Βρυξέλλες: Επιχείρηση «σώστε τις μέλισσες»!

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα παρουσιάσει σήμερα τον πολυαναμενόμενο νόμο της για την προστασία των οικοσυστημάτων, ο οποίος επιδιώκει να σταματήσει την ανησυχητική τάση σε όλη την ήπειρο, που αφορά το θάνατο των μελισσοσμηνών, τη διάβρωση των εδαφών και τον αποδεκατισμό αμέτρητων άλλων ειδών.

“Βρισκόμαστε εν μέσω μιας έκτης μαζικής εξαφάνισης, με 1 εκατομμύριο είδη στα πρόθυρα της κατάρρευσης”, δήλωσε ο Επίτροπος Περιβάλλοντος Virginijus Sinkevičius στο POLITICO. Θα παρουσιάσει σήμερα τη δέσμη μέτρων για την προστασία της φύσης μαζί με τους συναδέλφους του για την υγεία και το κλίμα, Στέλλα Κυριακίδου και Φρανς Τίμερμανς.

Αυτό το καλοκαίρι, καθώς οι Ευρωπαίοι θα διασχίζουν τους αυτοκινητόδρομους της ηπείρου, θα παρατηρήσουν λιγότερα έντομα στα παρμπρίζ τους – τεράστιες περιοχές της υπαίθρου της ΕΕ είναι πλέον απόκοσμα απαλλαγμένες από έντομα (η έρευνα διαπίστωσε μείωση κατά 80% από τα τέλη της δεκαετίας του ’90). “Τα οικοσυστήματα χάνονται με ταχείς ρυθμούς. Ήδη το 80 τοις εκατό από αυτά βρίσκονται σε κακή κατάσταση στην ΕΕ”, δήλωσε ο Sinkevičius.

Οι αγρότες αισθάνονται ήδη τις επιπτώσεις, πρόσθεσε ο επίτροπος: “Η διάβρωση του εδάφους κοστίζει 1,2 δισ. ευρώ ετησίως στους αγρότες μας, καθαρά ως απώλεια παραγωγικότητας”. Ανθρώπινες δραστηριότητες όπως η εντατική γεωργία και η αποψίλωση των δασών έχουν επιταχύνει τη διάβρωση του εδάφους έως και 50 φορές. Καθώς ο κόσμος επικεντρώνεται στη διαφαινόμενη έλλειψη σιταριού, ο Sinkevičius επεσήμανε ότι “3 δισεκατομμύρια τόνοι σιταριού χάνονται ετησίως στην ΕΕ εξαιτίας της διάβρωσης”.

Οι αγρότες υποφέρουν επίσης επειδή υπάρχουν λιγότερες μέλισσες, οι οποίες επηρεάζουν μια μεγάλη ποικιλία βρώσιμων καλλιεργειών. “Τα θεωρούμε αυτά τα πράγματα δεδομένα, γι’ αυτό και είναι δύσκολο να τα εκτιμήσουμε μερικές φορές”, δήλωσε ο Sinkevičius.

Ιδού λοιπόν τι προτείνουν οι Βρυξέλλες: “Θέλουμε έναν υποχρεωτικό στόχο για τις χώρες να αποκαταστήσουν το 20% των οικοσυστημάτων μέχρι το 2030”, δήλωσε ο Sinkevičius. Αυτό έρχεται να προστεθεί στον στόχο της ΕΕ για το 30% των προστατευόμενων περιοχών μέχρι το 2030.

Η Επιτροπή θα προτείνει μείωση κατά 50 τοις εκατό των χημικών φυτοπροστατευτικών προϊόντων έως το 2030, ενώ παράλληλα θα μειώσει στο μισό τους κινδύνους για την υγεία από τα τοξικά φυτοφάρμακα. “Τα χημικά φυτοφάρμακα πρέπει να γίνουν η τελευταία επιλογή”, δήλωσε ο Επίτροπος Υγείας Στέλλα Κυριακίδου. “Οι ασφαλείς εναλλακτικές λύσεις πρέπει να είναι η προτεραιότητά μας, στα χωράφια μας, αλλά και στα πάρκα, τις πόλεις και τους πράσινους δημόσιους χώρους μας, όπου θα απαγορεύσουμε τη χρήση τους”.

Μπορούν οι αγρότες να το αντέξουν οικονομικά; Ενώ οι αξιωματούχοι παραδέχονται ότι οι ασφαλέστερες εναλλακτικές λύσεις (όπως φυτικά εκχυλίσματα, μικροοργανισμοί που καταπολεμούν τα παράσιτα ή “καλά ζωύφια”) μπορεί να είναι πιο ακριβές, υποστηρίζουν ότι η ΕΕ θα στηρίξει οικονομικά τους αγρότες για να ανταποκριθούν στις νέες απαιτήσεις. “Το κόστος της αδράνειας είναι πολύ υψηλότερο, καθώς θα έχει σημαντικές συνέπειες για τη βιοποικιλότητα και τους επικονιαστές”, υποστήριξε ο Κυριακίδης.

Δεν υπάρχει σχέδιο Β: Ας ελπίσουμε ότι το σχέδιο θα είναι επιτυχές, διότι δεν υπάρχουν εύκολες εναλλακτικές λύσεις. Ενώ σε ορισμένες περιοχές της Κίνας, στρατιές ανθρώπινων βοηθών οπλισμένων με μικρές βούρτσες έχουν αντικαταστήσει τις μέλισσες για να επικονιάζουν ένα προς ένα τα λουλούδια, αυτό δύσκολα αποτελεί μια προσιτή επιλογή στην ΕΕ. Ίσως κάποιος αναπτύξει μίνι-ρομπότ για την επικονίαση των φυτών, και κάποτε θα πούμε στην επόμενη γενιά ότι “στην εποχή μας” υπήρχαν μικρά έντομα που ονομάζονταν μέλισσες και έκαναν αυτή τη δουλειά.

Ο επίτροπος Εμπορίου Βάλντις Ντομπρόβσκις θα παρουσιάσει σήμερα επίσης μια πρόταση για την επιβολή δεσμεύσεων για το κλίμα και την εργασία στις εμπορικές συμφωνίες, με την ελπίδα να κερδίσει μεγαλύτερη υποστήριξη για την εμπορική πολιτική του μπλοκ – χρησιμοποιώντας παράλληλα την τεράστια αγορά της ΕΕ ως μοχλό πίεσης για την προστασία του κλίματος.