Ιστορική ανάληψη ευθύνης και ειλικρινής απολογία για λόγους συγχώρεσης ή μια συγγνώμη πολύ λίγη πολύ αργά, χωρίς πρακτικό αντίκρισμα και δη απονομή δικαιοσύνης; Διχασμένοι εμφανίζονται οι Ινδιάνοι του Καναδά για το λεγόμενο «προσκύνημα μετάνοιας» του Πάπα Φραγκίσκου, στο πλαίσιο της εξαήμερης περιοδείας του στη χώρα.
Περιοδεία με την οποία θέλησε να αναγνωρίσει τα φρικτά εγκλήματα που διέπρατταν επί ενάμιση αιώνα και πλέον μέλη της Καθολικής Εκκλησίας σε βάρος δεκάδων χιλιάδων παιδιών αυτοχθόνων, αποζητώντας εξιλέωση και επούλωση ενός ανοιχτού συλλογικού τραύματος.
Παρόντος του Καναδού πρωθυπουργού Τζάστιν Τριντό και επιζώντων, μπροστά στους τάφους θυμάτων σε νεκροταφείο στην Αλμπέρτα τη Δευτέρα, ο 85χρονος Ποντίφικας εξέφρασε «οδύνη, αγανάκτηση και ντροπή» και ζήτησε συγγνώμη για το «κακό που διέπραξαν τόσο πολλοί χριστιανοί», στηρίζοντας έμπρακτα «την αποικιοκρατική νοοτροπία των δυνάμεων που καταδυνάστευαν τους αυτόχθονες πληθυσμούς» και συμμετέχοντας «στην πολιτισμική καταστροφή και την καταναγκαστική αφομοίωση [παιδιών Ινδιάνων] που προώθησαν οι κυβερνήσεις εκείνης της εποχής και οι οποίες κορυφώθηκαν στο σύστημα των οικοτροφείων».
Ηταν μια ευθεία αναφορά στην «πολιτισμική γενοκτονία» των αυτοχθόνων του Καναδά, όπως είχε χαρακτηριστεί το 2015 στην επίσημη έκθεση της Επιτροπής Αλήθειας και Συμφιλίωσης (TRC) το μαύρο αυτό κεφάλαιο στην ιστορία της χώρας: η απάνθρωπη πολιτική δηλαδή που εφάρμοσαν συστηματικά διαδοχικές κυβερνήσεις της χώρας –από το 1831 μέχρι το 1996– μέσω της ίδρυσης και χρηματοδότησης 139 οικοτροφείων υπό τη διοίκηση χριστιανών ιεραπόστολων.
Με ανατριχιαστική επιδίωξη «να σκοτωθεί ο Ινδιάνος μέσα τους», πάνω από 150.000 παιδιά αυτοχθόνων αρπάχτηκαν από τις οικογένειές τους και κλείστηκαν σε οικοτροφεία-κολαστήρια, τα περισσότερα από τα οποία λειτουργούσαν υπό την αιγίδα της Καθολικής Εκκλησίας. Οπως είχε αναφέρει η TRC, «μέσα από μια διαδικασία αφομοίωσης» απώτερος στόχος ήταν «να πάψουν να υπάρχουν αυτόχθονες πληθυσμοί ως ξεχωριστές νομικές, κοινωνικές, πολιτισμικές, θρησκευτικές και φυλετικές οντότητες»…
Χιλιάδες παιδιά πιστεύεται ότι πέθαναν από υποσιτισμό, αρρώστιες και χρόνια παραμέληση, αμέτρητα άλλα κακοποιούνταν σωματικά και σεξουαλικά, πολλά ξυλοκοπούνταν μόνο και μόνο επειδή μιλούσαν στη μητρική τους γλώσσα. Πέρσι ανακαλύφθηκαν τα λείψανα 215 ανηλίκων σε ανώνυμους τάφους κοντά σε οικοτροφείο στην επαρχία της Βρετανικής Κολομβίας, δίνοντας έναυσμα για μακάβριες έρευνες οι οποίες οδήγησαν στον εντοπισμό εκατοντάδων άλλων πτωμάτων μαθητών και μαθητριών που είχαν θαφτεί έξω από οικοτροφεία σε όλη τη χώρα.
Ο Ποντίφικας –που χοροστάτησε χθες σε υπαίθρια λειτουργία στο Εντμοντον– ζήτησε «σοβαρή διερεύνηση» των μαζικών θανάτων και κακοποιήσεων. Πολλοί επιζώντες αλλά και αρχηγοί φυλών Ινδιάνων καλωσόρισαν τη συγγνώμη του, είπαν όμως ότι θέλουν περισσότερα από μια όψιμη συμβολική απολογία. Μεταξύ άλλων, συνδρομή για παραπομπή σε δίκη ενός εν ζωή κατηγορούμενου για κακοποίηση που ζει στη Γαλλία, οικονομικές αποζημιώσεις από την Καθολική Εκκλησία και δημοσιοποίηση των αρχείων των καθολικών ταγμάτων που διοικούσαν τα οικοτροφεία.
