Όλο και πιο επικίνδυνοι «σπινθήρες» βγαίνουν από χθες, τόσο εντός όσο και πέριξ της «πυριτιδαποθήκης» του Ντονμπάς στην ανατολική Ουκρανία, δυναμιτίζοντας το ήδη τεταμένο κλίμα μεταξύ Ρωσίας και Δύσης και εντείνοντας τους φόβους για πρόκληση μιας απευκταίας ανάφλεξης, μέσα σε ένα εξαιρετικά θολό τοπίο.
Προς διάψευση των όποιων προσδοκιών αποκλιμάκωσης των προηγούμενων δύο 24ώρων, άρχισε να ξαναστήνεται χθες σκηνικό έντασης στις αιματοβαμμένες επαρχίες των ρωσόφωνων αυτονομιστών (Ντονέτσκ, Λουγκάνσκ), με ανταλλαγές πυρών πυροβολικού, που μεταξύ άλλων έπληξαν νηπιαγωγείο, προκαλώντας τρεις τραυματισμούς. Αλλά και με αλληλοκατηγορίες μεταξύ Κιέβου και Μόσχας για παραβιάσεις της «τρύπιας» εκεχειρίας και προβοκάτσιες.
Αλυσιδωτά, δε, τα τόπια πήραν φωτιά στο διπλωματικό πεδίο, με τις ΗΠΑ και τους ΝΑΤΟϊκούς συμμάχους τους να κατηγορούν τη Ρωσία ότι δεν αποσύρει, αλλά ενισχύει τις στρατιωτικές δυνάμεις της στα σύνορα με την Ουκρανία και ότι αναζητεί προσχήματα για να επέμβει στην πρώην Σοβιετική Δημοκρατία. «Ολες οι ενδείξεις που έχουμε είναι ότι ετοιμάζονται να επιτεθούν στην Ουκρανία. Εχω την εντύπωση ότι θα συμβεί τις επόμενες μέρες», απεφάνθη χθες ο Αμερικανός πρόεδρος Μπάιντεν, για πολλοστή φορά σε ρόλο Κασσάνδρας, προσθέτοντας ότι δεν σκοπεύει να επικοινωνήσει με τον Ρώσο ομόλογό του Πούτιν.
Λίγο αργότερα, διακινδυνεύοντας -μέχρι αποδείξεως του εναντίου- τη δική του στιγμή α λα… Κόλιν Πάουελ επί εποχής πολέμου στο Ιράκ, προ 19ετίας, ο σημερινός Αμερικανός ΥΠΕΞ, Αντονι Μπλίνκεν, παρουσίαζε ενώπιον του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ σενάρια επικείμενης ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, με «κατασκευασμένο πρόσχημα» για να κατηγορήσει το Κίεβο. Αυτό, ανέφερε εικοτολογώντας, θα μπορούσε να είναι «δήθεν τρομοκρατική βομβιστική επίθεση εντός της Ρωσίας, η ανακάλυψη ενός ομαδικού τάφου, μια σκηνοθετημένη επίθεση με μη επανδρωμένο αεροσκάφος κατά πολιτών, μια ψεύτικη ή ακόμη και μια αληθινή επίθεση με χημικά όπλα, που η Ρωσία μπορεί να χαρακτηρίσει εθνοκάθαρση ή γενοκτονία».
Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας παρουσίασε μάλιστα και ένα σενάριο πολέμου, που βάσει των υπηρεσιών πληροφοριών των ΗΠΑ θα περιλαμβάνει ρωσικά πλήγματα με «πυραύλους και βόμβες» στην Ουκρανία, κυβερνοεπιθέσεις εναντίον κομβικών ουκρανικών υπηρεσιών και στη συνέχεια εισβολή αρμάτων και στρατιωτών εναντίον προεπιλεγμένων στόχων, ακόμη και στο Κίεβο, με στοχοθέτηση -όπως σιβυλλικά ανέφερε- συγκεκριμένων ομάδων Ουκρανών… «Δεν βρίσκομαι σήμερα εδώ για να ξεκινήσω έναν πόλεμο αλλά για τον αποτρέψω», πρόσθεσε κατά τα λοιπά στην παρέμβασή του στον ΟΗΕ ο Μπλίνκεν, αποκαλύπτοντας ότι πρότεινε στον Ρώσο ομόλογό του, Σεργκέι Λαβρόφ, συνάντηση την προσεχή εβδομάδα στην Ευρώπη.
Είχαν προηγηθεί λίγο νωρίτερα δυο σημαντικές εξελίξεις. Αφενός, η απέλαση από τη Ρωσία του υπ’ αριθμόν 2 της αμερικανικής πρεσβείας στη Μόσχα, Μπαρτ Γκόρμαν, με την Ουάσινγκτον να καταγγέλλει «απρόκλητη ενέργεια» και να προαναγγέλλει ανάλογες κινήσεις. Αφετέρου, και πρωτίστως, η πολυαναμενόμενη παράδοση στον Αμερικανό πρέσβη στη Ρωσία, Τζον Σάλιβαν, της ρωσικής 11σέλιδης ανταπάντησης στην «επιστολομαχία» με τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ για τις «εγγυήσεις ασφαλείας» που αξιώνει το Κρεμλίνο.
Μπαίνοντας στο ζουμί αυτής της κρίσης -στον επανασχεδιασμό της αρχιτεκτονικής ασφάλειας στην Ευρώπη-, η Ρωσία τονίζει και γραπτώς ότι δεν σχεδιάζει εισβολή στην Ουκρανία, προτείνοντας μια σειρά βημάτων αποκλιμάκωσης, συμπεριλαμβανομένης της απόσυρσης Δυτικών στρατιωτικών συμβούλων και όπλων από τα ουκρανικά εδάφη. Επαναλαμβάνει εμφατικά τις αξιώσεις περί μη επέκτασης του ΝΑΤΟ προς Ανατολάς, συμπεριλαμβανομένης της Ουκρανίας, και απόσυρσης των ΝΑΤΟϊκών δυνάμεων και εξοπλισμών από την κεντρική και ανατολική Ευρώπη και τη Βαλτική, στη γραμμή του 1997.
«Οι ρωσικές προτάσεις έχουν χαρακτήρα πακέτου και πρέπει να εξεταστούν στο σύνολό τους, χωρίς να επικεντρώνονται σε επιμέρους στοιχεία. Οσον αφορά το ζήτημα του ελέγχου των όπλων, τα εξετάζουμε μόνο στο γενικό πλαίσιο μιας συνολικής προσέγγισης-δέσμης για την επίλυση του γενικού προβλήματος των εγγυήσεων ασφαλείας», υπογραμμίζει η ρωσική πλευρά.
Σε κάθε περίπτωση, χαρακτηρίζει λήξαν το θέμα της Κριμαίας, αποδίδοντας με νόημα την «απώλεια της εδαφικής ακεραιότητας από το ουκρανικό κράτος» σε «ενδογενείς εξελίξεις».
Υπενθυμίζει ότι τυχόν μελλοντική επαναδιεκδίκηση της χερσονήσου από την Ουκρανία, ως μέλους του ΝΑΤΟ, θα «εμπλέξει τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους, με βάση το άρθρο 5 της Συνθήκης της Ουάσινγκτον, σε μια απευθείας ένοπλη σύγκρουση με τη Ρωσία, με ό,τι αυτό συνεπάγεται». Αποδίδει την πολεμική ρητορική της Δύσης σε «προσπάθεια άσκησης πιέσεων στη Ρωσία και υποτίμησης των προτάσεών της για τις εγγυήσεις ασφαλείας». Εκφράζει δυσαρέσκεια για το γεγονός ότι «η αμερικανική πλευρά απέτυχε να δώσει μια εποικοδομητική απάντηση στα βασικά σημεία» του αρχικού ρωσικού σχεδίου συνθήκης. Η Ουάσινγκτον «επέλεξε σκόπιμα τα θέματα που νιώθει άνετα να συζητήσει, γεγονός που εγείρει αμφιβολίες ότι είναι πρόθυμη να διευθετήσει το ζήτημα της ευρωπαϊκής ασφάλειας» τονίζει η Μόσχα.
Απορρίπτοντας, δε, πρακτικά τα κυοφορούμενα σενάρια περί «φινλανδοποίησης» της Ουκρανίας, υπογραμμίζει πως «εάν δεν υπάρχει ετοιμότητα της αμερικανικής πλευράς να συμφωνήσει σε σταθερές, νομικά δεσμευτικές εγγυήσεις για την ασφάλειά μας από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους συμμάχους τους, η Ρωσία θα αναγκαστεί να απαντήσει, μεταξύ άλλων, με την εφαρμογή μέτρων στρατιωτικο-τεχνικής φύσης»…
