Επιστροφή στη Βουλή

Για σχεδόν εξήντα πέντε χρόνια η Βουλή –Εθνοσυνέλευση– της Γαλλίας είχε καταστεί ένας θεσμός αυτόματης επικύρωσης των αποφάσεων της εκτελεστικής εξουσίας.

Ακόμη και στις περιόδους συγκατοίκησης προέδρου και Βουλής από διαφορετική πολιτική πλειοψηφία τα πράγματα δεν άλλαζαν καθώς την εκτελεστική εξουσία ασκούσε κατά κύριο λόγο ο πρωθυπουργός.

Σήμερα ούτε ο πρόεδρος έχει αυτοδύναμη πλειοψηφία στη Βουλή ούτε η αντιπολίτευση της Αριστεράς του Μελανσόν ώστε να στηρίξει μια κυβέρνηση συγκατοίκησης.

Ετσι, ο Μακρόν άρχισε τις διαβουλεύσεις για τον σχηματισμό κυβέρνησης, μια επιστροφή δηλαδή στην προ του 1958 ρευστή πολιτική κατάσταση πραγμάτων της 4ης και της 3ης Γαλλικής Δημοκρατίας.

Τι θα κάνει ο Μακρόν;

■ Θα αποδεχτεί τη νέα πραγματικότητα, με ζητούμενη σε κάθε σημαντικό νομοσχέδιο την αυτοδύναμη πλειοψηφία;

■ Θα χρησιμοποιήσει την παράγραφο 3 του άρθρου 49 του Συντάγματος που θέτει στους βουλευτές το δίλημμα ή να αποδεχτούν τα νομοσχέδια της κυβέρνησης ή να την ανατρέψουν;

■ Θα περιμένει την κόπωση της κοινής γνώμης πριν προκηρύξει πρόωρες εκλογές;

Με τα σημερινά δεδομένα ο Μακρόν δεν μπορεί να δεχτεί καμιά από τις παραπάνω εναλλακτικές επιλογές:

Αν αποδεχτεί τη νέα κατάσταση πραγμάτων, στην πράξη θα έχει προσυπογράψει μια αποδυνάμωση της προεδρίας πολύ μεγαλύτερη από αυτήν που καταγράφηκε στις τρεις περιόδους συγκατοίκησης.

■ Η επίκληση της παραγράφου 3 του άρθρου 49 μπορεί να είναι χρήσιμη για να αντιμετωπιστούν εσωκομματικές ανταρσίες και διαφωνίες αλλά απέναντι στην αντιπολίτευση μπορεί να λειτουργήσει σαν αυτοεκπληρούμενη προφητεία, να επισπεύσει δηλαδή τη δυσμενή εξέλιξη την οποία προσπαθεί να αποτρέψει.

■ Σε ό,τι αφορά την προκήρυξη νέων εκλογών πρόκειται για επιλογή απαγορευτικού κόστους για το ορατό μέλλον.

Ετσι, από τις διαβουλεύσεις του Μακρόν για τον σχηματισμό νέας κυβέρνησης η Γαλλία πλέει πλησίστια προς μια άλλη συμβολική κίνηση επιστροφής στην προ Ντε Γκολ κατάσταση πραγμάτων. Την κατάθεση πρότασης μομφής από τον Μελανσόν την ημέρα της συγκρότησης της νέας Βουλής σε σώμα.

Οι συνταγματικές πρόνοιες από μόνες τους δεν προσδιορίζουν τις ισορροπίες μεταξύ εκτελεστικής και νομοθετικής εξουσίας. Ο πρόεδρος-εκλεγμένος μονάρχης για να νομιμοποιηθεί πολιτικά χρειάζεται διευρυμένη εκλογική βάση σε σχέση με την παράταξή του.

Ο Μακρόν το 2017 πρόβαλλε ως ο προάγγελος της 6ης Δημοκρατίας. Πέντε χρόνια αργότερα προβάλλει σαν ο διαχειριστής της παλινόρθωσης της 3ης και της 4ης.