«Εδώ η καρδιά είναι ο όρος που συναντάς σε ένα εγχειρίδιο ανατομίας ή σ’ ένα λεξικό, και όχι ο θάλαμος που φωλιάζουν οι τεμπέληδες, που επειδή δεν ξέρουν να πουν κάτι αληθινό διαιωνίζουν κενότητες, επαναλαμβάνοντας αισθαντικές αδεξιότητες στο όνομα ενός οργάνου του οποίου η τέλεια μηχανική λειτουργία είναι ήδη από μόνη της τόσο εξαιρετική ώστε δεν απαιτεί τα άρρυθμα και άστατα αισθήματα των εραστών»
Οταν η μοίρα σου είναι ο θάνατος, τι σημασία έχει η κατάσταση της σάρκας και της αξιοπρέπειας; Μέχρι πού μπορεί να φτάσει κάποιος για να συνεχίσει να ζει; Αυτά είναι τα κορυφαία ερωτήματα που βάζει στο καινούργιο της βιβλίο «Εξι τρόποι να πεθάνεις στο Τέξας» η Ισπανίδα συγγραφέας Μαρίνα Περεθάγουα. Κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Καστανιώτη σε μετάφραση της Μαρίας Παλαιολόγου.
Πρόκειται για ένα μυθιστόρημα με πολλούς και διαφορετικούς ανθρώπους από δυο ηπείρους των οποίων η μοίρα είναι δεμένη από μια καρδιά. Δεν είναι μια συμβολική καρδιά, αλλά ένα όργανο που χτυπά, δίνει ζωή αλλά και θάνατο. Ενας άντρας, ο Τσόου Χόντσιγκ, εκτελείται το 1948 σε μια φυλακή της Κίνας και τα όργανά του δίνονται παράνομα. Ο Σιντσιάγκ, ο εγγονός του, ταξιδεύει στο Τέξας για να φέρει την καρδιά πίσω στον τόπο καταγωγής της. Αλλιώς, το Σεν των προγόνων του, το πνεύμα που αποσύρεται στην καρδιά για να κοιμηθεί, δεν θα ησυχάσει ποτέ.
Σύμφωνα με τη βουδιστική παράδοση, για να είναι οριστικός ο θάνατος πρέπει να πληρούνται δύο προϋποθέσεις: να μην πεθάνει το άτομο στο ατιμωτικό περιβάλλον κάποιου σωφρονιστικού ιδρύματος και η καρδιά να έχει προσφέρει τον τελευταίο της χτύπο, αφού σ’ αυτό το όργανο κατοικοεδρεύει το Σεν ή πνεύμα. Ο Τσόου υπήρξε ένας από τους σχεδόν έντεκα χιλιάδες εκτελεσμένους ετησίως στη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας, αριθμός που ισοδυναμεί με πάνω από εννιακόσιους εκτελεσμένους τον μήνα.
Παράλληλά, ένα τυφλό κορίτσι που αδίκως έχει καταδικαστεί σε θάνατο, σε μια τρομακτική φυλακή του Τέξας, ετοιμάζεται να δώσει τη δική της καρδιά στον άγνωστο μέχρι τότε πατέρα της. Εκείνος της δίνει τους κερατοειδείς του για να δει έστω για λίγο, κι εκείνη του δίνει την καρδιά της για να μην πεθάνει.
Στο βιβλίο κυριαρχούν λογοτεχνικά οι επιστολές της Ρόμπιν προς τον πατέρα της, που μπορεί γι’ αυτήν να είναι λυτρωτικές, αλλά για τον αναγνώστη είναι συχνά οδυνηρές. Και δεν είναι μόνο οδυνηρό το προδιαγεγραμμένο τέλος ενός κοριτσιού και ο εγκλεισμός του· είναι η ζοφερή ατμόσφαιρα μέσα σε αυτή τη φυλακή μελλοθανάτων: οι φύλακες βιάζουν τις κρατούμενες και οι γιατροί εμπορεύονται τα όργανά τους.
Ομως και έξω από τη φυλακή, στα σκοτεινά δίκτυα εμπορίας οργάνων, τα στοιχεία της Περεθάγουα, που διόλου φανταστικά δεν είναι, είναι εξίσου ζοφερά. Θα τα βρείτε αναλυτικά στις σημειώσεις που υπάρχουν στο τέλος του βιβλίου.
Η ανατροπή στο τέλος είναι μεγάλη, ακουμπά τα όρια ενός απίστευτου ψυχολογικού θρίλερ. Ναι, είναι μια δυνατή ιστορία, μια δυνατή κραυγή, που καταγγέλλει την εμπορία οργάνων και τη θανατική ποινή, είναι όμως και μια άριστα δουλεμένη ιστορία μιας εξαπάτησης και προδοσίας του οργάνου που χτυπά για να ζούμε αλλά και να αισθανόμαστε.
Είναι σίγουρο πως όποιος διαβάσει το «Εξι τρόποι να πεθάνεις στο Τέξας» δεν πρόκειται να βγει αλώβητος, ούτε μπορεί να μείνει αδιάφορος απέναντι στη σήψη που απειλεί να καταστρέψει τον άνθρωπο. Μια σήψη που ο ίδιος δημιούργησε.
Οι φυλακές μοιάζουν κολαστήρια και γράφει κάπου η Ρόμπιν: «Με βίασαν. Ολες οι κρατούμενες ξέρουν ότι ύστερα από έναν βιασμό από τους δεσμοφύλακες δεν υπάρχει χειρότερο σενάριο από το να χρειαστεί να αντιμετωπίσεις τις συνέπειες μιας καταγγελίας. Γι’ αυτό στη διάρκεια της πράξης το βουλώνουν». Θα ήθελα πάρα πολύ όλα αυτά να συμβαίνουν στο μυαλό της Μαρίνα Περεθάγουα και στο εξαιρετικό της ταλέντο στη λογοτεχνία, αλλά δυστυχώς δεν είναι αλήθεια. Η αλήθεια είναι πως εκεί έξω, στον κόσμο των αρπακτικών, συμβαίνουν φρικτά πράγματα, και βιβλία όπως το «Εξι τρόποι για να πεθάνεις στο Τέξας» έρχονται για να ενώσουν τη φωνή τους στην αντίσταση απέναντι στο Κακό όπου κι αν αυτό κρύβεται.
