Οταν η Τεχνητή Νοημοσύνη… συμπράττει με κορυφαίους τζαζίστες

Τι σχέση μπορεί να έχουν η Τεχνητή Νοημοσύνη με την τζαζ; Οσοι επισκεφτούν το Τζαζ Φεστιβάλ της Σύρου (9-11 Σεπτεμβρίου) θα πάρουν μια πρώτη γεύση από την ανατρεπτική συνάντηση τεχνολογίας και μουσικής στη συναυλία με τίτλο «Αυτοσχεδιασμός τζαζ και Τεχνητή Νοημοσύνη» που θα παρουσιάσουν (9/9) ο διεθνώς αναγνωρισμένος σαξοφωνίστας Δημήτρης Βασιλάκης με τον εξίσου διακεκριμένο συνθέτη και κιθαρίστα Τηλέμαχο Μούσα.

«Ομως περί τίνος πρόκειται ακριβώς;», ρωτήσαμε τον Βασιλάκη ο οποίος διδάσκει στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα «Μουσική, Τεχνολογία και Σύγχρονες Πρακτικές» του Τμήματος Μουσικών Σπουδών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου της Αθήνας (ΕΚΠΑ), καθώς αυτά μπορεί να ακούγονται σαν επιστημονική φαντασία.

«Διεξάγω μια έρευνα πάνω στη χαρτογράφηση της γλώσσας της τζαζ και στον τρόπο που θα μπορούσε να τροφοδοτήσει την Τεχνητή Νοημοσύνη για τους σκοπούς της μηχανικής μάθησης. Ενα ενδιαφέρον αποτέλεσμα είναι να μπορεί να αυτοσχεδιάσει η Τ.Ν. και να συνομιλήσει με έναν τζαζίστα που παίζει ένα σόλο. Στη Σύρο θα έχω αλγόριθμους και θα διαδράσουμε στη σκηνή σε πραγματικό χρόνο μαζί με τον διδακτορικό φοιτητή Τηλέμαχο Μούσα στις κιθάρες και στο λάπτοπ. Με τους αλγόριθμους θα συνδυάσουμε σε αυτή τη ζωντανή συνομιλία τζαζ αυτοσχεδιασμούς, πεζό λόγο και ποίηση για να δείξουμε πως η τζαζ έχει αφηγηματικό χαρακτήρα και μπορεί να λέει μια ιστορία. Στην έρευνα μας ενδιαφέρει να μπορέσει η Τ.Ν. να «καταλάβει» τις δυνατότητες εξιστόρησης της τζαζ, καθώς το σόλο ενός τζαζίστα μοιάζει πολύ με την πρόζα ενός ηθοποιού που αυτοσχεδιάζει πάνω στη σκηνή. Παράλληλα, θα αναδείξουμε τις εφαρμογές του αυτοσχεδιασμού στην Τεχνητή Νοημοσύνη και τα συστήματα επεξεργασίας της φυσικής γλώσσας (nlp natural language processing). Στόχος της έρευνας και της περφόρμανς δεν είναι να αντικαταστήσει τους μουσικούς, αλλά να αναδειχτεί ως συνομιλητής και συνεργάτης στη σκηνή και ως ένα ακόμη εργαλείο/όργανο. Εχει ενδιαφέρον να πάρουμε την Τ.Ν. και σαν να είναι ένα μικρό παιδί να τη μάθουμε να αλληλεπιδρά με τη μουσική. Είναι σημαντικό οι καλλιτέχνες να είμαστε μέρος τού γίγνεσθαι και της εξέλιξης της τεχνολογίας. Μόνο ένας καλλιτέχνης μπορεί να μιλήσει βαθιά για την τέχνη του και τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να χρησιμοποιήσει την τεχνολογία, αποτελώντας έμπνευση ακόμα και για τους επιστήμονες».

Πολύ σημαντικές είναι όλες οι εμφανίσεις στο φεστιβάλ όπου θα παρουσιαστούν πρωτότυπες, νέες μουσικές συνθέσεις και πρόσφατες δισκογραφικές δουλειές από τους μουσικούς και τα σχήματα που θα ανέβουν στη σκηνή.

Ο σπουδαίος Γιώργος Κοντραφούρης στο hammond organ με τον Στέφανο Ανδρεάδη στην κιθάρα, τον φίλο, συνεργάτη του στο τζαζ τμήμα των Μουσικών Σπουδών του Ιονίου Πανεπιστημίου και συνοδοιπόρο στο γκρουπ Flying Jazz από το 2009 δηλαδή, θα παρουσιάσουν (9/9 επίσης) μέρος από το «London 3», μία από τις πρόσφατες δισκογραφικές δουλειές του Κοντραφούρη, καθώς και κομμάτια από τον ολοκαίνουργιο δίσκο «Abel – Flying Jazz Trio» που μόλις κυκλοφόρησε (Irida Jazz) μαζί με επιλεγμένα παλαιότερα κομμάτια από τους προηγούμενους Flying Jazz δίσκους. Μαζί τους ο Δημήτρης Κλωνής στα ντραμς.

Στη σκηνή του θεάτρου «Απόλλων» θα εμφανιστούν ακόμη:

■ Ο πιανίστας και συνθέτης Στάθης Αννινος (10/9) που θα παρουσιάσει πρωτότυπες και κλασικές συνθέσεις πέρα από κατηγορίες και στιλ, σε μια μουσική ροή που θα αναδείξει την ποικιλόμορφη παράδοση του πιάνου μέσα από διαφορετικά μουσικά ρεύματα.

■ Οι Obradovic – Tixier Duo (10/9), το ντουέτο που αποτελούν ο Γάλλος πιανίστας David Tixier και η Κροάτισσα ντράμερ Lada Obradovic, θα υφάνουν μια ιστορία σύγχρονου ήχου που συνδυάζει ακουστικά και ηλεκτρονικά όργανα.

■ Ο πιανίστας και συνθέτης Μένιος Γούναρης (11/9) με το τρίο του θα παρουσιάσει το καινούργιο του άλμπουμ «Set in motion», μια δουλειά εμπνευσμένη και ηχογραφημένη εξ ολοκλήρου κατά τη διάρκεια της πανδημίας, που, όπως μαρτυρά και ο τίτλος, προσπαθεί να αποτυπώσει την ανάγκη για δράση και δημιουργία. Μαζί του ο Γρηγόρης Θεοδωρίδης στο μπάσο και ο Παναγιώτης Θέμας στα ντραμς.

■ Το Spiral Trio (11/9) θα παρουσιάσει κυρίως υλικό από το καινούργιο του άλμπουμ «Broken Blue». Το τρίο που κινείται στον χώρο της μοντέρνας τζαζ, με πολλές επιρροές από τους μεγάλους του είδους, έχει χαρακτηριστικό γνώρισμα τη διαρκή και αυτοσχεδιαστική διάδραση. Σχηματίστηκε το 2012 από τον Σπύρο Μάνεση στο πιάνο, τον Αρίωνα Γυφτάκη στο μπάσο και τον Αναστάση Γούλιαρη στα ντραμς.

? 10ο Φεστιβάλ Τζαζ Σύρου: 9-11 Σεπτεμβρίου στο θέατρο «Απόλλων». Ελεύθερη είσοδος, με απαραίτητη προκράτηση θέσεων στο www.ticketservices.gr