Το… άκυρο που έριξαν Ρωσία και Ιράν στα τουρκικά σχέδια για νέα εισβολή στη Συρία ήταν αναμφίβολα η μεγαλύτερη είδηση που βγήκε από τη σύνοδο κορυφής της Τεχεράνης, αλλά δεν ήταν η μόνη: αντίθετα, θα λέγαμε ότι τα μακροπρόθεσμα οικονομικά και ενεργειακά ντιλ που προέκυψαν από την τριμερή συνάντηση ήταν εξίσου, αν όχι περισσότερο, σημαντικά με τα πολιτικά.
Ποια ήταν αυτά; Καταρχήν, η ρωσική Gazprom και η ιρανική κρατική εταιρεία NIOC υπέγραψαν επενδυτική συμφωνία-μαμούθ ύψους 40 δισεκατομμυρίων δολαρίων, με την οποία η πρώτη δεσμεύεται να βοηθήσει τη δεύτερη στην εκμετάλλευση νέων κοιτασμάτων φυσικού αερίου και την κατασκευή νέων αγωγών, σταθμών συμπίεσης και υγροποίησης (LNG) και άλλων σύγχρονων εγκαταστάσεων. Ταυτόχρονα, ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν και ο Ιρανός ομόλογός του Εμπραχίμ Ραΐσι συμφώνησαν όπως όλα δείχνουν στην όσο το δυνατόν ταχύτερη ένταξη του Ιράν στην οικονομική συμμαχία των BRICS+, όπου ήδη συμμετέχει η μισή σχεδόν ανθρωπότητα (Κίνα, Ινδία, Βραζιλία, Ρωσία και Νότια Αφρική).
Οι δύο ηγέτες επίσης έπλεξαν από κοινού το εγκώμιο του νέου, στρατηγικής σημασίας χερσαίου διαδρόμου μεταφοράς εμπορικών φορτίων International North-South Trade Corridor (INSTC), που μέσα από ένα δίκτυο συρμών -και περνώντας από το Καζακστάν και το Τουρκμενιστάν (ή εναλλακτικά από το Αζερμπαϊτζάν), είτε με πλωτά μέσα διά της Κασπίας Θάλασσας- εγκαινιάστηκε αυτές τις μέρες με επιτυχία, μεταφέροντας 39 βαγόνια με ρωσικά οικοδομικά υλικά από τη Βόρεια Θάλασσα ώς τον Περσικό Κόλπο και από εκεί με πλοία στον τελικό αγοραστή, στο Μουμπάι της Ινδίας! Πρόκειται για ένα εμπορικό «κανάλι» 3.800 χιλιομέτρων που σύμφωνα με τους δύο ηγέτες μπορεί να ανταγωνιστεί με επιτυχία το κανάλι του Σουέζ, αφού η μεταφορά ενός φορτίου είναι, λένε, κατά 40% συντομότερη (~25 μέρες έναντι ~40) και έως και 30% φτηνότερη…
Πολύ σημαντική είναι όμως και η 25ετής ενεργειακή συμφωνία για προμήθεια ιρανικού φυσικού αερίου προς την Τουρκία, την οποία συζήτησαν χτες εκτενώς Ερντογάν και Ραΐσι και κατά πάσα πιθανότητα θα υπογραφεί μέσα στις επόμενες εβδομάδες. Μην ξεχνάμε πως η Τουρκία καλύπτει ήδη μεγάλο μέρος των ενεργειακών αναγκών της με φτηνό ρωσικό γκάζι μέσω του υποθαλάσσιου αγωγού Τurkstream, ενώ εισάγει και αζερικό αέριο από τον αγωγό Μπακού-Τσεϊχάν. Και προφανώς σκοπεύει να εξελιχθεί σε κράτος-μεταπράτη αζερικού, ιρανικού και γιατί όχι… τουρκοποιημένου, δηλαδή «μεταμφιεσμένου» ρωσικού αερίου, σε τσιμπημένες φυσικά τιμές, προς την όλο και πιο απελπισμένη Ευρώπη!
Οσο για το μεγάλο ερώτημα των τελευταίων εβδομάδων, αν δηλαδή η Τουρκία θα υποβάλει και αυτή αίτημα ένταξης στις BRICS+, απάντηση ακόμη δεν δόθηκε, καθώς ο… χολωμένος από το συριακό «μπλόκο» Ερντογάν κράτησε κλειστά τα χαρτιά του στο συγκεκριμένο θέμα. Ομως όλα δείχνουν ότι η οικονομικά «στριμωγμένη» Αγκυρα το σκέφτεται πολύ σοβαρά, αλλά πιθανότατα θα μπει στον επόμενο γύρο επέκτασης, μετά το Ιράν και την Αργεντινή, που έχουν ήδη εκφράσει ανοιχτά τις προθέσεις τους.
Ποιες άλλες χώρες θέλουν να μπούνε στην παρέα της υπερεθνικής αυτής οικονομικής δομής και ουσιαστικά να αποτινάξουν τον «ζυγό» του δολαρίου και να ενταχθούν στο παράλληλο «αντι-SWIFT» σύστημα τραπεζικών συναλλαγών που ήδη έχουν στήσει και δοκιμάζουν οι αυθεντικές BRICS; Σύμφωνα με δημοσίευμα της Deutsche Welle, στις υποψήφιες περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων η Ινδονησία, το Πακιστάν, η Νιγηρία, η Αλγερία, η Βενεζουέλα, το Καζακστάν, η Αίγυπτος, η Καμπότζη, η Μαλαισία και η Ταϊλάνδη!
Εκπρόσωποι της αμερικανικής κυβέρνησης χαρακτήρισαν φυσικά «ανησυχητική» τη διαφαινόμενη σύσφιγξη των σχέσεων μεταξύ Ιράν και Ρωσίας -αφήνοντας σκόπιμα έξω από την εικόνα των… «κακών» την επαμφοτερίζουσα Τουρκία- και υποστήριξαν πως η σύνοδος δείχνει την «απομόνωση» της Ρωσίας και προσωπικά του Πούτιν από τη «διεθνή κοινότητα». Ομως οι μεγάλες αμερικανικές εφημερίδες δεν συμφωνούν: οι New York Times τονίζουν την πλήρη στήριξη, για πρώτη φορά τόσο ανοιχτά, του αγιατολάχ Χαμενεΐ στη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και σημειώνουν πως οι κυρώσεις της Δύσης αποτελούν το «τσιμέντο» με το οποίο δέθηκε η ρωσο-ιρανική συμμαχία, που όπως λένε «αλλάζει τους παγκόσμιους γεωπολιτικούς υπολογισμούς».
Παρομοίως, η Wall Street Journal συγκρίνει τα αποτελέσματα της τριμερούς συνόδου με την παταγώδη αποτυχία της επίσκεψης Μπάιντεν στη Σαουδική Αραβία και τονίζει πως στην Τεχεράνη μπήκαν οι βάσεις για την επέκταση ενός «συνασπισμού αντίστασης», με τη συμμετοχή κρατών στα οποία η Δύση έχει επιβάλει βαριές κυρώσεις…
