Διπλός ουσιαστικά ο λόγος που ο Τζο Μπάιντεν επέλεξε να επισκεφτεί χθες και σήμερα την Πολωνία, ως δεύτερη και τελευταία στάση του στη Ευρώπη προτού αναχωρήσει για τις ΗΠΑ: αφενός η επίδειξη έμπρακτης υποστήριξης της Ουάσινγκτον στη φανατικά αντιρωσική και εθνικιστική κυβέρνηση της Βαρσοβίας -στρατηγικής συμμάχου στο ΝΑΤΟ που φιλοξενεί αμερικανικά στρατεύματα και θεωρεί ότι απειλείται άμεσα από τη Ρωσία- και αφετέρου η επιτόπια έκφραση αλληλεγγύης στη χώρα που έχει υποδεχτεί μακράν τους περισσότερους πρόσφυγες πολέμου από την Ουκρανία, εν μέσω της ταχύτερα αναπτυσσόμενης προσφυγικής κρίσης στην ευρωπαϊκή ήπειρο από τον Β′ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Σύμφωνα με χθεσινά επίσημα στοιχεία της Υπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (UNHCR), περισσότεροι από 3,7 εκατομμύρια Ουκρανοί έχουν καταφύγει πια στα γειτονικά κράτη. Από αυτούς, τα 2,2 εκατ. και πλέον έχουν φτάσει στην Πολωνία, η οποία μαζί με την Ουγγαρία -όπου βρίσκονται πάνω από 336.000 Ουκρανοί ξεριζωμένοι- είχε πρωτοστατήσει κατά τραγική ειρωνεία στη μισαλλόδοξη άρνηση αναλογικής υποδοχής στην Ε.Ε. ενός εκατομμυρίου Σύρων προσφύγων το 2015-16. Περασμένα μεν, ξεχασμένα όχι…
Oπως ανέφερε χθες ο επικεφαλής της UNHCR, Φιλίπο Γκράντι, περισσότεροι από 10 εκατ. άνθρωποι -σχεδόν το ένα τέταρτο του πληθυσμού της Ουκρανίας- έχουν αναγκαστεί μέσα σε έναν μόλις μήνα να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους εξαιτίας της ρωσικής εισβολής. Καθώς θεριεύει παράλληλα η ανθρωπιστική κρίση (ιδίως στα νότια και βορειοανατολικά ουκρανικά εδάφη) και σφίγγει η πολιορκία πόλεων από τον στρατό της Ρωσίας, μέσα στην εμπόλεμη χώρα παραμένουν εκτοπισμένοι 6,5 εκατ. άμαχοι, ενώ τουλάχιστον 13 εκατ. εκτιμάται ότι έχουν εγκλωβιστεί και αδυνατούν να τραπούν σε φυγή. «Εκατομμύρια έχουν ζήσει τη φρίκη του πολέμου στην Ουκρανία», επισήμανε ο Γκράντι. «Χωρίς άμεσο τερματισμό των εχθροπραξιών, αυτά τα ανείπωτα δεινά κι ο μαζικός εκτοπισμός των ανθρώπων θα γίνονται μόνο χειρότερα».
Παρά τις ανοιχτές αγκάλες όμως και τις τεράστιες προσπάθειες που καταβάλλουν κρατικοί φορείς, ανθρωπιστικές οργανώσεις και απλοί πολίτες στην Πολωνία για να προσφέρουν τις καλύτερες δυνατές συνθήκες διαβίωσης και φιλοξενίας στα εκατομμύρια των Ουκρανών προσφύγων -κατά συντριπτική πλειονότητα γυναίκες και παιδιά-, τα πράγματα έχουν ήδη ζορίσει από αυτόν καθ’ αυτόν τον όγκο των ανθρώπων που χρειάζονται άμεση αρωγή. Ενδεικτικά του μεγέθους, γύρω στους 700.000 μαθητές από την Ουκρανία αναμένεται να αναζητήσουν θέσεις στα πολωνικά σχολεία, την ώρα που ο πληθυσμός του 1,8 εκατομμυρίου της Βαρσοβίας έχει αυξηθεί περίπου κατά ένα πέμπτο.
Στον απόηχο επικρίσεων στις Ηνωμένες Πολιτείες πως η κυβέρνηση Μπάιντεν δεν έχει κάνει όσα μπορεί για να συνδράμει τους ξεριζωμένους και τα κράτη υποδοχής τους, ο Αμερικανός πρόεδρος ανήγγειλε ότι η χώρα του θα χορηγήσει πρόσθετη χρηματοδοτική βοήθεια ενός δισεκατομμυρίου δολαρίων και θα δεχτεί έως και 100.000 Ουκρανούς πρόσφυγες στο πλαίσιο της «διεθνούς ευθύνης» για τη διαχείριση της ουκρανικής προσφυγικής κρίσης. Μετά την άφιξή του χθες το απόγευμα στο Ζέσουφ της νοτιοανατολικής Πολωνίας -σε απόσταση μόλις 80 χλμ. από τα ουκρανικά σύνορα- επισκέφθηκε αρχικά Αμερικανούς στρατιώτες που σταθμεύουν στην περιοχή και στη συνέχεια επρόκειτο να μεταβεί σε κέντρο υποδοχής Ουκρανών προσφύγων. Κατόπιν θα πετούσε στη Βαρσοβία για συνομιλίες με την πολωνική ηγεσία.
Οι σχέσεις των κυβερνήσεων ΗΠΑ και Πολωνίας πάντως δεν ήταν και οι καλύτερες, μέχρι πρότινος τουλάχιστον. Οπως θύμιζε το Associated Press, στη διάρκεια της προεκλογικής του εκστρατείας ο Μπάιντεν προειδοποιούσε πως Πολωνία, Ουγγαρία και Λευκορωσία συγκαταλέγονται στις χώρες όπου εκδηλώνεται «άνοδος απολυταρχικών καθεστώτων», ενώ ο υπερσυντηρητικός Πολωνός ομόλογός του, Αντρέι Ντούντα -«που προτιμούσε ξεκάθαρα τον Αμερικανό πρώην πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ από τον Μπάιντεν»- ήταν από τους τελευταίους ηγέτες που συνεχάρησαν τον νυν Αμερικανό πρόεδρο για την εκλογική του νίκη.
