Διευρύνεται αντί να μειωθεί η απόσταση της Αγκυρας από τη Δύση, με τον πρόεδρο της Τουρκίας Τ. Ερντογάν να κινείται προς όλες τις άλλες κατευθύνσεις, αλλά όχι στη γραμμή επαναπροσέγγισης με τις ΗΠΑ και την Ε.Ε. Σε ένα γεωπολιτικό σκηνικό που χαρακτηρίζεται «κινούμενη άμμος», η Αθήνα έχει επιλέξει στάση χαμηλών πολιτικών τόνων, προσδοκώντας ότι δεν θα επαναληφθεί το καλοκαίρι του 2020 και από φθινόπωρο βλέπουμε.
Το μείζον πρόβλημα του Τ. Ερντογάν είναι η πολιτική της κυβέρνησης Μπάιντεν και, όπως εκτιμούν διπλωματικές πηγές, όλα τα μηνύματα της Ουάσινγκτον προς την Αγκυρα είναι ξεκάθαρα αρνητικά. Μετά τη σύνοδο του ΝΑΤΟ, ο Τούρκος πρόεδρος εμφανίστηκε βέβαιος ότι η κατάσταση στις αμερικανοτουρκικές σχέσεις εξομαλύνεται και θα προχωρήσει η συμφωνία για την αναβάθμιση των 80 παλαιών F-16 της Τουρκίας και την αγορά 40 νέων, όμως τα πράγματα δεν εξελίσσονται έτσι.
Η Βουλή των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ υπερψήφισε την πρόταση Πάπας – Παλόν να μην προχωρήσει το εξοπλιστικό πακέτο εάν η Ουάσινγκτον δεν έχει τη δέσμευση της Αγκυρας πως δεν θα χρησιμοποιηθεί εις βάρος της Ελλάδας. Μία τέτοια δέσμευση συνεπάγεται την υπογραφή ενός μνημονίου παρόμοιου με εκείνο που επέβαλε η Τουρκία σε Σουηδία και Φινλανδία για την ένταξή τους στο ΝΑΤΟ. Επιπλέον, θα έρχονταν σε καταφανή αντίθεση με το casus belli και όλους τους αναθεωρητικούς χάρτες που εμφανίζει τα τελευταία χρόνια η Αγκυρα, για το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο· εν ολίγοις, θα φαινόταν σαν ξήλωμα του δόγματος που ακολουθεί τα τελευταία χρόνια η κυβέρνηση Ερντογάν.
Ο πρόεδρος της Τουρκίας δεν δείχνει διατεθειμένος να προβεί σε μια τόσο εντυπωσιακή αναδίπλωση και μάλιστα μέσα σε προεκλογική περίοδο. Παράλληλα, όμως, και στα άλλα μέτωπα που συντηρεί, σε Συρία και Λιβύη, οι προσδοκίες που είχε καλλιεργήσει στο εσωτερικό δεν επιβεβαιώνονται, καθώς πέραν των ΗΠΑ και οι άλλες εμπλεκόμενες χώρες βλέπουν με καχυποψία τα επεκτατικά σχέδια της Τουρκίας. Υπό το πρίσμα αυτό, η συνάντηση κορυφής του σχήματος Αστάνα στην Τεχεράνη, με Πούτιν, Ερντογάν και Ραϊσί, την ερχόμενη Τρίτη αναμένεται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τις σχέσεις των τριών –αν θα πάρουν φορά ενίσχυσης ή θα μείνουν ως έχουν σε κατάσταση τεταμένης αναμονής.
Σε επίπεδο Ε.Ε., η Τουρκία θα απασχολήσει εκ νέου το φθινόπωρο καλώς εχόντων των πραγμάτων σε δεύτερο πλάνο, εκτός κι αν ο Τ. Ερντογάν αποφασίσει να τορπιλίσει εντελώς τις ευρωτουρκικές σχέσεις, με άλλη μία επιθετική κίνηση στην κατεχόμενη Κύπρο, στην επίσκεψη κατά την επέτειο της εισβολής.
Από την πλευρά της ελληνικής διπλωματίας, αποφεύγονται προβλέψεις για τις προσεχείς κινήσεις της Αγκυρας ή, όπως είπε σε ομιλία του στο Πανεπιστήμιο Αθηνών ο Ν. Δένδιας, «keep calm and carry on». H Aθήνα έχει ενημερώσει ήδη Ε.Ε. και ΗΠΑ για τον απλωμένο «χάρτη» Μπαχτσελί, έχει ξεκινήσει τις επαφές με την τσεχική προεδρία στην Ε.Ε. εν όψει της επόμενης συνόδου κορυφής και παράλληλα κινείται συντονισμένα με Αίγυπτο, Ισραήλ και Κύπρο για την αναβάθμιση του σχήματος 3+1. Το κρίσιμο βήμα στη συνεργασία είναι η πλήρης συμμετοχή και των ΗΠΑ, όμως με τις πολιτικές εξελίξεις στο εσωτερικό του Ισραήλ οι συζητήσεις ενδέχεται να πάνε πίσω.
Τη Δευτέρα συνεδριάζει το Συμβούλιο Εξωτερικών της Ε.Ε. και στο τέλος του μήνα αναμένεται στην Αθήνα η υπουργός Εξωτερικών της Γερμανίας, Α. Μπέρμποκ (θα κάνει επίσκεψη και στην Αγκυρα). Στην ατζέντα είναι και οι ευρω-τουρκικές σχέσεις και τα εξοπλιστικά της Τουρκίας (με το θέμα των υποβρυχίων Τ-214 στην κορυφή). Ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζει η Ουάσινγκτον το ζήτημα των εξοπλισμών της Τουρκίας ενισχύει την ελληνική επιχειρηματολογία για πάγωμα στην εξαγωγή επιθετικών όπλων από το Βερολίνο.
Από την άλλη, το Βερολίνο όπως και η Αθήνα αλλά και η Ε.Ε., συνολικά, περιμένουν ότι τα μηνύματα που έχουν σταλεί έως τώρα έχουν γίνει κατανοητά στην Αγκυρα και δεν θα ακολουθήσει νέα αντιευρωπαϊκή παρόξυνση από την πλευρά του Τ. Ερντογάν στην πορεία της Τουρκίας προς τις κάλπες. Οι έρευνες στην τουρκική γνώμη ενόψει των εκλογών αποτυπώνουν ότι έχει σχηματιστεί ένα συμπαγές αντιδυτικό υπόβαθρο, κατά των ΗΠΑ πρωτίστως, της Ελλάδας εν συνεχεία (τη βλέπουν σαν ευνοημένη της αμερικανικής πολιτικής) και της Ε.Ε. (γιατί δεν αποδέχεται την τουρκική ιδιαιτερότητα) και αυτή η διαχωριστική γραμμή, όπως έχει γίνει σαφές, αξιοποιείται συστηματικά από Ερντογάν – Μπαχτσελί στην αναμέτρηση με τις δυνάμεις της αντιπολίτευσης.
