Ανεπανάληπτη εμπειρία η επίσκεψή μου στην Ιαπωνία, Αύγουστο του 1991, με τη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι στο πρόγραμμα. Βρέθηκα στη Χώρα των Χρυσανθέμων έπειτα από πρόσκληση της οργάνωσης των επιζησάντων των δύο πυρηνικών ολοκαυτωμάτων, που στα ιαπωνικά αποκαλούνται «χιμπακούσα», η δε οργάνωσή τους, HIDANKYO.
Για την ακρίβεια, η επίσκεψη στη Χιροσίμα κράτησε από 1 έως και 6 Αυγούστου 1991. Μεγάλη και οικονομικά ακμάζουσα πόλη η Χιροσίμα, με ένα εκατομμύριο πληθυσμό τότε, σε τίποτα δεν θύμιζε την πλήρη καταστροφή της από την πρώτη στην ιστορία χρήση πυρηνικής βόμβας, την οποία οι Αμερικανοί μιλιταριστές –κυνικότατα εφευρετικοί– είχαν ονομάσει «μικρό αγόρι» (little boy).
Οταν όμως μεταφερθήκαμε στο Μουσείο Ειρήνης της πόλης, αντικρίσαμε πολλές φρικιαστικές εικόνες. Θυμάμαι, σε περίοπτη θέση ένα ρολόι χεριού σταματημένο στις 8.15 και δίπλα αριθμούς για το πόσοι πέθαναν ακαριαία, πόσοι έπεφταν στα ποτάμια (επτά ποταμοί διασχίζουν τη Χιροσίμα) στη μάταιη προσπάθειά τους να σωθούν, πόσοι επέζησαν με τη ραδιενέργεια στα κορμιά τους, στερημένοι της ικανότητας να χτίσουν μια φυσιολογική ζωή, κήρυκες ωστόσο πολλοί εξ αυτών σε όλο τον κόσμο ότι από τον πυρηνικό πόλεμο δεν υπάρχει θεραπεία, παρά μόνο πρόληψη.
Στο Μουσείο Ειρήνης, δίπλα στις εικόνες απίστευτης ανθρώπινης τραγωδίας, εκτίθενται και εικόνες αλτρουισμού, καθώς διαβάζουμε σε μια γωνία ότι το 92% των νοσοκόμων και το 90% των γιατρών της Χιροσίμα πέθαναν προσπαθώντας να προσφέρουν πρώτες βοήθειες στους βαρύτατα πληγωμένους συνανθρώπους τους, πιστοί στον όρκο του Ιπποκράτη.
Το Μουσείο είναι μέσα στο απέραντο Πάρκο Ειρήνης (αντίστοιχο υπάρχει και στο Ναγκασάκι), όπου ένα μνημείο των θυμάτων (στο οποίο όλοι οι ξένοι αντιπρόσωποι καταθέσαμε στεφάνι), με πλάι του το μνημείο των παιδιών-θυμάτων, έχει το εξής επίγραμμα: «Αυτή είναι η κραυγή μας, αυτή η προσευχή μας, να επικρατήσει η ειρήνη στον κόσμο».
Πέρα από την παγκόσμια αντιπυρηνική διάσκεψη που είχε θέσει στόχο τη συγκέντρωση ενός δισεκατομμυρίου υπογραφών για την κατάργηση και την απαγόρευση των πυρηνικών, στη Χιροσίμα συμμετείχαμε και σε άλλες εκδηλώσεις, όπως επισκέψεις σε νοσοκομεία όπου νοσηλεύονταν χιμπακούσα, πορείες ειρήνης, μία εκ των οποίων είχε ξεκινήσει από το Τόκιο καταλήγοντας στη Χιροσίμα.
Με τον πόλεμο στην Ουκρανία και όλες τις φρικαλεότητές του, η κραυγή της Χιροσίμα και του Ναγκασάκι πρέπει φέτος να ακουστεί παντού στη Γη, πολύ περισσότερο που ο πόλεμος αυτός επανέφερε στο προσκήνιο την πυρηνική απειλή, την οποία πιστεύαμε ότι αφήσαμε πίσω μας με τη λήξη του Ψυχρού Πολέμου.
*σύμβουλος του Διεθνούς Γραφείου Ειρήνης
