Είναι το πιο σημαντικό Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους στην Ελλάδα και ένα από τα πιο σημαντικά διεθνώς. Κάτι το όνομα (η λέξη «δράμα» στα αγγλικά είναι γνωστή και αμέσως γίνεται οικεία στο άκουσμα), κάτι η ιστορία του, κάτι η πόλη, κάτι οι άνθρωποί του, το Φεστιβάλ της Δράμας (DISFF) έχει τη δική του ξεχωριστή θέση στο κινηματογραφικό σύμπαν. Ξεχωριστή και ιδιαίτερη – ακριβώς για όλους τους παραπάνω λόγους και για έναν ακόμη: τις ίδιες τις ταινίες μικρού μήκους!
Το είχαμε γράψει και πέρυσι (χαρήκαμε που το ακούσαμε φέτος, σε έναν από τους εναρκτήριους λόγους): παρουσιάζοντας μικρές ιστορίες μπορείς να γράψεις μεγάλη Ιστορία. Η ιστορία των ταινιών μικρού μήκους στην Ελλάδα είναι μία τέτοια ιστορία και συνδέεται άμεσα με κάτι ονειροπόλους ίσως, που θέλησαν να φτιάξουν ένα φεστιβάλ μόνο γι’ αυτές, σε μία απομακρυσμένη πόλη της Ελλάδας, πριν από 45 χρόνια! Στη Δράμα, το 1978, η Κινηματογραφική Λέσχη της πόλης αποφάσισε να κάνει το πρώτο Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους.
Οι αίθουσες γέμιζαν, καλλιτέχνες και θεατές το αγκάλιασαν. Καθώς απομακρυνόμασταν όλο και περισσότερο από το χουντικό και μεταχουντικό καθεστώς, τόσο το φεστιβάλ μεγάλωνε, τόσο η πόλη «μεγάλωνε» μαζί του. Εως το 1995, που έγινε και διεθνές. Αμεσα συνδεδεμένο με την ιστορία του είναι ένα όνομα: Αντώνης Παπαδόπουλος. Ο άνθρωπος που από το 1985 συμμετείχε ενεργά στο φεστιβάλ, το 1999 και έως τον πρόωρο θάνατό του (2000) έμεινε στο «τιμόνι» του ως καλλιτεχνικός διευθυντής, που το ανέδειξε και το καθιέρωσε σε διεθνώς αναγνωρισμένο κινηματογραφικό θεσμό, που συνεχώς έκανε σχέδια τόσο για το φεστιβάλ, όσο και για την ίδια την πόλη και την ανάδειξή της σε κινηματογραφικό κέντρο (η δημιουργία Πανεπιστημιακής Κινηματογραφικής Σχολής στην πόλη που πρόκειται τώρα να δημιουργηθεί ήταν δικό του όραμα).
Ωστόσο, στην Τελετή Εναρξης του φετινού, επετειακού 45ου Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους Δράμας (5-11/9) κανένας από τους θεσμικούς παράγοντες, είτε του φεστιβάλ είτε της αυτοδιοίκησης είτε της κυβέρνησης, δεν είπε το όνομά του. Ο μόνος που τον ανέφερε ήταν ο υπέροχος Αχιλλέας Κυριακίδης, τον οποίο και η φετινή διοργάνωση βράβευσε τιμητικά για το έργο του (έχει κάνει και ταινίες μικρού μήκους ο Αχ. Κυριακίδης και μάλιστα 11!). Κατά τη διάρκεια της τελετής προβλήθηκε η 6λεπτη, βραβευμένη ταινία του «Η αλληλουχία των κήπων» (1999), την οποία ο ίδιος αφιέρωσε «στον άνθρωπο που αγάπησε αυτήν την ταινία περισσότερο ίσως κι από μένα: τον Αντώνη Παπαδόπουλο».
Τέλος, το φεστιβάλ τίμησε και τη μνήμη του αγαπημένου, δραμινής καταγωγής ηθοποιού Ανέστη Βλάχου, που «έφυγε» από τη ζωή έναν χρόνο πριν, προβάλλοντας ένα απόσπασμα από την ταινία «Κιέριον» του Δήμου Θέου, για την οποία βραβεύτηκε στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης. Εκτός από τον Αχ. Κυριακίδη, μία ιδιαίτερη «νότα» της τελετής έναρξης ήταν ο μικρός (αλλά εν τέλει «μεγάλος») μουσικός Στέλιος Κερασίδης. Πρόκειται για τον διεθνούς φήμης 10χρονο πιανίστα (στα έξι του έπαιξε στο Κάρνεγκι Χολ), ο οποίος έπαιξε δύο δικές του συνθέσεις και ένα βαλς του Σοπέν. Ο μικρός Στέλιος μάς κέρδισε, τον γνωρίσαμε, συνομιλήσαμε μαζί του, καθώς και με τον πατέρα του Φώτη (επίσης πιανίστα και δάσκαλό του) και κρατήσαμε κάτι που μας είπε (ο πατέρας): «Δεν αντιμετωπίζουμε τη μουσική με ελαφρότητα».
Μακάρι να ίσχυε το ίδιο και για όλους όσους ακούσαμε να μιλάνε για το φεστιβάλ από θεσμικούς θώκους. Δυστυχώς, με εξαίρεση τον καλλιτεχνικό του διευθυντή Γιάννη Σακαρίδη, όλοι οι άλλοι (δήμαρχος, αντιπεριφερειάρης κ.λπ.) ουσιαστικά έκαναν μια προεκλογικού ύφους ομιλία, στην οποία ο υφυπουργός Πολιτισμού κ. Γιατρομανωλάκης, που ήταν παρών, ένας «κυβερνητικός βουλευτής» όπως ακούστηκε (δεν ήταν απλά βουλευτής!), και η κυβέρνηση πρωταγωνιστούσαν σε όλα τα καρέ των ομιλιών, πολύ περισσότερο από ό,τι το ίδιο το φεστιβάλ. Οσο για τον πρόεδρο του φεστιβάλ, Γ. Δεμερτζή, μας έκανε ιδιαίτερη εντύπωση πως στις ευχαριστίες του πρώτα έβαλε τη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση (ως υποστηρικτή του φεστιβάλ) και μετά το ΕΚΚ και το ΕΚΟΜΕ.
Πέρα από τα παραπάνω, η φετινή διοργάνωση είναι πλούσια σε δράσεις και εξωστρέφεια: εθνικό και διεθνές διαγωνιστικό, εθνικό και διεθνές σπουδαστικό (ευτυχώς τα διαφοροποίησαν), animation, εργαστήρια, pitching labs καθημερινά, το ήδη επιτυχημένο πρόγραμμα Cinematherapy, με εμπνεύστρια την Ντενίς Νικολάκου, ένα πολύ ενδιαφέρον masterclass με τον Γιάννη Οικονομίδη, ταινίες για το περιβάλλον, συζήτηση με τον Πάβελ Παβλικόφσκι και αφιέρωμα στα ντοκιμαντέρ του και η προβολή συνολικά 148 ταινιών από 33 χώρες είναι όλα όσα συνθέτουν, καρέ καρέ, σεκάνς τη σεκάνς, το 45ο φετινό Φεστιβάλ Δράμας. Αύριο Κυριακή είναι η τελετή λήξης και η βράβευση των ταινιών ανά κατηγορία. Εως τότε μένουμε στη φράση που είπε ο σκηνοθέτης Θανάσης Νεοφώτιστος: «Μπείτε στις αίθουσες – Δείτε σινεμά!».
ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ: Ολες οι ταινίες προβάλλονται και διαδικτυακά στο www.dramafilmfestival.gr έως 15/9 το μεσημέρι. Η πρόσβαση σε όλες τις ταινίες κοστίζει 5 ευρώ.
Κάποιοι προβληματισμοί…
Σπουδαία ονόματα του ελληνικού σινεμά έχουν κάνει ταινίες μικρού μήκους (Σταύρος Τορνές, Ροβήρος Μανθούλης, Φρίντα Λιάππα, Κώστας Σφήκας και φυσικά πολλοί νεότεροι, από την Εύα Στεφανή, τον Κων/νο Γιάνναρη και τον Αχιλλέα Κυριακίδη μέχρι τους Αρη Καπλανίδη, Ηλία Ρουμελιώτη, Βασίλη Κεκάτο κ.ά.). Ταινίες όπως ακριβώς είναι και η Ελλάδα: πολύ μικρή για να γεμίσει τον χάρτη, ικανά μεγάλη για να ξεχωρίσει σε αυτόν. Στα 45 χρόνια του Φεστιβάλ Δράμας πολλά έχουν αλλάξει.
Αύριο είναι η τελετή βράβευσης, οπότε δεν θα πούμε ειδικά για καμία ταινία τώρα. Αυτό όμως που μπορούμε να καταθέσουμε, περισσότερο ως προβληματισμό, είναι πως απ’ ό,τι φάνηκε (και φέτος) τελικά υπάρχουν τρία «είδη»: ο καλλιτέχνης, ο παραγωγός και ο «καλλιτέχνης-παραγωγός». Αυτό το τελευταίο φαίνεται πως τείνει να κυριαρχήσει και στον χώρο των μικρομηκάδων. Συνάμα αναρωτιόμαστε: Πώς γίνεται ένα ίδρυμα που στηρίζει οικονομικά το φεστιβάλ να φέρει δικές του παραγωγές στο διαγωνιστικό; Κατά πόσο αυτό είναι σύννομο και, ακόμη περισσότερο, ηθικό (στο πλαίσιο πάντα μιας υγιούς και ανεπηρέαστης διαγωνιστικής διαδικασίας);
