Ολες οι χώρες με ρήτρα διαφυγής, αλλά η Ελλάδα με… δημοσιονομικούς αστερίσκους. Με αυτόν τον τρόπο θα μπορούσε να συνοψίσει κανείς τις ανακοινώσεις της Κομισιόν χθες για το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο και τις οικονομικές συστάσεις για καθένα από τα 27 κράτη-μέλη. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε -όπως αναμενόταν- την επέκταση της δημοσιονομικής χαλάρωσης σε όλους, ωστόσο για χώρες με υψηλό χρέος όπως η Ελλάδα, τα δημοσιονομικά πρέπει να είναι μαζεμένα.
«Η γενική ρήτρα διαφυγής καλύπτει ολόκληρη την Ε.Ε. Ωστόσο, η αναστολή της δεν σημαίνει αναστολή και των δημοσιονομικών κανόνων της Ε.Ε., του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, οπότε αντίστοιχα συνεχίζουμε να παρέχουμε δημοσιονομική καθοδήγηση στα κράτη-μέλη», δήλωσε απαντώντας σε ερώτηση της «Εφ.Συν.» ο εκτελεστικός αντιπρόεδρος της Επιτροπής Βάλντις Ντομπρόβσκις. «Στην περίπτωση των κρατών-μελών με υψηλό χρέος, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, η καθοδήγησή μας είναι ότι η αύξηση των τρεχουσών δαπανών πρέπει να είναι χαμηλότερη από τη δυνητική μεσοπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη», συμπλήρωσε.
«Με βάση τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής για το 2022, η τρέχουσα εκτίμηση της μεσοπρόθεσμης (μέσης δεκαετούς) δυνητικής αύξησης της παραγωγής είναι -0,3%», αναφέρεται στην ποσοτικοποίηση για την Ελλάδα από τους ειδικούς της Κομισιόν. Με αρνητική δυνητική ανάπτυξη, τα περιθώρια για την Ελλάδα είναι εξαιρετικά περιορισμένα. Πάντως, η Κομισιόν σημειώνει ότι η εκτίμηση αυτή δεν περιλαμβάνει τον αντίκτυπο των μεταρρυθμίσεων που αποτελούν μέρος του Ταμείου Ανάκαμψης, οι οποίες μπορούν να ενισχύσουν τη δυνητική ανάπτυξη της Ελλάδας.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η Επιτροπή εκτιμά ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις για να διατηρηθεί το πάγωμα των δημοσιονομικών κανόνων της Ε.Ε. και το 2023, δεδομένης της «αυξημένης αβεβαιότητας και των ισχυρών καθοδικών κινδύνων για τις οικονομικές προοπτικές», λόγω του πολέμου στην Ουκρανία. Οι άνευ προηγουμένου αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας και οι συνεχιζόμενες διαταραχές της εφοδιαστικής αλυσίδας δικαιολογούν την παράταση της γενικής ρήτρας διαφυγής έως το 2023, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Η Κομισιόν εκτιμά ότι η συνεχιζόμενη ενεργοποίηση της γενικής ρήτρας διαφυγής το 2023 θα δώσει τον απαραίτητο «χώρο» στις εθνικές δημοσιονομικές πολιτικές να αντιδράσουν άμεσα όταν χρειαστεί. Παράλληλα, θα διασφαλίσει την ομαλή μετάβαση από την ευρεία στήριξη της οικονομίας κατά τη διάρκεια της πανδημίας προς μια αυξανόμενη εστίαση σε προσωρινά και στοχευμένα μέτρα και προς τη «δημοσιονομική σύνεση» που απαιτείται για τη διασφάλιση της μεσοπρόθεσμης βιωσιμότητας.
Ωστόσο, σύμφωνα με πηγές των Βρυξελλών, οι υπουργοί Οικονομικών στο Eurogroup υποστήριξαν ευελιξία μεν, αλλά με κανόνες. Αλλωστε ο επίτροπος Τζεντιλόνι είπε ότι η ευρωπαϊκή οικονομία απέχει πολύ από την ομαλότητα.
Τα «καμπανάκια»
Η Κομισιόν χθες έδωσε το πράσινο φως στο Eurogroup για την εκταμίευση ακόμα μιας δόσης (ύψους 748 εκατ. ευρώ) για την ελάφρυνση του χρέους – τα κέρδη από τα ελληνικά ομόλογα που παρακρατούν οι ευρωπαϊκές τράπεζες. Η εκταμίευση αναμένεται τον Ιούνιο, ενώ έως το τέλος του χρόνου ακόμα μία δόση θα εκταμιευθεί, εφόσον η Ελλάδα εκπληρώσει τις δεσμεύσεις της.
Η Επιτροπή έδωσε και μια γεύση… θετικής εισήγησης για την έξοδο της χώρας από την ενισχυμένη εποπτεία. «Η ενισχυμένη εποπτεία λήγει τον Αύγουστο του τρέχοντος έτους και με βάση τις εκτιμήσεις μας και την επιτυχία που σημείωσε η Ελλάδα, νομίζω ότι η Επιτροπή δεν μπορεί να παρατείνει την ενισχυμένη εποπτεία μετά τη λήξη της τον Αύγουστο. Φυσικά, αυτό θα σημαίνει ότι η Ελλάδα θα ενταχθεί σε αυτά τα προγράμματα μετά την επιτήρηση (post surveillance), στα οποία συμμετέχουν τώρα χώρες όπως η Ισπανία, η Πορτογαλία και άλλες», απάντησε ο Πάολο Τζεντιλόνι σε ερώτηση της «Εφ.Συν.».
Ωστόσο, η Ελλάδα αντιμετωπίζει υπερβολικές ανισορροπίες. Τα βασικά αγκάθια είναι το υψηλό δημόσιο χρέος, τα αυξημένα μη εξυπηρετούμενα δάνεια και το πλαίσιο χαμηλής ανάπτυξης και υψηλής ανεργίας. Η εθνική επενδυτική θέση παραμένει επίσης σε μεγάλο βαθμό αρνητική, αντανακλώντας κυρίως το χρέος που κατέχουν κυρίως πιστωτές του επίσημου τομέα. Μπορεί ωστόσο να βελτιωθεί εκφρασμένη ως ποσοστό του ΑΕΠ χάρη στην οικονομική ανάπτυξη και τις εισροές σημαντικών κεφαλαίων από το Ταμείο Ανάκαμψης.
