Eύθραυστη εκεχειρία στη Γάζα

Σε εκεχειρία, που επρόκειτο να αρχίσει να εφαρμόζεται χθες τη νύχτα, συμφώνησαν το Ισραήλ και η ένοπλη παλαιστινιακή οργάνωση Ισλαμική Τζιχάντ στη Λωρίδα της Γάζας, βάζοντας τέλος στην τριήμερη σύγκρουση που ξεκίνησε απρόσμενα την Παρασκευή με τη φονική επιχείρηση του ισραηλινού στρατού στον παλαιστινιακό θύλακα των 2,3 εκατομμυρίων κατοίκων.

Πίσω από την επίτευξη εκεχειρίας βρισκόταν η Αίγυπτος, που μεσολαβεί συχνά πυκνά για την εκτόνωση κρίσεων μεταξύ Ισραηλινών και Παλαιστίνιων. Περισσότερο λάδι στη φωτιά παραλίγο να ρίξει η χθεσινή εμπρηστική παρουσία πλήθους ακροδεξιών Εβραίων στο ιερό τέμενος Αλ-Ακσα στην ανατολική Ιερουσαλήμ, με πρόσχημα θρησκευτική επέτειο, χωρίς ευτυχώς να ξεσπάσουν έκτροπα.

Στη χειρότερη κλιμάκωση βίας στη μαρτυρική Λωρίδα από πέρσι τον Μάιο –πολιτικά υποκινούμενη λόγω νέων πρόωρων εκλογών στο Ισραήλ, όπως καταγγέλλεται, και χωρίς εμπλοκή της ισλαμικής οργάνωσης Χαμάς που διοικεί τον παλαιστινιακό θύλακα, έχοντας αναμετρηθεί με τον ισραηλινό στρατό σε τέσσερις πολέμους– εξαπολύθηκε την Παρασκευή νέος γύρος αεροπορικών επιδρομών στη Γάζα. Το Ισραήλ επικαλέστηκε προσχηματικά «άμεση απειλή» λόγω δήθεν επικείμενων αντιποίνων από την Ισλαμική Τζιχάντ, έχοντας βάλει αυτή τη φορά στο στόχαστρο δικά της ηγετικά στελέχη.

Στο πλαίσιο συνεχιζόμενης πολύνεκρης επιχείρησης-σκούπα με επίκεντρο την Τζενίν, την περασμένη Δευτέρα στρατιώτες του Ισραήλ συνέλαβαν στην κατεχόμενη Δυτική Οχθη τον ανώτερο διοικητή της οργάνωσης στην περιοχή. Ενώ όμως η Ισλαμική Τζιχάντ «δεν εξαπέλυσε ρουκέτες μετά τη σύλληψή του, το Ισραήλ επέμεινε ότι [η οργάνωση] επιζητά εκδίκηση», επισήμαινε η «Guardian».

Ηταν η τέλεια πρόφαση ώστε η ισραηλινή αεροπορία να βομβαρδίσει ξανά τη Λωρίδα της Γάζας, σκοτώνοντας δύο ηγετικά στελέχη της Ισλαμικής Τζιχάντ αλλά και άμαχους στον πυκνοκατοικημένο και αποκλεισμένο παλαιστινιακό θύλακα. Νομοτελειακά, οι αεροπορικές επιδρομές προκάλεσαν την αντίδραση της οργάνωσης, που εξαπέλυσε με τη σειρά της βροχή ρουκετών προς το νότιο Ισραήλ αλλά και τη δυτική Ιερουσαλήμ μέσα στο Σαββατοκύριακο.

Ως συνήθως, η συντριπτική πλειονότητα των ρουκετών αναχαιτίστηκε από την ισραηλινή αντιπυραυλική ασπίδα «Σιδερένιος Θόλος», δίχως να ανοίξει ρουθούνι. Σύμφωνα με αξιωματούχους της Χαμάς, ωστόσο, από τους ισραηλινούς βομβαρδισμούς σκοτώθηκαν τουλάχιστον 41 άνθρωποι, ανάμεσά τους μαχητές αλλά και πολλοί άμαχοι: τουλάχιστον 15 παιδιά και 4 γυναίκες. Οι δε τραυματίες ξεπερνούσαν τους 300, κατακλύζοντας τα νοσοκομεία της Γάζας που μαστίζονται από χρόνιες ελλείψεις βασικών ειδών και φαρμάκων.

Στην άθλια ανθρωπιστική κατάσταση στη Λωρίδα –λόγω και του πολύχρονου συνοριακού αποκλεισμού από Ισραήλ και Αίγυπτο– ήρθε να προστεθεί και νέα διακοπή ηλεκτροδότησης τις περισσότερες ώρες της μέρας, αφού το μοναδικό εργοστάσιο παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας διέκοψε τη λειτουργία του λόγω έλλειψης καυσίμων, καθώς το Ισραήλ εμπόδισε τον εφοδιασμό του με καύσιμα.

«Η Χαμάς εξέδωσε ηχηρές ανακοινώσεις, αναφέροντας ότι οι “ομάδες αντίστασης” είναι ενωμένες. Επειδή όμως κυβερνά τη Γάζα, έχει δικούς της πρακτικούς λόγους που πιθανώς τη σταματήσουν από το να αναμιχθεί», παρατηρούσε το BBC. «Οι υπολογισμοί της Χαμάς θα μπορούσαν να αλλάξουν, αν π.χ. αυξανόταν δραματικά ο απολογισμός νεκρών αμάχων στη Γάζα. Αν αποφάσιζε να συμμετάσχει στη σύγκρουση, τότε αυτή θα γινόταν γρήγορα πολύ σφοδρότερη». «Σε αντίθεση με τη Χαμάς», συμπλήρωνε η «Guardian», «η Ισλαμική Τζιχάντ, η μικρότερη από τις δύο βασικές ένοπλες οργανώσεις στη Λωρίδα της Γάζας, δεν βαρύνεται με την ευθύνη της καθημερινής διαχείρισης στην εξαθλιωμένη περιοχή. Ως αποτέλεσμα, θεωρείται οργάνωση πιο μαχητικής αντίστασης, δρώντας συχνά ανεξάρτητα και υπονομεύοντας ενίοτε την εξουσία της Χαμάς».

Κι οι δύο οργανώσεις έχουν «παρελθόν στη Μουσουλμανική Αδελφότητα, κοινή έχθρα προς το Ισραήλ και ιδεολογική δέσμευση για τη δημιουργία ισλαμικού παλαιστινιακού κράτους», σημείωνε από την πλευρά του το Reuters. Ωστόσο, «έχουν ξεχωριστές ταυτότητες και ορισμένες διαφορές. Ενώ ηγέτες της Χαμάς έχουν κάνει δηλώσεις, μαλακώνοντας τη δέσμευσή τους για την καταστροφή του Ισραήλ, η μικρότερη Ισλαμική Τζιχάντ δεν έχει κάνει τέτοια κίνηση και απορρίπτει οποιουσδήποτε συμβιβασμούς με το Ισραήλ.

Την Παρασκευή, καθώς εξηγούσε τις αεροπορικές επιδρομές στην ισραηλινή τηλεόραση, ο πρωθυπουργός Γιαΐρ Λαπίντ περιέγραψε την οργάνωση ως “αντιπρόσωπο του Ιράν, που θέλει να καταστρέψει το κράτος του Ισραήλ”», προσέθετε το ειδησεογραφικό πρακτορείο. Αμφότερες οι οργανώσεις «παίρνουν χρηματοδότηση και όπλα από το Ιράν, όπου ο ηγέτης της Ισλαμικής Τζιχάντ, Ζιγιάντ αλ-Ναχάλα, φερόταν να συναντιέται με τον Ιρανό πρόεδρο, Εμπραχίμ Ραϊσί, την ημέρα των επιδρομών»…

Υπό αυτό το πρίσμα, λοιπόν, οι νέες φονικές αεροπορικές επιδρομές στη Γάζα έγιναν για λόγους εσωτερικής και δη εκλογικής κατανάλωσης στο Ισραήλ, που οδεύει σε πέμπτες εκλογές μέσα σε τέσσερα χρόνια.

Θέλοντας να αποσοβήσουν την επιστροφή του ακροδεξιού Μπενιαμίν Νετανιάχου στην εξουσία, ο επίσης ακροδεξιός Ναφτάλι Μπένετ και ο κεντρώος Γιαΐρ Λαπίντ –που εναλλάχτηκαν τελευταία στην πρωθυπουργία, έχοντας συνασπιστεί με κόμματα από όλο το πολιτικό φάσμα για να σχηματίσουν μια εύθραυστη κυβέρνηση που κατέρρευσε πρόσφατα– έπρεπε μάλλον να επιδείξουν ψηφοθηρικά τα… γερακίσια τους «διαπιστευτήρια».

«Υποψιάζομαι έντονα ότι [ο νέος βομβαρδισμός της Γάζας] έχει να κάνει με τις εκλογές», έλεγε στο Al Jazeera ο έγκριτος Ισραηλινός σχολιαστής της εφημερίδας «Haaretz» Γκιντεόν Λεβί. «Οποιοσδήποτε πρωθυπουργός χρειάζεται να αποδείξει ποιος είναι, ειδικά αν προέρχεται από την Κεντροαριστερά στο Ισραήλ. Κι έχουμε έναν νέο πρωθυπουργό που θέλει να δείξει ότι είναι “μάτσο”, όπως άπαντες οι προηγούμενοι πρωθυπουργοί. Ολες αυτές είναι πολύ φτηνές δικαιολογίες για να ξεκινήσεις νέο γύρο [συγκρούσεων] στη Γάζα».

Παλαιστίνιοι αναλυτές με τη σειρά τους κατήγγειλαν «εργαλειοποίηση» των επιθέσεων κατά του παλαιστινιακού θύλακα στο πλαίσιο «ανταγωνισμού για το ποιος [Ισραηλινός πολιτικός] είναι πιο ισχυρός. Ο Λαπίντ θέλει να αποδείξει ότι διαθέτει τα προσόντα που απαιτούνται, παρότι δεν έχει στρατιωτικό παρελθόν», όπως εκτιμούσε ο Νουρ Οντεχ. «Το Ισραήλ χρησιμοποιεί τους κατοίκους της Γάζας ως πιόνια για θυσία στη συνεχιζόμενη μάχη εξουσίας», τόνιζε από την πλευρά του ο Τάρεκ Κένι-Σουάνα, «γιατί ξέρει πως κανείς δεν μπορεί ή δεν πρόκειται να το κάνει να λογοδοτήσει».