Την ώρα που ο πλουσιότερος άνθρωπος του κόσμου Ελον Μασκ επιχειρεί να αγοράσει το Twitter, ο ΟΗΕ χτυπούσε καμπανάκι για κάτι πιο «πεζό», την… άμμο.
Η άμμος είναι σήμερα ο πιο εκμεταλλεύσιμος φυσικός πόρος του πλανήτη μετά το νερό. Αντίθετα με το νερό όμως δεν αναγνωρίζεται ως στρατηγικός φυσικός πόρος από τις κυβερνήσεις και τη βιομηχανία και αυτό εγκυμονεί, σύμφωνα με τον ΟΗΕ, τεράστιους κινδύνους για την πανίδα και τη χλωρίδα του πλανήτη, καθώς οι ανάγκες και η εξόρυξη αυξάνονται με γοργούς ρυθμούς.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΟΗΕ, η ανθρωπότητα εξορύσσει κάθε χρόνο 50 δισεκατομμύρια τόνους άμμου και χαλικιού.
Ποσότητα αρκετή για το χτίσιμο ενός τεράστιου τείχους γύρω από τη Γη, ύψους 27 μέτρων και πλάτους -επίσης- 27 μέτρων.
Η αυξανόμενη εξόρυξη άμμου οδηγεί όμως σε απώλεια βιοποικιλότητας, επιδεινώνει τον κίνδυνο πλημμυρών από την άρση φυσικών φραγμών όπως οι αμμόλοφοι, επηρεάζει τα μέσα διαβίωσης των αλιευτικών κοινοτήτων. Τελικοί χρήστες της άμμου όπως ο τομέας του σκυροδέματος -αν μετρηθεί ως χώρα- είναι υπεύθυνος για τις τρίτες υψηλότερες εκπομπές άνθρακα στον κόσμο και συνιστούν έναν από τους μεγαλύτερους βιομηχανικούς υπαίτιους της κλιματικής αλλαγής.
Η εξόρυξη άμμου γίνεται με διάφορες μορφές, από τη βυθοκόρηση λιμνών και ποταμών έως μεθόδους εξόρυξης από τη γη και τη σύνθλιψη βράχων. Πραγματοποιείται τόσο από μεγάλες επιχειρήσεις όσο και από ιδιώτες με υποτυπώδη εργαλεία. Ο τρέχων ρυθμός δραστηριότητας ξεπερνά κατά πολύ εκείνον με τον οποίο μπορούν να αναπληρωθούν τα φυσικά αποθέματα άμμου.
Η όρεξη για άμμο αναμένεται να αυξηθεί ακόμη περισσότερο στα επόμενα χρόνια, καθώς ο παγκόσμιος πληθυσμός αναμένεται να αγγίξει τα 10 δισεκατομμύρια πριν από το 2050 και εκτιμάται ότι έως τότε περίπου το 70% της ανθρωπότητας θα ζει σε αστικές περιοχές.
Ο ΟΗΕ τονίζει σε σχετική έκθεσή του ότι η προοπτική αυτή καθιστά όλο και πιο αναγκαία τη μεγαλύτερη παρακολούθηση και τον έλεγχο των αλυσίδων εξόρυξης και προσφοράς άμμου. Απαιτείται η διαμόρφωση κάποιων διεθνών προτύπων στην εκμετάλλευση έτσι ώστε το υλικό να ρυθμίζεται αποτελεσματικά και δίκαια. Μεταξύ των συστάσεων του ΟΗΕ είναι η θέσπιση νομικών πλαισίων για την ιδιοκτησία ορυκτών αδρανών υλικών.
Επίσης, η λήψη μέτρων για την αντιστάθμιση της σχετικής απώλειας των ζωικών και φυτικών ειδών, καθώς και των άνισων κοινωνικών και οικονομικών πιπτώσεων που προκαλεί η εξόρυξη της άμμου. Οι δράσεις αυτές καθίστανται ακόμη πιο αναγκαίες λόγω της αυξανόμενης χρήσης του πόρου αυτού όχι μόνο από τις κατασκευές αλλά και από ραγδαία αναπτυσσόμενους οικονομικούς τομείς όπως η πληροφορική. Στις προτάσεις του ο ΟΗΕ περιλαμβάνει την επαναχρησιμοποίηση υπαρχόντων δομικών υλικών παράλληλα με την ενσωμάτωση εναλλακτικών δομικών υλικών και πρακτικών στις ανεπτυγμένες χώρες, ενώ αφήνει ανοικτό και το ενδεχόμενο μετατροπής τους. «Ο στόχος είναι να εστιάσουμε στην άμμο ως εμπόρευμα και ως υλικό που θα πρέπει να αντιμετωπίζεται με τον ίδιο τρόπο με άλλα ορυκτά προϊόντα – είτε πρόκειται για κοιτάσματα ορυκτών, νερό, πετρέλαιο ή φυσικό αέριο», τόνισε ο Κρις Χάκνεϊ, ένας εκ των συντακτών της σχετικής έκθεσης του ΟΗΕ.
Ας σημειωθεί ότι πρόσφατη έρευνα έδειξε πως περισσότερα από 1.000 απειλούμενα με εξαφάνιση είδη ζώων και φυτών της «κόκκινης λίστας» επηρεάζονται σήμερα από την εξόρυξη άμμου και αμμοχάλικου. Ο αριθμός αυτός θεωρείται ότι επεκτείνεται σε 24.000 είδη συνολικά.
-320x213.jpg)
