Φύγαμε από την Κανταχάρ γύρω στις 9 το πρωί για την Καμπούλ. Η διαδρομή είναι 482 χλμ. και η σημασία αυτής της εθνικής οδού είναι αντίστοιχη της δικής μας Αθήνας – Θεσσαλονίκης. Φτάσαμε στον προορισμό μας μετά τις 11 το βράδυ, χρειαστήκαμε δηλαδή πάνω από 14 ώρες.
Το οδόστρωμα στο μεγαλύτερο μέρος της διαδρομής ήταν πλήρως κατεστραμμένο, συχνά η όποια άσφαλτος έδινε την θέση της σε χωματόδρομο. Πολυάριθμες νταλίκες σχημάτιζαν ατέλειωτες ουρές (μετά την εγκαθίδρυση του Εμιράτου και την παύση των μαχών, έχουν αυξηθεί σημαντικά οι διεθνείς μεταφορές δια μέσου του αφγανικού εδάφους).
Η κατάσταση αυτής της κεντρικής αρτηρίας του εθνικού οδικού δικτύου είναι ενδεικτική των έργων και των ημερών του καθεστώτος που επιβλήθηκε από τους Αμερικάνους εισβολείς. 145 δισεκατομμύρια δολάρια, ένα ποσό πολύ μεγαλύτερο από το σχέδιο Μάρσαλ, ήταν η οικονομική βοήθεια των ΗΠΑ στο Αφγανιστάν από το 2002 και μετά, (ενώ σύμφωνα με τον Μπάιντεν πάνω από ένα τρισεκατομμύριο δολάρια ξόδεψαν οι ΗΠΑ για τον εξοπλισμό και την εκπαίδευση αυτού του αφγανικού στρατού που κατέρρευσε σαν πύργος από τραπουλόχαρτα πέρσι το καλοκαίρι).
Νωρίς το πρωί την επομένη φύγαμε για την κοιλάδα του Μπαμιάν (Bamiyan) που βρίσκεται 130 χλμ δυτικά της Καμπούλ και αποτέλεσε έναν από τους σημαντικότερους κόμβους στους δρόμους του μεταξιού. Από εδώ περνούσαν τα καραβάνια που πηγαινοέρχονταν μεταξύ Κίνας και Ινδίας, ανάμεσα σε Ευρώπη και Ασία.
Οι περίφημοι Βούδες της, κατασκευάστηκαν ανάμεσα στον 4ο και τον 6ο αιώνα μ. Χ. Ο λεγόμενος μεγάλος Βούδας είχε ύψος 55 μέτρα, ο μικρός 38. Επρόκειτο για τα μεγαλύτερα αγάλματα του Βούδα στον κόσμο. Τα έφτιαξαν σκάβοντας τον βράχο από ψαμμίτη, αν και για να σχηματίσουν τα μέλη χρησιμοποίησαν επίσης ένα μείγμα από λάσπη, άχυρο και στόκο. Ο Κινέζος ποιητής Hiuan Tsang αναφέρει πως το κεφάλι του μεγάλου Βούδα ήταν καλυμμένο με φύλλα χρυσού. Ο χιτώνας του ήταν κόκκινος. Οι τεράστιες κόγχες ήταν διακοσμημένες με τοιχογραφίες.
Κατά τους αρχαιολόγους οι Βούδες ανήκαν στην ελληνοβουδιστική τέχνη (ο Δημήτρης Βασιλειάδης στα πλαίσια του αφιερώματος μας στο Αφγανιστάν θα μας μιλήσει για την σχέση των Ελλήνων με τον βουδισμό και τον ρόλο του αυτοκράτορα Ασόκα). Οι Βούδες καταστράφηκαν από τους Ταλιμπάν στις 8-10 Μαρτίου 2001.
Η διαδρομή για το Μπαμιάν περνάει μέσα από καταπράσινες κοιλάδες πυκνοφυτεμένες με λογιών λογιών δέντρα, κυρίως μηλιές. Πρώτη φορά είδαμε στο Αφγανιστάν τόσο πυκνή βλάστηση και τόσα άφθονα νερά. Φτάνοντας το Μπαμιάν αφήσαμε στα γρήγορα τα πράγματα στο ξενοδοχείο και σπεύσαμε στο μισοκατεστραμμένο μνημείο που διατηρεί παρά το πλήγμα αμείωτο το παλιό του μεγαλείο. Η αύρα του τόπου είναι πραγματικά μοναδική. Στην είσοδο μάς συνάντησε ένας τοπικός αξιωματούχος των Ταλιμπάν. Μας είπε μερικές θερμές κουβέντες και μας διαβεβαίωσε για τις ειρηνικές προθέσεις του νέου καθεστώτος, την πίστη του στην συνύπαρξη λαών και θρησκειών κ.λπ.
Σήμερα το Ισλαμικό Εμιράτο δηλώνει αποφασισμένο να υπερασπιστεί και να αναδείξει την προϊσλαμική κληρονομιά της χώρας και πράγματι σε πολλούς αρχαιολογικούς γίνονται έργα ή αναζητούνται οι σχετικοί πόροι. Πως εξηγείται όμως η αποτρόπαια πράξη που διέπραξαν οι Ταλιμπάν το 2001; Ας σημειωθεί μάλιστα ότι οι Ταλιμπάν ακολουθούν στα πλαίσια του Ισλάμ το ρεύμα των Deobandi, το οποίο, αν και είναι πολύ συντηρητικό στα θέματα οικογενειακού δικαίου, είναι πολύ ανοιχτό στην συνύπαρξη θρησκειών και πολιτισμών.
Η ερμηνεία που δίνουν οι περισσότεροι Δυτικοί είναι πως πρόκειται για έργο άξεστων και φανατικών που καθοδηγούν σκοταδιστές και οπισθοδρομικοί κληρικοί. Ο Τζον Γκρέι υποστηρίζει μια πολύ διαφορετική και αρκετά τολμηρή εξήγηση εντοπίζοντας ομοιότητες μεταξύ Ταλιμπάν και Κινέζων ερυθροφρουρών (οι τελευταίοι στην Κίνα διέπραξαν πολύ χειρότερες καταστροφές).
Κατ´αυτόν το ζήτημα δεν είναι ο παραδοσιοκρατικός, μισο φεουδαρχικός χαρακτήρας του κινήματος των Ταλιμπάν, αλλά ο μοντερνισμός τους. Για 15 αιώνες, τόσα προνεωτερικά καθεστώτα διαδέχτηκαν το ένα το άλλο χωρίς κανένα να πειράξει τους Βούδες. Σε κάθε περίπτωση ίσως είναι πιο γόνιμο να συγκρίνουμε τις μαχητικές τάσεις του πολιτικού Ισλάμ με τις προτεσταντικές σέχτες των αρχών των Νέων Χρόνων παρά με τον Τζένγκινς Χαν.
Την επομένη, ο αρμόδιος για την επικύρωση της άδειάς μας τοπικός αξιωματούχος των Ταλιμπάν μάς υπέδειξε να επισκεφθούμε ένα υπαίθριο παζάρι δίπλα στους κατεστραμμένους Βούδες, όπου οι γυναίκες πουλούν τα χειροτεχνήματα τους. Πράγματι πήγαμε και δεν χάσαμε την ευκαιρία να αγοράσουμε αρκετά αξιόλογα πράγματα αλλά και να βγάλουμε μερικές καλές φωτογραφίες.
Στη συνέχεια πήραμε τον δρόμο για τις λίμνες Βand-e- Amir, για τις οποίες πολλοί υποστηρίζουν, καθόλου αβάσιμα, ότι αποτελούν το ωραιότερο τοπίο του Αφγανιστάν.
Η περιοχή του Μπαμιάν αποτελεί σήμερα στο Αφγανιστάν τον υπ´ αριθμό ένα προορισμό εσωτερικού τουρισμού. Φέτος δέχθηκε πάνω από 90000 επισκέπτες.
