Τσιρότο σε μια βαθιά και χαίνουσα πληγή

Το εκτελεστικό διάταγμα που υπέγραψε ο πρόεδρος Μπάιντεν –για να διασφαλίσει την πρόσβαση σε μεθόδους άμβλωσης περιορίζοντας κάπως τις συνέπειες της απόφασης του Ανώτατου Δικαστηρίου που καταργεί το δικαίωμα στη διακοπή της κύησης– φαντάζει σαν ένα μικρό τσιρότο σε μια βαθιά και χαίνουσα πληγή.

Η δε λύση που προτείνει για να αντιμετωπιστεί σε ομοσπονδιακό επίπεδο το πρόβλημα, δηλαδή να ψηφίσει ο κόσμος Δημοκρατικούς τον Νοέμβριο ώστε να έχουν απόλυτη πλειοψηφία στο Κογκρέσο και να μπορέσουν να υιοθετήσουν σχετική νομοθεσία, μεταθέτει το θέμα σε αβέβαιες καλένδες. Πόσο μάλλον όταν ήδη 12 πολιτείες έλαβαν αυστηρά μέτρα περιορισμού της άμβλωσης μετά την 24η Ιουνίου και άλλες τουλάχιστον 12 ετοιμάζονται να επιβάλουν σύντομα περαιτέρω περιορισμούς.

Αρνούμενοι να περιμένουν ώς τότε, ήδη 90 εισαγγελείς πολιτειών που έχουν προχωρήσει σε περιορισμό των αμβλώσεων υπέγραψαν γράμμα όπου δηλώνουν πως δεν προτίθενται να ασκήσουν διώξεις σε καμία γυναίκα ή υγειονομικό προσωπικό για θέματα αμβλώσεων. Ωστόσο, υπό τον φόβο αυτών των διώξεων, πολλά κέντρα οικογενειακού προγραμματισμού κλείνουν το ένα μετά το άλλο, ενώ την περασμένη εβδομάδα έκλεισε και η τελευταία κλινική της Δυτικής Βιρτζίνια, όπου γίνονταν αμβλώσεις.

Την ίδια ημέρα που υιοθετήθηκε η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου, ο Ρεπουμπλικανός κυβερνήτης τού Μιζούρι, Μάικ Πέρσον, υπέγραψε νόμο που απαγορεύει την άμβλωση ακόμη και σε περίπτωση βιασμού ή αιμομιξίας, με ποινές από 5 έως 10 χρόνια κάθειρξη για τους γιατρούς που την κάνουν. Τώρα οι γυναίκες χρειάζεται να διασχίσουν τον Μισισιπή και να φτάσουν στην κοντινότερη κλινική της οργάνωσης Planned Parenthood που προσφέρει υπηρεσίες άμβλωσης, στο Φέρβιου Χάιτς του Ιλινόις. Οπως κάνουν γυναίκες από τις πολιτείες του Αρκανσο και του Κεντάκι, που επίσης την ίδια ημέρα υιοθέτησαν νόμους απόλυτης απαγόρευσης της άμβλωσης. Οι κλινικές του Ιλινόις ετοιμάζονταν εδώ και μήνες γι’ αυτή την αναμενόμενη ροή από άλλες πολιτείες, αλλά τώρα, με την αύξηση της ζήτησης, φοβούνται πως θα καταρρεύσει το σύστημα παροχής υπηρεσιών διακοπής κύησης.

Η κλινική της Planned Parenthood στο Φέρβιου Χάιτς άνοιξε το 2019, μετά την πρώτη απόπειρα απαγόρευσης στο Μιζούρι, και πέρασε από 8.000 αμβλώσεις τότε στις 14.000 τον χρόνο πλέον. Τώρα εκτιμούν πως τα περιστατικά που θα φροντίζουν ίσως δεκαπλασιαστούν το αμέσως επόμενο διάστημα. Ανάλογη η κατάσταση στην πολιτεία της Μινεσότα, όπου σήμερα το 10% των αμβλώσεων γίνεται σε γυναίκες άλλων πολιτειών και τώρα αναμένεται αυτό το ποσοστό να εικοσαπλασιαστεί μετά τις απαγορεύσεις που έχουν επιβληθεί σε Βόρεια και Νότια Ντακότα και Ουισκόνσιν.

Πολλές «μπλε» πολιτείες, εκεί όπου επικρατούν οι Δημοκρατικοί, οργανώνονται για αυτό το κύμα, όπως κάνει η Καλιφόρνια, όπου ο κυβερνήτης Γκάβιν Νιούσομ ανακοίνωσε τη διάθεση 40 εκατ. δολαρίων γι’ αυτόν τον σκοπό. Ο Νιούσομ και οι κυβερνήτες τού Ορεγκον και της Ουάσινγκτον υπέγραψαν συμφωνία συνεργασίας ώστε να είναι οι πολιτείες τους «ασφαλή λιμάνια για τις αιτούσες άμβλωση από άλλες περιοχές της χώρας».

Στη Μασαχουσέτη, ο κυβερνήτης Τσάρλι Μπέικερ υπέγραψε διάταγμα με το οποίο απαγορεύει την όποια συνεργασία με εισαγγελικές και ανακριτικές αρχές πολιτειών που έχουν υιοθετήσει την απαγόρευση των αμβλώσεων, όπως και την έκδοση κάποιας γυναίκας που προχώρησε σε διακοπή της κύησης στη δική του πολιτεία. Οι δε κυβερνήτες του Ιλινόις και της Μινεσότα αναλαμβάνουν μέτρα θωράκισης της πρόσβασης στην άμβλωση: σύστημα νομικών εγγυήσεων απέναντι σε κάθε δίωξη γυναικών που θα καταφτάνουν εκεί από πολιτείες που έχουν απαγορεύσει τις αμβλώσεις, αύξηση του σχετικού υγειονομικού προσωπικού, μέτρα για διεύρυνση της πρόσβασης σε φαρμακευτική άμβλωση και τηλεϊατρική, πρωτοβουλίες για την προστασία των δεδομένων για την αναπαραγωγική υγεία (που συλλέγονται από διάφορες εφαρμογές) ώστε να αποτρέψουν τη χρήση τους κατά των γυναικών.

Κρύψου από το κινητό σου

«Οταν κάποια γυναίκα κάνει άμβλωση, μπορεί το στενό της περιβάλλον να μην το μάθει, αλλά σίγουρα το ξέρει το κινητό της», προειδοποιούσε πρόσφατο άρθρο της Washington Post. Η κατάργηση της ιστορικής απόφασης του 1973 σήμανε συναγερμό στις γυναικείες οργανώσεις για τα στοιχεία που συλλέγονται από τις τηλεφωνικές εφαρμογές για την εμμηνορρυσία. Αυτές χρησιμοποιούνται από εκατομμύρια γυναίκες και αποθηκεύουν ευαίσθητες πληροφορίες για την αναπαραγωγική υγεία, όπως πότε αρχίζει και τελειώνει μια περίοδος, την ωορρηξία, μια κύηση…

Δεν είναι απίθανο τέτοια δεδομένα να βρεθούν στα χέρια των Αρχών και να χρησιμοποιηθούν ως αποδείξεις εναντίον των γυναικών στις πολιτείες όπου απαγορεύεται η άμβλωση. Οι New York Times αναφέρουν πρόσφατη έρευνα σύμφωνα με την οποία από 24 σχετικές apps στις ΗΠΑ, οι 19 μετέφεραν τέτοια προσωπικά δεδομένα σε τρίτους (έναντι αμοιβής), ιδίως σε επιχειρήσεις μάρκετινγκ και ανάλυσης. Γι’ αυτό πολλές οργανώσεις καλούν τις γυναίκες να καταργήσουν αμέσως αυτές τις εφαρμογές από τα κινητά τους.

Είναι τόσο συνήθης αυτή η πρακτική, ώστε ήδη υπάρχουν νομοθετικές πρωτοβουλίες για να περιορίσουν την ποσότητα των δεδομένων για την αναπαραγωγική υγεία που οι τεχνολογικές εταιρείες μπορεί να συλλέγουν, να διατηρούν και να μεταδίδουν. Οπως η My Body, My Data, μια πρωτοβουλία της Δημοκρατικής βουλεύτριας Σάρα Τζέικομπς που εκκρεμεί για συζήτηση στο Κογκρέσο.

Οι φτωχές στο στόχαστρο

Ολοι οι ειδήμονες συμφωνούν πως η απαγόρευση τιμωρεί περισσότερο τις γυναίκες χαμηλών εισοδημάτων, τις έγχρωμες, τις έφηβες, που ούτως ή άλλως έχουν μικρότερη πρόσβαση στην άμβλωση, όπως έδειξε και ένα κείμενο υπογεγραμμένο από 153 έγκριτους οικονομολόγους. Σύμφωνα με αυτό, μετά τη νομιμοποίησή τους οι αμβλώσεις μειώθηκαν δραστικά, φτάνοντας στις 900.000 σήμερα από 1,5 εκατ. τη δεκαετία του 1980. Η νομιμοποίησή τους επίσης μείωσε κατά 34% τη μητρότητα των εφήβων, κατά 20% τους γάμους ανήλικων κοριτσιών, κατά 28% ώς 40% τη μητρική θνησιμότητα, ενώ τα κορίτσια που βίωσαν μια ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη και είχαν πρόσβαση στην άμβλωση είχαν 20% μεγαλύτερη πιθανότητα να τελειώσουν το σχολείο και 40% να βρουν μια δουλειά.

Εκθεση του Ινστιτούτου Ερευνών Γυναικείων Πολιτικών έδειξε πως πριν καν την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου, οι περιορισμοί που έχουν επιβάλει διάφορες πολιτείες στο δικαίωμα της άμβλωσης στοιχίζουν στις πολιτειακές οικονομίες 105 δισεκατομμύρια δολάρια τον χρόνο, ενώ η άρση τους θα αύξαινε το εθνικό ΑΕΠ κατά 0,5% και θα συνέβαλλε στην ένταξη στην αγορά εργασίας τουλάχιστον 500.000 περισσότερων γυναικών.

Σε μια χώρα όπου σύμφωνα με σφυγμομέτρηση της Pew Research το 61% των πολιτών τάσσεται υπέρ του δικαιώματος στην άμβλωση και μόνο το 37% κατά, αυτές οι στατιστικές δείχνουν πως τα κίνητρα της απαγόρευσης δεν έχουν να κάνουν με τη δημόσια υγεία, την πρόληψη, το δημογραφικό ή «την ευημερία» των γυναικών και των παιδιών, αλλά είναι καθαρά ένα θρησκόληπτο ιδεολόγημα από μια ακραία συντηρητική μειοψηφία που θέλει να επιβάλει τους δικούς της αναχρονιστικούς κανόνες.