Ολοκληρώθηκε το φετινό, επετειακό 45ο Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους Δράμας (DISFF). Ενός φεστιβάλ που έχει συνδεθεί οργανικά με την πόλη της Δράμας, καθώς ξεκίνησε ως μία πρωτοβουλία της κινηματογραφικής της λέσχης, συνεχίστηκε με την ευθύνη του δήμου, έγινε διεθνές, απόκτησε κύρος και πραγματικό διεθνή κινηματογραφικό ρόλο με τον Αντώνη Παπαδόπουλο, που το ανέλαβε για 30 χρόνια (μέχρι το απρόσμενο «φευγιό» του από τη ζωή το 2020), το ταξίδεψε ανά την Ελλάδα και το ανέδειξε παγκοσμίως.
Η ταινία μικρού μήκους μπήκε όχι μόνο στον κινηματογραφικό χάρτη, αλλά απέδειξε πως «όλα στο σινεμά ξεκινούν από αυτή» (όπως είπε και ο πρόεδρος της Ακαδημίας Κινηματογράφου Γιώργος Τσεμπερόπουλος). Κάπως έτσι φτάσαμε στο σήμερα, με τον νέο (εδώ και δύο χρόνια) καλλιτεχνικό διευθυντή του θεσμού, σκηνοθέτη Γιάννη Σακαρίδη, έναν άνθρωπο με γνώσεις, όραμα και οργανωτικές ικανότητες, να προσπαθεί όχι μόνο να ισορροπήσει ανάμεσα στο όραμά του και την πραγματικότητα, αλλά και να προάγει το καλό σινεμά, μέσα από μία πραγματική στήριξη του φεστιβάλ.
Η αλήθεια είναι πως όλα τα παραπάνω μόνο εύκολα δεν είναι. Από τη μια είναι οι παράγοντες της τοπικής αυτοδιοίκησης, στην οποία «ανήκει» το συγκεκριμένο φεστιβάλ (ακόμα αναρωτιόμαστε αν όλοι αυτοί, δήμαρχος, αντιπεριφερειάρχης, τοπικοί βουλευτές, είδαν έστω και μία από τις ταινίες), αλλά και το ΥΠΠΟΑ, καθώς αυτοί είναι οι βασικοί χρηματοδότες και από την άλλη είναι τα ιδρύματα (κυρίως η Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση) που στηρίζουν το φεστιβάλ, με ό,τι αυτό μπορεί να σημαίνει.
Γυρίζοντας την κάμερα λίγες μέρες πίσω, ζήσαμε μία ολόκληρη εβδομάδα, την πρώτη του Σεπτέμβρη (αυτή θα καθιερωθεί πλέον ως η καταληκτική του DISFF), γεμάτη ταινίες μικρού μήκους (148 ταινίες από περισσότερες από 33 χώρες!), σε τέσσερις αίθουσες (με την προσθήκη δύο θερινών σινεμά φέτος), ένα εξαιρετικό pitching lab με νέους κινηματογραφιστές απ’ όλο τον κόσμο (από το Περού έως το Μπαγκλαντές), με masterclasses (γέμισε η αίθουσα σαν μίλησε ο σκηνοθέτης Γιάννης Οικονομίδης), με τον Λευτέρη Χαρίτο να «ψυχαναλύει» τις «Αγριες Μέλισσές» του στο πρόγραμμα Cinematherapy, με την Ντενίς Νικολάκου (το DISFF είναι το μοναδικό φεστιβάλ παγκοσμίως με παρόμοιο πρόγραμμα), με συναντήσεις με τους σκηνοθέτες, συνομιλίες και φυσικά μουσικές βραδιές και πάρτι, όπου οι συζητήσεις ήταν πολύ εποικοδομητικές.
Αυτή είναι η φεστιβαλική ατμόσφαιρα, στην οποία βοηθάει και το μέγεθος της Δράμας, παρά το γεγονός πως πρόκειται για μία πόλη που ενώ θα μπορούσε να είναι κόσμημα (λόγω φυσικού περιβάλλοντος και ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής), ωστόσο έχει ακολουθήσει το παράδειγμα της Αθήνας, με παλιά κτίρια να γκρεμίζονται χωρίς λόγο και τη θέση τους να παίρνουν σύγχρονες και συχνά άσχημες κατασκευές.
Το ζήτημα είναι να μην ακολουθήσει και το ίδιο το φεστιβάλ την πορεία της πόλης. Μπορεί να ακούγεται εξειδικευμένο (ως ένα φεστιβάλ ταινιών μικρού μήκους), ωστόσο πρόκειται για κάτι πολύ σοβαρό. Καταρχάς, μόνο να σκεφτεί κανείς το τι πνοή και ζωντάνια δίνει στην ίδια τη Δράμα -μία επαρχιακή πόλη μεν, με πολλή νεολαία, αλλά ελάχιστα εναλλακτικά θεάματα! Δεν είναι λίγο να έρχονται σκηνοθέτες απ’ όλο τον κόσμο και να δημιουργείται μία κοινότητα αυτού του είδους. Από κει και πέρα, το ίδιο το φεστιβάλ έχει αναδείξει εξαιρετικά ταλαντούχους μικρομηκάδες που είτε βραβεύονται (και) στο εξωτερικό, είτε ακόμα και δίχως βραβεύσεις, προωθούν ένα εγχώριο πολιτισμικό προϊόν δυναμικό και ισχυρό, ως το πλέον εξαγώγιμο. Γι’ αυτό είναι σημαντικό το συγκεκριμένο φεστιβάλ. Και γι’ αυτό χρειάζεται τη στήριξη όλων μας: κυρίως για να μείνει ανεξάρτητο, ισχυρό και αυτόνομο σε όλες του τις εκφάνσεις.
Τα βραβεία του φεστιβάλ είναι ένα επιστέγασμα όλων των παραπάνω. Φέτος τα διαγωνιστικά τμήματα διευρύνθηκαν (ξεχώρισε το σπουδαστικό, διεθνές και εθνικό, από το κυρίως διεθνές και εθνικό διαγωνιστικό, υπήρξε ξεχωριστό τμήμα animation κ.λπ.). Ολα τα βραβεία (δεν ήταν λίγα) μπορείτε να τα δείτε εδώ. Η γενική αίσθηση ωστόσο για φέτος ήταν πως πρόκειται για μία χρονιά με κακές επιλογές ως προς τις βασικές βραβεύσεις, αν και υπήρχαν ταινίες-διαμαντάκια.
Εστιάζοντας στα εθνικά τμήματα, καταρχάς το σπουδαστικό μάς έβαλε τα γυαλιά: νέα παιδιά, που τώρα τελειώνουν τις σπουδές τους κυρίως στα δημόσια πανεπιστήμια, είναι γεμάτα ενθουσιασμό, πάθος, ζωντάνια και καθαρότητα. Ολο αυτό φάνηκε στα βραβεία και ήταν συγκινητικό. Ταυτόχρονα, χρειάζονται και στήριξη: πώς να νιώσει κανείς και τι να σκεφτεί όταν μία από τις σεναριογράφους της ταινίας «Τσουλάκια» της Δέσποινας Μαυρίδου (πήρε πανάξια τρία βραβεία!) δεν μπορούσε να είναι στην τελετή λήξης γιατί την επομένη εργαζόταν σε ένα καφέ στην πόλη της, την ίδια στιγμή που υπήρχαν ηχηρές απουσίες βραβευμένων σκηνοθετών -ελπίζουμε όχι επειδή έδωσαν λιγότερη βαρύτητα στον θεσμό.
Ξεχωρίσαμε τις ταινίες «5pm seaside» του Βάλεντιν Στέισκαλ που πήρε και τον Χρυσό Διόνυσο (πολύ καλή ταινία, αν και δεν περιμέναμε να βγει πρώτη), «Αναμνήσεις μιας εφηβικής καταιγίδας» της Σοφίας Γεωργοβασίλη και «Το τελευταίο ταξίδι» του Στηβ Κρικρή (δύο εξαιρετικές ταινίες πρωτιάς, που δεν πήραν κανένα βραβείο) και φυσικά την υπέροχη ταινία «Not tomorrow» της Αμέρισσας Μπάστα που πήρε μόνο το Βραβείο της Ομοσπονδίας Κινηματογραφικών Λεσχών (ΟΚΛΕ) – εν τέλει οι λέσχες «έσωσαν την τιμή» του φεστιβάλ.
Το «Pendulus» του Δημήτρη Γκόστη με θέμα την ταυτότητα και τον εθνικισμό κέρδισε συνολικά 4 βραβεία (συμπεριλαμβανομένου και του βραβείου Κοινού), ενώ οι επιτροπές (προς μεγάλη έκπληξη δημοσιογράφων, θεατών και κριτικών) ξεχώρισαν την ταινία «Kiddo» του Μιχάλη Κίμωνα (τρία βραβεία), καθώς και το «Techno, Mama» του Saulius Baradinskas από τη Λιθουανία που μεταξύ άλλων έλαβε και το μεγάλο βραβείο του Διεθνούς Διαγωνιστικού… Ο «Θρόνος του Ξέρξη» της Εύης Καλογηροπούλου πήρε τελικά το Ειδικό Βραβείο της Επιτροπής για λόγους που εμείς προσωπικά δεν κατανοήσαμε. Εν κατακλείδι, υπήρξαν πραγματικά καλές ταινίες, αλλά και αρκετές που δεν καταλάβαμε καν τον λόγο συμμετοχής τους στο φεστιβάλ. Ακόμη ωστόσο και αν κάποιες από τις τελικές βραβεύσεις απογοήτευσαν αρκετούς από εμάς, εν τέλει το ζήτημα είναι να γίνονται ταινίες! Αλλά και να στηρίζονται επαρκώς για την καλλιτεχνική τους αρτιότητα και όχι για οποιονδήποτε άλλο λόγο.
? ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ:
●Ολες οι ταινίες του φεστιβάλ θα είναι διαθέσιμες στην πλατφόρμα disff.cine.gr, έως την Πέμπτη το μεσημέρι (με 5 ευρώ).
● Το Σάββατο 17/9, στην Ταινιοθήκη της Ελλάδoς, θα πραγματοποιηθεί masterclass-συζήτηση με τον Πάβελ Παβλικόφσκι, στο πλαίσιο του προγράμματος Cinematherapy του DISFF (μία ιδέα της Ντενίς Νικολάκου, που είναι και υπεύθυνη γι’ αυτό), που το ίδιος εγκαινίασε το 2020. Θα προβληθούν αποσπάσματα από το πλούσιο έργο του (και τα ντοκιμαντέρ του στο BBC) και θα ακολουθήσει συζήτηση με τον ίδιο, τον Γιάννη Σακαρίδη και Ντενίς Νικολάκου.
Περισσότερες πληροφορίες εδώ: www.dramafilmfestival.gr/schedule/cinema-therapy/
● Οι βραβευμένες ελληνικές ταινίες θα ταξιδέψουν ανά την Ελλάδα και θα προβληθούν και μέσω της πλατφόρμας Ertflix.
