Ψυχραιμία και αναμονή στις Βρυξέλλες

Κατά τη συνήθη τακτική της, η Κομισιόν δεν σχολίασε τα αποτελέσματα των ιταλικών εκλογών χθες, μία μέρα μετά τη νίκη της Τζόρτζια Μελόνι. «Η Κομισιόν και η πρόεδρός της συνεργάζονται με τις κυβερνήσεις των κρατών – μελών που αναδεικνύονται από τις εκλογές, δεν θα κάνει κάτι διαφορετικό τώρα. Ελπίζουμε ότι θα έχουμε δημιουργική συνεργασία με την ιταλική κυβέρνηση», δήλωσε ερωτηθείς κατά το μεσημεριανό μπρίφινγκ ο επικεφαλής εκπρόσωπος Τύπου, Ερίκ Μαμέρ.

Η αλήθεια είναι ότι τα αποτελέσματα των ιταλικών εκλογών δεν αποτέλεσαν έκπληξη στις Βρυξέλλες. Ο συνασπισμός των «Αδερφών της Ιταλίας», της «Λέγκας» του Σαλβίνι και του κόμματος του Μπερλουσκόνι («Forza Italia») ήταν, άλλωστε, πρώτος σε όλες τις δημοσκοπήσεις, οπότε και οι θεσμοί ήταν… σαν έτοιμοι από καιρό και άρα ψύχραιμοι.

Μέχρι αργά χθες το απόγευμα, πάντως, οι πρόεδροι των Βρυξελλών δεν είχαν στείλει συγχαρητήρια μηνύματα για την Τζόρτζια Μελόνι, με το πρόσχημα προφανώς της αναμονής για τον σχηματισμό κυβέρνησης. Αντίθετα, μεταξύ των πρώτων διεθνών ηγετών που έσπευσαν να συγχαρούν τον δεξιό συνασπισμό για τη νίκη του στις εκλογές στην Ιταλία ήταν ο Πολωνός πρωθυπουργός Ματέους Μοραβιέτσκι και ο Ούγγρος πρωθυπουργός Βικτόρ Ορμπάν. Καθόλου τυχαίο. Προφανώς, θεωρούν ότι πλέον έχουν αποκτήσει έναν σύμμαχο σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Η Μελόνι, που διατηρεί στενές σχέσεις με το κόμμα Νόμος και Δικαιοσύνη της Πολωνίας, αναμένεται να αλλάξει τη στάση της Ιταλίας απέναντι στους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Οι ειδικοί αναμένουν μια μετακίνηση της Ιταλίας προς μια πιο ευρωσκεπτικιστική θέση όσον αφορά τα ζητήματα των μεταναστών και κυρίως τις εγχώριες εσωτερικές πολιτικές, όπως τα δικαιώματα των πολιτών, των ΛΟΑΤΚΙ και των μειονοτήτων.

Η βασικότερη ανησυχία, ωστόσο, αφορά την οικονομία. Η Ιταλία είναι η τρίτη δύναμη της Ευρωζώνης και η πιο υπερχρεωμένη χώρα της Ευρωζώνης σε απόλυτους αριθμούς. Κατά τις Βρυξέλλες, οφείλει να συνεχίσει ένα απαιτητικό πρόγραμμα επενδύσεων και μεταρρυθμίσεων, εάν θέλει να λάβει περίπου 200 δισεκατομμύρια ευρώ από τα μετα-πανδημικά κεφάλαια ανακούφισης της Ε.Ε. έως το 2026. Ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει προειδοποιήσει ότι η επαναδιαπραγμάτευση του σχεδίου είναι εκτός συζήτησης, η Μελόνι δήλωσε ότι θα ζητήσει να το ξανανοίξει. Η τριβή με τις Βρυξέλλες θα οδηγήσει πιθανότατα σε νέα αύξηση των αποδόσεων των ιταλικών κρατικών ομολόγων και, χωρίς το δίχτυ ασφαλείας της ΕΚΤ, θα μπορούσε να σημάνει πραγματικό πρόβλημα για την οικονομία της Ιταλίας.

Επομένως δεν είναι μόνο οι Βρυξέλλες που ανησυχούν για την Ιταλία. Εν μέσω των ήδη διευρυνόμενων διαφορών μεταξύ των αποδόσεων που ζητούν οι αγορές από τα ιταλικά έναντι των γερμανικών κρατικών ομολόγων, οι αγορές και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα παρακολουθούν στενά. Η ΕΚΤ εξαρτά το τελευταίο εργαλείο διάσωσης, τον Μηχανισμό Προστασίας της Μετάδοσης, από την τήρηση των δημοσιονομικών κανόνων της Ε.Ε. και την εφαρμογή μεταρρυθμίσεων.