«Ο ουρανός, που κοβόταν από τις δίχως φύλλα πια βελανιδιές και φτελιές του Νιου Πρόσπεκτ, ήταν γεμάτος από μια υγρή υπόσχεση -δυο γκριζωπά μετωπικά συστήματα να συνωμοτούν για να προσφέρουν χιονισμένα Χριστούγεννα-, όταν ο Ρας Χίλντεμπραντ έκανε τις πρωινές του γύρες με την Plymouth Fury, το στέισον βάγκον του, για να επισκεφτεί κατάκοιτους και γέροντες ενορίτες…»
Καλώς ήρθατε στον κόσμο του Τζόναθαν Φράνζεν και καλώς σταθήκατε μπροστά στα «Σταυροδρόμια» του που κυκλοφόρησαν από τις εκδόσεις Ψυχογιός σε μετάφραση του Γιώργου-Ικαρου Μπαμπασάκη. Ο πολυβραβευμένος Αμερικανός συγγραφέας των «Διορθώσεων» επιστρέφει. Στην πραγματικότητα αυτό που κάνει αυτή τη φορά είναι να ανοίξει τις ερμητικά κλειστές πόρτες της αμερικανικής οικογένειας τη δεκαετία του ’70 και του ρόλου της Εκκλησίας.
Ο Τζόναθαν Φράνζεν, όμως, αναγγέλλει και μια τριλογία, της οποίας το πρώτο μέρος είναι τα «Σταυροδρόμια», με τίτλο A Key to All Mythologies, και απ’ ό,τι διαβάζουμε φιλοδοξία του είναι να προχωρήσει σε μια ανατομία των μυθολογιών που κινούν αλλά και ταρακουνάνε τη σύγχρονη ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών. «Αντλεί υλικό από το σπαρασσόμενο σύμπαν της οικογένειας, ανασκάπτει το υπέδαφος της τάχατε σταθερής/λαμπερής/ηθικής νοοτροπίας που διέπει τη μέση αμερικανική οικογένεια των Μεσοδυτικών». Γιατί όμως να τον ενδιαφέρει ένα ασήμαντο προάστιο μιας ασήμαντης μικρής πόλης; Μη σας κάνει εντύπωση. Τα Μεσοδυτικά εκλέγουν τους προέδρους των ΗΠΑ και όχι η Νέα Υόρκη. Εκεί πάλλεται η φλέβα της αληθινής Αμερικής.
Μας βάζει σιγά σιγά στα άδυτα μιας θρησκευόμενης οικογένειας. Ο πατέρας, Ρας Χίλντεμπραντ, είναι πάστορας στην Πρώτη Μεταρρυθμισμένη Εκκλησία, με κοινωνικό έργο, υποστηρικτής των Ναβάχο, και βρίσκεται μπροστά στο σταυροδρόμι της επιλογής ανάμεσα στην ηθική και τα ερωτικά ένστικτά του για μια χήρα ενορίτισσά του, τη Φράνσις Κοτρέλ, η οποία με τη σειρά της στέκεται στο σταυροδρόμι ανάμεσα στη μοναχικότητα και τη ζωή.
Η Μάριον, πιστή και αφοσιωμένη σύζυγος του Ρας και μητέρα, βρίσκεται στο σταυροδρόμι ανάμεσα στο παρελθόν και το παρόν, πασχίζει να αδυνατίσει και ψυχαναλύεται. Τα παιδιά τους, ο Κλεμ, η Μπέκι, ο Πέρι, ο Τζάντσον, είναι μπροστά στα δικά τους σταυροδρόμια: ο Κλεμ πρέπει να αποφασίσει ανάμεσα σε όσα του επιτάσσει η κοινωνική του συνείδηση και η ομαλή σταδιοδρομία στη ζωή, η Μπέκι ταλανίζεται ανάμεσα στην κοσμικότητα και την αφοσίωσή της στο Καλό, ο Πέρι βρίσκεται ανάμεσα στην ιδιοφυΐα του και τα ναρκωτικά και ο Τζάντσον αντιμετωπίζει τα προβλήματα της εφηβείας.
Η τριλογία, σύμφωνα με τον ίδιο τον συγγραφέα, θα φτάσει έως τη δεκαετία του 2020 καλύπτοντας έτσι μισό αιώνα αμερικανικής ζωής.
Είναι ένα μεγάλο σε όγκο βιβλίο, πάνω από 700 σελίδες, και πραγματικά είναι μεταφραστικός άθλος. Ο μεταφραστής του, Γ. Ι. Μπαμπασάκης, τονίζει στο επίμετρό του πως «ο Φράνζεν επιστρατεύει (και εδώ) την κοινωνιολογική του οξύνοια, ναι, πάλλεται πάλι από την αγάπη της κοινωνιολογίας, εξετάζει σαν λεπιδοπτερολόγος κάθε πτυχή, κάθε λεπτομέρεια των κοινωνικών όρων που επικρατούν στη μικροκοινωνία της (φανταστικής) προαστιακής πόλης Νιου Πρόσπεκτ – διόλου τυχαία ονομασία: Νέα Προοπτική!
Και μέσα από την εξέταση του εν λόγω μικρόκοσμου, αναστοχάζεται/ανατέμνει/αναλύει τις κοινωνικές ανακατατάξεις που αναστατώνουν τον μεγάλο κόσμο, σύνολη την κοινωνία των Ηνωμένων Πολιτειών που τω όντι βρίσκεται επίσης σε κρίσιμο σταυροδρόμι: το γλέντι της δεκαετίας του 1960, των περιλάλητων sixties, οδηγείται στο τέλος του και με λυγμούς και με βρόντους, το λεγόμενο movement ατονεί, ο πόλεμος στο Βιετνάμ φτάνει στην αρχή του τέλους του, ο συντηρητισμός, ως φαίνεται, θα πάρει το πάνω χέρι για τα καλά».
Μέσα στο βιβλίο όμως πέρα από τη μεγάλη εικόνα θα δείτε να αναλύονται οι σχέσεις γυναικών και αντρών, που ακόμα κι αν έχουν περάσει πολλά χρόνια από εκείνη την εποχή δεν έχουν αλλάξει και πολύ. Οι άντρες εξακολουθούν να μην «ακούνε» τις γυναίκες και οι γυναίκες εξακολουθούν να αποζητούν την πρόνοια των αντρών. Ανάμεσα σε πολλούς άλλους λόγους που αξίζει να διαβάσετε αυτό το βιβλίο είναι και αυτός ένας. Ενας άλλος λόγος είναι η υπαρξιακή σχέση των ανθρώπων με τη θρησκεία. Ο μεγάλος αυτός συγγραφέας μάς κάνει να αμφιβάλλουμε, και το κάνει πολύ επιτυχημένα γιατί πρώτα αμφιβάλλει αυτός.
