Οι επιδοτήσεις και το τέλος της «γενναιοδωρίας»

Η τρέχουσα ενεργειακή κρίση, τουλάχιστον ως προς την αποτύπωσή της στις τιμές του ρεύματος, έχει παρελθόν άνω του ενός έτους. Από τότε που η τιμή του αερίου άρχισε να ξεφεύγει, παρασύροντας το κόστος της ηλεκτροπαραγωγής. Κι αυτό έγινε πολλούς μήνες πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.

Ανεξάρτητα από τις βαθύτερες αιτίες της κρίσης, που δεν είναι μόνο «εισαγόμενες», αλλά σχετίζονται με τη στρεβλή αρχιτεκτονική της ενεργειακής αγοράς στην Ε.Ε., οι κυβερνήσεις είχαν αρκετό χρόνο να αντιδράσουν έγκαιρα. Να πάρουν μέτρα ανάσχεσης των ανατιμήσεων και της κραυγαλέας κερδοσκοπίας πίσω από αυτές.

Ολες οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, όπως και η ηγεσία της Ε.Ε. συλλογικά, άργησαν να αντιδράσουν και όταν αποφάσισαν να αντιδράσουν, το έκαναν αποσπασματικά, με μια πανσπερμία παρεμβάσεων, που σήμερα τους δυσκολεύει να καταλήξουν σε μια συνεκτική, ενιαία στρατηγική.

Το αποτέλεσμα είναι οι προτάσεις που παρουσίασε πριν από λίγες μέρες η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να διχάζουν τις χώρες-μέλη σε «στρατόπεδα». Αλλες είναι υπέρ και άλλες κατά του «πλαφόν» στο φυσικό αέριο. Αλλες χειροκροτούν και άλλες δείχνουν αλλεργία στη φορολόγηση των υπερεσόδων και υπερκερδών στην ενέργεια.

Δυστυχώς, εκείνο στο οποίο όλες οι κυβερνήσεις συγκλίνουν είναι να επωμιστούν τα νοικοκυριά το κόστος της δικής τους ολιγωρίας και διχοστασίας. Στον σκληρό χειμώνα που προαναγγέλλεται, οι πολίτες πρέπει να βάλουν πλάτη και με εξοικονόμηση στην κατανάλωση ρεύματος και με μείωση της κρατικής στήριξης.

Τι πιο χαρακτηριστικό από το «ελληνικό μοντέλο» παρέμβασης στην ηλεκτροπαραγωγή και την επιδότηση των λογαριασμών; Στους μόλις δύο μήνες εφαρμογής του νέου συστήματος, για το οποίο η κυβέρνηση Μητσοτάκη είχε τη φιλοδοξία πανευρωπαϊκής εφαρμογής, προαναγγέλλεται η αντικατάστασή του από ένα νέο, με «μπόνους» και «ποινές» στις κρατικές επιδοτήσεις των λογαριασμών, ανάλογα με τον βαθμό εξοικονόμησης ρεύματος.

Εκατομμύρια ελληνικά νοικοκυριά πορεύονται στα τυφλά για τον επόμενο και τους μεθεπόμενους μήνες. Τι εξοικονόμηση πρέπει να κάνουν; Με ποιο κριτήριο και με ποιον μηχανισμό θα μετρηθεί η «συνέπειά» τους; Πόσο θα περικοπούν οι επιδοτήσεις;

Στο τελευταίο ερώτημα, μέχρι η κυβέρνηση να ανοίξει τα χαρτιά της, έρχεται μια πολύ ανησυχητική απάντηση από το οικονομικό επιτελείο. Η συμβολή του προϋπολογισμού στις επιδοτήσεις από τον Οκτώβριο κουρεύεται στο 1/3. Η κυβερνητική «γενναιοδωρία» φτάνει στο τέλος της.