Ακραίες καταστάσεις

Γύρω στο 1990 ο Δήμος Μυτιλήνης επιχείρησε να τοποθετήσει μερικές ανεμογεννήτριες, ώστε να παράγει ηλεκτρικό ρεύμα από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Πήγαιναν κι έρχονταν οι επιτροπές στην Αθήνα, με την πρόταση-μελέτη, στα υπουργεία και στη ΔΕΗ, η οποία δεν επέτρεπε, (λόγω νομοθεσίας), την εγκατάσταση ανεμογεννητριών σε κάποιον φορέα ή ιδιώτη, εκτός της εταιρείας. Κάποτε ξεπεράστηκαν όλα τα προβλήματα και τα εμπόδια, έτσι στο τέλος του καλοκαιριού του 1994 ξεκίνησε η λειτουργία τους. Ηταν δύο μικρού ύψους ανεμογεννήτριες, ίσα που ξεπερνούσαν το ύψος των πεύκων που τις περιέβαλλαν. Αργότερα προστέθηκε άλλη μία. Υπάρχει μια φωτογραφία όπου εικονίζονται η κόρη μου Ελλη μαζί με τη φίλη της Μαρία, παιδούλες μια σταλιά, κάτω από τη μία.

Οσοι μετακινούνταν, είτε με αυτοκίνητο είτε με καράβι, τις έβλεπαν να λειτουργούν, καθώς βρίσκονταν πάνω στην πορεία και των δύο μέσων συγκοινωνίας. Εμείς, οι Μυτιληνιοί, χαιρόμασταν για το πρωτότυπο εγχείρημα το οποίο πραγματοποιήθηκε στο νησί μας.

Μετά τους πρώτους μήνες λειτουργίας των ανεμογεννητριών συλλέχθηκαν ενδιαφέροντα στοιχεία. Οπως, πόση ηλεκτρική ενέργεια παράχθηκε, ποια τα έσοδα του δήμου από την πώλησή της, πόση ποσότητα καυσίμων εξοικονομήθηκε, κατά πόσο μειώθηκαν οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα και άλλων καπναερίων κ.ά. Τα σχολεία της περιοχής, πρωτίστως τα Επαγγελματικά Λύκεια, επισκέπτονταν τον χώρο, γνώριζαν τη λειτουργία μιας μορφής ανανεώσιμης ενέργειας. Οι καθηγητές, ειδικά οι ηλεκτρολόγοι και οι μηχανολόγοι, εμπλούτισαν τα μαθήματά τους με πραγματικά, ενδιαφέροντα στοιχεία.

Ομως η λειτουργία του μικρού αιολικού πάρκου διακόπηκε δέκα χρόνια μετά, το 2004. Γιατί δεν έβρισκαν ανταλλακτικά εξαρτήματα, δεν μπορούσαν να γίνουν επισκευή και συντήρηση. Ταυτόχρονα η εξέλιξη της τεχνολογίας ήταν ραγδαία, καθώς η νέα γενιά ανεμογεννητριών ήταν πολύ διαφορετική από τις ήδη εγκατεστημένες. Ετσι οι ανεμογεννήτριες διαλύθηκαν, και σήμερα τα μέλη τους κείτονται στο χώμα.

Στις μέρες μας φτάσαμε στην άλλη άκρη. Από την πλήρη απαγόρευση και τα εμπόδια, τοποθετούνται ανεμογεννήτριες σ’ ολόκληρη την Ελλάδα, σε μικρά και μεγάλα νησιά, σε ακατοίκητες βραχονησίδες, σε βουνοκορφές και απάτητα βουνά. Αρκετές είναι τεράστιου μεγέθους και για τη μεταφορά τους διανοίγονται αντίστοιχοι δρόμοι. Οι τοπικές κοινωνίες ξεσηκώνονται, αντιδρούν.

Ετσι δημιουργούνται επιφύλαξη και άρνηση για μια μορφή ανανεώσιμης ενέργειας. Απορούμε, γιατί σε κάποιες περιπτώσεις χάνονται το μέτρο και η λογική. Γιατί η πλήρης απαγόρευση μετατράπηκε σε εντατική τοποθέτηση ανεμογεννητριών, ακόμα και σε προστατευόμενες περιοχές και ιδιαίτερου φυσικού κάλλους; Εκτός της κατηφόρας και της ανηφόρας υπάρχει και το ίσωμα, που θα ’λεγε κι ο γάιδαρος του χότζα. Τα κοριτσάκια τού χθες, νέες επιστήμονες σήμερα, αναρωτιούνται γιατί υπάρχουν ακραίες καταστάσεις;

 * συγγραφέας, διδάκτορας Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας