Φινλανδία και Σουηδία θέλουν να μπουν στο ΝΑΤΟ

Ιστορικό βήμα ή «λάδι στη φωτιά» μεσούσης της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία; Προσώρας το μόνο σίγουρο είναι ότι η χθεσινή (αναμενόμενη εδώ και καιρό) προαναγγελία αίτησης της Φινλανδίας για ένταξη στο ΝΑΤΟ -με τη Σουηδία να ακολουθεί από κοντά- προοιωνίζεται ραγδαίες αλλαγές στην αρχιτεκτονική της ευρωπαϊκής ασφάλειας, επέκταση της γειτνίασης της Συμμαχίας στη Ρωσία και περαιτέρω εκνευρισμό στο ήδη ανήσυχο Κρεμλίνο.

«Το γεγονός ότι χώρες του ΝΑΤΟ διοχετεύουν όπλα στην Ουκρανία, εκπαιδεύουν στρατεύματα για να χρησιμοποιούν δυτικό εξοπλισμό, στέλνουν μισθοφόρους, συν οι ασκήσεις χωρών της Συμμαχίας κοντά στα σύνορά μας αυξάνουν την πιθανότητα μιας άμεσης και ανοιχτής σύγκρουσης ανάμεσα στο ΝΑΤΟ και στη Ρωσία» έγραψε χθες στο Telegram ο πρώην πρόεδρος της Ρωσίας, νυν αντιπρόεδρος του Εθνικού Συμβουλίου Ασφαλείας, Ντμίτρι Μεντβέντεφ. Κι αυτή, προειδοποίησε, «ενέχει πάντα τον κίνδυνο να μετατραπεί σε πλήρη πυρηνικό πόλεμο… ένα καταστροφικό σενάριο για όλους».

Είχε μόλις προηγηθεί η κοινή δήλωση του συντηρητικού προέδρου και της σοσιαλδημοκράτισσας πρωθυπουργού της Φινλανδίας ότι η χώρα τους «πρέπει να υποβάλει χωρίς καθυστέρηση αίτηση για ένταξη στο ΝΑΤΟ». Η κίνηση αυτή «θα ενισχύσει την ασφάλεια της Φινλανδίας» επισήμαναν. Η σχετική απόφαση αναμένεται να ληφθεί την Κυριακή.

«Η Ρωσία δεν πρέπει να αισθάνεται ότι απειλείται από την ένταξη της Φινλανδίας και της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ» προδίκασε τις εξελίξεις ο Φινλανδός ΥΠΕΞ, Πέκα Χααβίστο, ενόσω οι ηγέτες της Δύσης χαιρέτιζαν την προοπτική και ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Γενς Στόλτενμπεργκ, διαβεβαίωνε για ταχείες διαδικασίες. «Είμαστε ειρηνικές χώρες», πρόσθεσε ο Χααβίστο, «έχουμε διατηρήσει ειρηνικά σύνορα με τη Ρωσία και κοιτάμε το μέλλον, όταν η κανονική συνεργασία μπορεί να συνεχιστεί με τη Ρωσία».

Ομως η «ρωσική αρκούδα» ήδη έτριζε τα «δόντια» -αν και η σκανδιναβική οιονεί «ουδετερότητα» ήταν από το 1994 τύποις (αφότου η Σουηδία και η Φινλανδία έγιναν εταίροι του ΝΑΤΟ) και τα αιτήματα πλήρους ένταξης είχαν λίγο πολύ προαναγγελθεί μετά το γεωπολιτικό σοκ του πολέμου στην Ουκρανία.

«Σίγουρα» συνιστούν απειλή, σχολίασε τις σκανδιναβικές κινήσεις ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ. «Ολα θα εξαρτηθούν από το πώς θα εξελιχθεί αυτή η διαδικασία επέκτασης του ΝΑΤΟ», υπογράμμισε, «από τον βαθμό που η στρατιωτική υποδομή θα πλησιάσει τα σύνορά μας» -εν προκειμένω στα 1.340 χλμ. της κοινής μεθορίου με τη Φινλανδία.

Σε κάθε περίπτωση «πρόκειται για μια σημαντική αλλαγή πολιτικής» και «η Ρωσία θα αναγκαστεί να λάβει αντίποινα, τόσο στρατιωτικο-τεχνικού όσο και άλλου χαρακτήρα, προκειμένου να σταματήσει να προκύπτουν απειλές για την εθνική της ασφάλεια» προειδοποίησε το ρωσικό ΥΠΕΞ. Προς επίρρωση ή μη, φινλανδική εφημερίδα ανέφερε πληροφορίες ότι από σήμερα κιόλας «η Ρωσία μπορεί να διακόψει τις προμήθειες φυσικού αερίου στη Φινλανδία», προκαλώντας έτσι «έμφραγμα» σε βιομηχανίες και στην παραγωγή τροφίμων…

Ευρωπαϊκές διπλωματικές πηγές ανέφεραν εν τω μεταξύ στο Αθηναϊκό Πρακτορείο ότι η Φινλανδία αλλά και η Σουηδία αναμένεται να καταθέσουν αίτημα ένταξης στις 17 Μαΐου. Εφόσον συμβεί αυτό, επισήμαναν, η υπογραφή του Πρωτοκόλλου Προσχώρησης θα πραγματοποιηθεί το πολύ μέχρι το τέλος του μήνα. Κατά τον Φινλανδό ΥΠΕΞ, η όλη διαδικασία θα μπορούσε να έχει οριστικοποιηθεί «το νωρίτερο» την 1η Οκτωβρίου. Ακόμη και μέχρι τότε ωστόσο δεν θα μπορεί να τεθεί για τη Στοκχόλμη και το Ελσίνκι σε ισχύ το Αρθρο 5 περί συλλογικής άμυνας της Συμμαχίας, αφήνοντας έτσι μια «τυφλή» περίοδο επικινδυνότητας για τις ρωσικές αντιδράσεις.

Προοπτική έναντι της οποίας έσπευσαν να δώσουν εγγυήσεις ασφαλείας οι ΗΠΑ και η Βρετανία, αμφότερες πυρηνικές δυνάμεις.

Περαιτέρω εξελίξεις αναμένονται στην άτυπη συνάντηση των ΥΠΕΞ του ΝΑΤΟ αυτό το Σαββατοκύριακο στο Βερολίνο -με τη συμμετοχή και των ομολόγων τους της Σουηδίας και Φινλανδίας- εν όψει της συνόδου κορυφής της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας, στα τέλη Ιουνίου, στη Μαδρίτη. Σημειωτέον ότι της συνόδου του Σαββατοκύριακου θα έχουν προηγηθεί διαβουλεύσεις των ΥΠΕΞ των G7, που άρχισαν χθες στο Σλέσβιγκ-Χολστάιν.

Με ταχείς ρυθμούς προωθείται παράλληλα και το αίτημα επείγουσας ένταξης της Ουκρανίας στην Ε.Ε. Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο του γαλλικού ΥΠΕΞ, το αίτημα αναμένεται να εξεταστεί στη σύνοδο κορυφής των 27 τον Ιούνιο.

Ο πόλεμος στην Ουκρανία συνεχίζεται εν τω μεταξύ για 79η ημέρα, με τους πρόσφυγες να έχουν ξεπεράσει πια τα 6 εκατομμύρια και τα 8 εκατομμύρια οι εσωτερικά εκτοπισμένοι, όπως ενημέρωσαν χθες το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ αξιωματούχοι του διεθνούς οργανισμού. Σχεδόν 100 παιδιά, ανέφεραν, σκοτώθηκαν μόνο μέσα στον Απρίλιο.

Η ρωσική προέλαση συνεχίζεται στο Ντονμπάς. Οι Ουκρανοί εντείνουν την αντεπίθεση γύρω από το Χάρκοβο, περιοχή κρίσιμη για τον έλεγχο των αγωγών φυσικού αερίου. Οι μάχες μαίνονται με σφοδρότητα και στο Φιδονήσι, ενώ υπό ρωσικό κλοιό παραμένει η χαλυβουργία «Αζοφστάλ» στη μαρτυρική Μαριούπολη, με το Κίεβο να επιδιώκει τώρα ανταλλαγή τραυματιών ενόπλων του με Ρώσους αιχμαλώτους.

Την ίδια ώρα ο ανώτατος εισαγγελέας της Ουκρανίας ανακοίνωνε σχέδια για την πρώτη δίκη για εγκλήματα πολέμου. Στο εδώλιο θα καθίσει ένας 21χρονος αιχμάλωτος Ρώσος στρατιώτης αντιμετωπίζοντας την ποινή των ισοβίων. Σύμφωνα με το κατηγορητήριο, πυροβόλησε και σκότωσε έναν 62χρονο άοπλο πολίτη καθώς διέφυγε με κλεμμένο όχημα μαζί με τέσσερις στρατιώτες.

Αυτά ενόσω το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ ενέκρινε ψήφισμα για τη διεξαγωγή έρευνας ως προς την καταγγελλόμενες θηριωδίες των ρωσικών δυνάμεων.

Το ψήφισμα εγκρίθηκε με ισχυρή πλειοψηφία 33 ψήφων. Ωστόσο μεταξύ των δύο χωρών που ψήφισαν κατά συγκαταλέγεται η Κίνα, ενώ μεταξύ των 12 που απείχαν ήταν η Ινδία και το Πακιστάν, επίσης πυρηνικές δυνάμεις.