Μια εικόνα, 271 λέξεις

«Η Πριγκίπσσα» (δεν είναι τυπογραφικό λάθος!) του Κωνσταντίνου Κάτσου τιμήθηκε στην πρόσφατη απονομή των Ελληνικών Βραβείων Κόμικς με το Βραβείο Κοινού. Και είναι πράγματι ένα πανέξυπνο έργο-παρωδία των κλασικών παραμυθιών με όλα τα συστατικά της κλασικής συνταγής: ιππότες, φυλακισμένες πριγκίπισσες, πανύψηλους πύργους, τρομακτικούς δράκους.

Είναι όμως μια σουρεαλιστική εκδοχή (με μια αναπάντεχη ανατροπή) με ατέλειωτες αναφορές σε άλλες εικόνες και έργα, με ευφυείς αναχρονισμούς, με πρωθύστερα σχήματα, με σαρκασμό απέναντι στα στερεότυπα και τις παραδόσεις. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της μεθόδου είναι μια εικόνα στην αρχή του βιβλίου με την Πριγκίπσσα όχι μόνο να νιώθει μπερδεμένη αλλά και να δείχνει μπερδεμένη. Κυριολεκτικά!

Η μορφή της γίνεται ένα κυβιστικό κολάζ από μάτια, μύτη, στόμα και αυτιά τοποθετημένα σε διαφορετικά σημεία του προσώπου της. Φέρνοντας στον νου τον υπέροχο Κύριο Πατάτα (Mr Potato Head) από την τετραλογία του Toy Story.

Στο πρώτο μέρος της σειράς ταινιών, ο συμπαθής Πατατοκέφαλος κάνει πλάκα στον Ζαμπόν (Ham στο πρωτότυπο) και τοποθετεί σε διαφορετικά σημεία του κεφαλιού του αυτιά, μύτη, στόμα και μουστάκι λέγοντάς του «Είμαι ο Πικάσο» για να αντιμετωπίσει την απαξίωση και τη χλεύη από το γουρουνάκι-κουμπαρά. Φυσικά, τόσο η Πριγκίπσσα του Κωνσταντίνου Κάτσου όσο και ο Πατατοκέφαλος του John Lasseter αντλούν την καταγωγή και τη μορφή τους από τα πορτρέτα του Πικάσο, από έργα που όταν πρωτοδημιουργήθηκαν αντιμετωπίστηκαν ως εξωτικοί πειραματισμοί.

Σήμερα όμως θεωρούνται αριστουργήματα και δίνουν την πρώτη ύλη για παρωδίες, αναπλαισιώσεις και δημιουργικές συνομιλίες μεταξύ των τεχνών χωρίς να αποτελούν ανέγγιχτα τοτέμ. Κι αυτή είναι μια από τις μεγάλες ικανότητες των κόμικς και του animation: η δύναμη να ιδιοποιούνται έργα του παρελθόντος με στόχο το καλοπροαίρετο, αγνό και ανόθευτο χιούμορ.