Κυριολεκτικά τελευταία στιγμή -μόλις 13 λεπτά πριν λήξει και τυπικά η τετραετής θητεία της ως Υπατης Αρμοστή του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα τα μεσάνυχτα της Τετάρτης (ώρα Γενεύης)- η Μισέλ Μπατσελέτ έδωσε στη δημοσιότητα την πολυαναμενόμενη έκθεση της υπηρεσίας της για τις συστηματικές παραβιάσεις των δικαιωμάτων και των ελευθεριών της μουσουλμανικής μειονότητας των Ουιγούρων με αυτουργό την Κίνα. Το πολυσέλιδο πόρισμα καταγγέλλει το κινεζικό καθεστώς για πιθανά εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας στη βορειοδυτική επαρχία Σιντζιάνγκ – επισήμως Αυτόνομη Περιοχή των Ουιγούρων της Σιντζιάνγκ (XUAR/Xinjiang Uygur Autonomous Region).
Η Μπατσελέτ (σοσιαλίστρια πρώην πρόεδρος της Χιλής και πρώην πολιτική κρατούμενη στη χούντα του Πινοτσέτ) είχε δεσμευτεί να δημοσιοποιήσει την έκθεση, έχοντας δεχτεί «τρομερή πίεση», όπως είχε πει: αφενός από την Ουάσινγκτον όσο και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αφετέρου από το Πεκίνο που της ζητούσε να θάψει το επιβαρυντικό για εκείνο πόρισμα. Είχε δεχτεί επίσης οξείες επικρίσεις για μαλθακή και συγκαταβατική στάση κατά την επίσκεψή της στη Σιντζιάνγκ και τις επαφές της με υψηλόβαθμους Κινέζους αξιωματούχους. Ο διάλογος με το Πεκίνο δεν σημαίνει πως κάποιος «αποδέχεται, παραβλέπει ή κάνει τα στραβά μάτια» επέμεινε εκείνη.
Οπως αναφέρει η έκθεση -χωρίς να χρησιμοποιεί τον όρο «γενοκτονία» που έχουν υιοθετήσει οι ΗΠΑ και άλλες χώρες της Δύσης για τα μαζικά εγκλήματα κατά των μουσουλμάνων Ουιγούρων στη Σιντζιάνγκ-, υπάρχουν «αξιόπιστες» καταγγελίες για «σοβαρές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων που έχουν διαπραχθεί στην XUAR στο πλαίσιο εφαρμογής από την [κινεζική] κυβέρνηση στρατηγικών καταπολέμησης της τρομοκρατίας και του εξτρεμισμού».
Στις κινεζικές αρχές καταλογίζονται σημεία και τέρατα: μαζικές αυθαίρετες κρατήσεις, βασανιστήρια, σεξουαλική βία, καταναγκαστική εργασία, καταναγκαστικές στειρώσεις και αμβλώσεις, καταστολή θρησκευτικής ελευθερίας. Τόπος των περισσότερων εγκλημάτων τα διαβόητα «Κέντρα Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης», όπως αποκαλεί άκρως ευφημιστικά η Κίνα τα δαιδαλώδη και αχανή συγκροτήματα φυλακών και στρατοπέδων στη Σιντζιάνγκ, όπου δήθεν «αναμορφώνονται» από τον εξτρεμισμό οι έγκλειστοι, άντρες και γυναίκες. Δεν αναγράφεται μεν στην έκθεση, εκτιμάται όμως ότι σε βάθος ετών ξεπερνούν το ένα εκατομμύριο.
«Η έκταση της αυθαίρετης κράτησης χωρίς διακρίσεις μελών των Ουιγούρων και άλλων μουσουλμανικών κυρίως μειονοτήτων […] μπορεί να συνιστά διεθνή εγκλήματα, ειδικώς εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας» επισημαίνεται. Το πόρισμα δεν κομίζει πάντως κάτι νέο, αφού όλα αυτά είναι γνωστά προ πολλού και έχουν τεκμηριωθεί από έρευνες διεθνών οργανώσεων και ΜΜΕ. Περιττό να πούμε πως το Πεκίνο φρύαξε.
Ο πρεσβευτής της Κίνας στον ΟΗΕ, Ζανγκ Τζουν, έκανε λόγο για «κατασκευασμένο ψέμα λόγω πολιτικών κινήτρων», εγκαλώντας την Μπατσελέτ πως έπρεπε να έχει μείνει «ανεξάρτητη» και να μην έχει υποκύψει στις «πολιτικές πιέσεις» από δυτικές χώρες. Η τέως Υπατη Αρμοστής έχει αποδώσει εν μέρει την καθυστερημένη δημοσιοποίηση του πορίσματος στο ότι στάλθηκε πρώτα στο Πεκίνο για σχολιασμό, όπως συνηθίζεται σε τέτοιες περιστάσεις.
Πολύ δύσκολα εξάλλου θα έχει πρακτικές συνέπειες, δεδομένου πάντα του κλασικού αδιεξόδου στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ όπου η Κίνα και η σύμμαχός της Ρωσία δυνητικά θα μπλόκαραν με βέτο οποιοδήποτε ψήφισμα αξίωνε διερεύνηση και λογοδοσία για τα μαζικά αυτά εγκλήματα. Κινέζοι αντιφρονούντες και ακτιβιστές εξέφρασαν απογοήτευση και γι’ αυτό καθαυτό το πόρισμα, θεωρώντας το δειλό, και για την ίδια την Μπατσελέτ, ζητώντας έναν πιο δυναμικό και ευθύ διάδοχό της.
«Ψάχνουμε κάποιον που να είναι πρόθυμος να μιλά με τρόπο αρχής, ασχέτως του αυτουργού» των παραβιάσεων, δήλωσε ο Κένεθ Ροθ, επικεφαλής του Παρατηρητηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (Human Rights Watch). «Ειλικρινά η δημοσιοποίηση της έκθεσης καθώς [η Μπατσελέτ] φεύγει από τη θέση της ευτελίζει την ίδια την έκθεση» συμπλήρωσε. «Δημοσιοποιώντας και φεύγοντας παραιτείται [της προσπάθειας], δεν κάνει τίποτα με αυτή [σ.σ. την έκθεση]. Τη ρίχνει απλά στον κάδο και εγκαταλείπει τα καθήκοντά της».
-320x213.png)
