίαση των γραφείων του με τον απειλούμενο χώρο. Μετά την κατάθεση του αιτήματος εκείνου, οι λαμαρίνες απομακρύνθηκαν από το πάρκο Ριζάρη και οι πρόδρομες εργασίες σταμάτησαν. Υποτίθεται πως η «Αττικό Μετρό» μελετά έκτοτε κάποιον ανασχεδιασμό, ενώ οι εργολάβοι καραδοκούν, ζητώντας αναθεωρήσεις τιμών λόγω της καθυστέρησης που προκαλείται. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο επιχειρηματίας προχώρησε ήδη στο επόμενο βήμα, καταθέτοντας προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας εκ μέρους του Ιδρύματος Πατέρα, με τη στήριξη κατοίκων της περιοχής αλλά και του Ριζαρείου Ιδρύματος. Κατά τις ίδιες πληροφορίες, στην προσφυγή του επικαλείται:
1) Την άρνηση των αρμόδιων αρχών να του κοινοποιήσουν τις άδειες και τα έγγραφα που ζήτησε με την αίτησή του τον Σεπτέμβριο του 2021. Σημειώνεται ότι ορισμένα από αυτά τα έγγραφα και οπωσδήποτε η ΑΕΠΟ του 2018 βρίσκονται αναρτημένα στη Διαύγεια – εννοείται όμως ότι αυτή δεν περιλαμβάνει αναλυτικά στοιχεία για τα σχέδια υλοποίησης και τις εναλλακτικές λύσεις που εξετάστηκαν. Εφόσον οι αρμόδιοι αρνήθηκαν να χορηγήσουν τα στοιχεία, αυτό πιθανόν σημαίνει ότι προσπάθησαν να κλείσουν το θέμα διακόπτοντας απλώς τις εργασίες στο πάρκο Ριζάρη.
2) Την έλλειψη ενημέρωσης των κατοίκων της περιοχής και δημόσιας διαβούλευσης γύρω από τα έργα που θα γίνουν και την αναγκαιότητά τους. Τα έργα που έχουν σχεδιαστεί και θα οδηγήσουν στο χτίσιμο ενός δεύτερου σταθμού, ουσιαστικά μια «ανάποδη» πολυκατοικία σε βάθος 25 μέτρων όπου θα περνά το τούνελ του Μετρό, θα απαιτήσουν το κλείσιμο μεγάλου μέρους του πάρκου στην πλευρά προς την οδό Ριζάρη για πολλά χρόνια. Θα εξαφανιστούν 250 δέντρα, θα επηρεαστούν οι αρχαιότητες που βρίσκονται στην περιοχή και θα χαθεί για πολλά χρόνια ένας πολύτιμος χώρος αναψυχής και περιπάτου. Και όλα αυτά θα συμβούν ενώ κανείς δεν εξηγεί γιατί δεν ακολουθήθηκε μια άλλη λύση πιο μικρού σταθμού σε συνδυασμό με τις υποδομές τού ήδη υφιστάμενου σταθμού Ευαγγελισμός.
3) Η προσφυγή συνοδεύεται από δύο μελέτες, μιας ελληνικού Πανεπιστημίου και μιας του εξωτερικού, στις οποίες τεκμηριώνεται η σημασία της ύπαρξης του πάρκου Ριζάρη για την οικολογική ισορροπία του κέντρου της πόλης. Βάσει των μελετών, η καταστροφή τόσων δέντρων οδηγεί στο συμπέρασμα ότι δεν έγινε ορθή αξιολόγηση της αξίας τους από την «Αττικό Μετρό». Επισημαίνεται ακόμη ότι το πάρκο Ριζάρη υφίσταται ως χώρος πρασίνου από τη σύσταση του ελληνικού κράτους μετά την Επανάσταση του 1821 και ότι μαζί με τον Εθνικό Κήπο αποτελούν τους μοναδικούς χώρους στο κέντρο της Αθήνας με τα ίδια χαρακτηριστικά από την αρχαιότητα.
Καθυστερήσεις με το καλημέρα για τους μετροπόντικες
Πολύμηνες είναι πλέον οι καθυστερήσεις στην εξέλιξη των έργων για τη γραμμή 4 του Μετρό, όμως οι σημαντικότερες δεν οφείλονται σε φανερές και υπόγειες αντιδράσεις, αλλά σε αστοχίες και λάθη που αφορούν την κατασκευή του Φρέατος Βεΐκου μέσω του οποίου θα μπει στα έγκατα της γης ο ένας από τους δύο «μετροπόντικες».
Το Φρέαρ Βεΐκου βρίσκεται στο ένα άκρο της μελλοντικής γραμμής στο Γαλάτσι και θα έπρεπε να έχει αρχίσει να κατασκευάζεται πριν από 9 μήνες. Δηλαδή θα έπρεπε στα τέλη του 2021 να έχουν τελειώσει οι πρόδρομες εργασίες και να έχει αναλάβει η κατασκευαστική κοινοπραξία (ΑΒΑΞ-GHELLA-ALSTOM) το βαθύ σκάψιμο. Ενώ όμως οι εργασίες αυτές έχουν προχωρήσει στο Φρέαρ Κατεχάκη από το οποίο θα κατέβει ο άλλος «μετροπόντικας», στη Βεΐκου δεν έχουν ακόμη ξεκινήσει!
Στο 15% του προβλεπόμενου χρόνου για τη γραμμή 4 του μετρό έχει εκτελεστεί μόλις το 1,3% του έργου • Βασική αιτία, τα λάθη και οι αστοχίες στο Φρέαρ Βεΐκου
Σύμφωνα με πληροφορίες, η καθυστέρηση των εννέα μηνών οφείλεται σε έναν συνδυασμό αστοχιών που αφορούν τις πρόδρομες εργασίες στο σημείο κατασκευής του φρέατος. Από εκεί περνούν τεράστιοι αγωγοί που υδροδοτούν ολόκληρη την Αττική (στο Γαλάτσι βρίσκονται και κεντρικές εγκαταστάσεις της ΕΥΔΑΠ) αλλά και κρίσιμα δίκτυα τροφοδοσίας με ηλεκτρισμό που έπρεπε να μετακινηθούν. Στα παραπάνω ζητήματα προστέθηκαν άλλες καθυστερήσεις στην παράδοση υλικών που παρατηρήθηκαν μετά τη λήξη της πανδημίας, αλλά και οι συνήθεις διαχειριστικές αστοχίες.
Ετσι, οι πρόδρομες εργασίες αντί για το τέλος του 2021 θα ολοκληρωθούν μέσα στον Οκτώβριο. Εάν είχαν ολοκληρωθεί στο τέλος του 2021, θα μπορούσε να τηρηθεί το χρονοδιάγραμμα βάσει του οποίου η κοινοπραξία θα τελείωνε το Φρέαρ Βεΐκου μέσα στον ερχόμενο μήνα, ώστε να κατέβει μέσα από αυτό ο «μετροπόντικας» και να αρχίσει την αργόσυρτη διανοικτική πορεία του πριν από το τέλος του 2022.
Το μηχάνημα ολομέτωπης κοπής (ΤΒΜ) που προορίζεται για το Φρέαρ Βεΐκου είχε συναρμολογηθεί και δοκιμαστεί με επιτυχία στο εργοστάσιο του κατασκευαστή στη Γερμανία από τις αρχές Αυγούστου. Με βάση το χρονοδιάγραμμα, έπρεπε να αποσυναρμολογηθεί και να μεταφερθεί στην Ελλάδα ώστε να επανασυναρμολογηθεί ώς τις 28 Οκτωβρίου. Ομως σε εκείνη την ημερομηνία μόλις θα έχουν ξεκινήσει οι πρώτες εργασίες εκσκαφής και τοποθέτησης των πασσάλων που θα διαμορφώσουν το «πηγάδι».
Με αυτά τα δεδομένα, η κοινοπραξία ρώτησε τον κατασκευαστή του «μετροπόντικα» εάν μπορούσε να τον κρατήσει για ένα διάστημα στις εγκαταστάσεις της. Ελαβε την απάντηση ότι αυτό γίνεται αλλά μόνο για περιορισμένο διάστημα καθώς απαιτούνται σημαντικός χώρος αλλά και εργασίες συντήρησης. Οταν όμως έγινε αντιληπτό το διάστημα της καθυστέρησης, έδωσε νέα εντολή για μακράς διάρκειας αποθήκευση και συντήρηση τουλάχιστον για έξι μήνες με δυνατότητα επέκτασης εάν αυτό απαιτηθεί. Εννοείται ότι όλα τα παραπάνω θα οδηγήσουν σε πρόσθετα κόστη και βάρη τα οποία φυσικά θα μετακυλισθούν στα συνήθη υποζύγια.
Ολα τα παραπάνω σημαίνουν ότι ο «μετροπόντικας» αυτός, αντί για τον 18ο μήνα από την υπογραφή της σύμβασης τον Ιούνιο του 2021 (προϋπολογισμός 1,2 δισ. ευρώ), θα ξεκινήσει το ερχόμενο καλοκαίρι, κάπου ανάμεσα στον 24ο και τον 26ο μήνα. Βάσει της σύμβασης, τα έργα θα έπρεπε να ολοκληρωθούν σε 96 μήνες, αλλά ήδη μέσα στους πρώτους 15 μήνες καταγράφεται καθυστέρηση 6-8 μηνών. Και ενώ έχει τρέξει το 15% της συνολικής συμβατικής διάρκειας του έργου, ώς τώρα έχει υλοποιηθεί το 1,2-1,3% των συμβατικών εργασιών.
