Ο φιλοσοφικός όρος «ελάχιστος εαυτός» στο ομώνυμο τραγούδι του Θανάση Παπακωνσταντίνου

-Διαχείριση εαυτού

-Η ποίηση είναι κάτι ανάμεσα στο όνειρο και την ερμηνεία του. Lou Andreas Salome`

-Κείνο που με σώζει, κείνο που με τρώει, είναι που ονειρεύομαι σαν τον Καραγκιόζη. Διονύσης Σαββόπουλος.

Το τραγούδι του Θανάση Παπακωνσταντίνου, (ποίηση και μουσική),  «Ελάχιστος Εαυτός».

Έχοντας τα χέρια μες στις τσέπες του βλέπει κάπου μακριά

τη θάλασσα να φλέγεται· γελά.

Τον εμπρηστή τον αναγνώρισε τι κι αν έφευγε σκυφτός

τα λαθάκια του τα έκανε κι αυτός.

Σε λίγο όμως μια σκέψη ακατάβλητη του γαζώνει τα μυαλά,

ιδρώνουνε τα χέρια του ξανά.

Τον εμπρηστή τον αναγνώρισε τι κι αν έφυγε σκυφτός

γιατί ήταν ο ελάχιστος εαυτός.

Ο ελάχιστος λέμε, ο νοσταλγός της αρχής,

που το άσπρο στο μάτι του έχει γεμίσει με βρύα,

ο ξενιστής των ονείρων, που αλλοιώνει τα σχήματα

κι αναγκάζει το χώρο να παθαίνει ναυτία.

Ίδιος με θόρυβο ψυγείου σ’ άδειο σπίτι,

που δένει αρμονικά με τον άλλον του σύμπαντος

και υφαίνουν τον τρόμο και μετά την πίστη.

Σχόλια για το παραπάνω τραγούδι- ποίημα

-Ο «ελάχιστος εαυτός» στο τραγούδι αυτό του Θανάση Παπακωνσταντίνου, έχει τα χέρια στις τσέπες για να φαντάζει  μικρός, ελάχιστος.

– Ο «ελάχιστος εαυτός» βλέπει τη θάλασσα να φλέγεται αφού οι φωτιές καίνε και τις θάλασσες. Όσο γιγαντώνονται οι φωτιές τόσο συρρικνώνεται ο «ελάχιστος εαυτός»

– Ο «ελάχιστος εαυτός» είναι ο εμπρηστής του Εαυτού  αλλά και του ελάχιστου δάσους.

Ηράκλειτος: Όταν φτάσει η φωτιά, όλα θα τα κρίνει και θα τα κυριεύσει.

-Ελύτης: Πάντα να περνάς τη φωτιά για να φτάσεις στη λάμψη.

-Ο «ελάχιστος εαυτός» είναι ζηλωτής του θανάτου και νοσταλγεί την αρχή που κάνει το άσπρο του ματιού να γεμίσει θανατερά βρύα.

Ελάχιστες προσεγγίσεις, σημειώσεις, ερωτήσεις, σχόλια, παρατηρήσεις για τον «ελάχιστο εαυτό».

-Συμβάλλει ο «ελάχιστος εαυτός» στη διαμόρφωση του κόσμου και της πραγματικότητας;

-Υπάρχουν  στον  «ελάχιστο εαυτό» στοιχεία του μέγιστου εαυτού ή έστω του εαυτού; Είναι ο «ελάχιστος εαυτός» συρρίκνωση του Εαυτού στα απαραίτητα και βασικά στοιχεία της ύπαρξης;

-Ο «ελάχιστος εαυτός» είναι αντιληπτός από τις αισθήσεις;

-Ο «ελάχιστος εαυτός» ανήκει στη φύση μας ή είναι αντικείμενο της μεταφυσικής (οντολογίας)

– Ο «ελάχιστος εαυτός» μπορεί να ανήκει σε μια ανθρώπινη οντότητα; Διαθέτει γνώση και αν ναι, έχει γνώση της ύπαρξης του;

– Η «ουσία» ως είδος της οντότητας ενυπάρχει στον «ελάχιστο εαυτό»; Η διαφορά ουσίας και όντος απασχολεί τον «ελάχιστο εαυτό»;

– Η ποσότητα, η ποιότητα, η κατάσταση και η τάξη των πραγμάτων,  η συνείδηση, η οντολογική δέσμευση και εξάρτιση, η προτεραιότητα, η ετερότητα, η αισθητική, η ιστορία, η γεωγραφία, η μυθολογία υπάρχουν, έστω ως ψήγματα,  στον «ελάχιστο εαυτό»;

-Ποια είναι τα υλικά δομής του «ελάχιστου εαυτού»; Ανήκουν σ` αυτά τα υλικά οι συνθήκες της ζωής και του βίου μας;

– Ο «ελάχιστος εαυτός» μπορεί να ζήσει στο παρελθόν και στο μέλλον ή βιώνει μόνο το τώρα;

– Ο «ελάχιστος εαυτός» απέναντι στον «επιβλητικό εαυτό» επιδιώκει μια ψυχική ισορροπία;

-Ο «ελάχιστος εαυτός» τείνει να ελαχιστοποιήσει την πραγματικότητα;

-Ο «ελάχιστος εαυτός» αλλοιώνει τα σχήματα και τις μορφές. Ένας μινωικός κίονας άλλαξε και έγινε ένας ραδινός ρωμαϊκός στύλος.

– Η μουσική των σφαιρών του σύμπαντος απέκτησε έναν «ελάχιστο εαυτό» και αυτός δεν είναι άλλος από τον θόρυβο ενός παλιού ψυγείου όπως ηχεί μέσα σ` ένα παλιό σπίτι. ΟΙ συμπαντικοί ήχοι δένουν αρμονικά με τον ήχο του ψυγείου σ` έναν αργαλειό όπου υφαίνεται πρώτα ο τρόμος και έπειτα η πίστη.

Απόσπασμα από τη σελ. 50 του βιβλίου του Κρίστοφερ Λας, «Ο ελάχιστος εαυτός»: Ψυχική επιβίωση σε καιρούς αναστάτωσης, μετάφραση: Βασίλης Τομανάς, εκδ. Νησίδες, Θεσσαλονίκη 2006,

.. Αντιμέτωποι με ένα εμφανώς ανελέητο και δυσμεταχείριστο περιβάλλον, οι άνθρωποι έχουν στραφεί στη διαχείριση του εαυτού τους. Με τη βοήθεια ενός πολύπλοκου πλέγματος θεραπευτικών επαγγελμάτων, τα οποία έχουν σε μεγάλο βαθμό εγκαταλείψει προσεγγίσεις που τονίζουν την ενδοσκοπική ενόραση προς όφελος της «επιτυχούς αντιμετώπισης»  και της τροποποίησης της συμπεριφοράς, άνδρες και γυναίκες σήμερα προσπαθούν να συναρμολογήσουν μία τεχνολογία του εαυτού– που φαίνεται πως είναι ο μόνος τρόπος να σωθούν από την προσωπική κατάρρευση..

Ο «ελάχιστος εαυτός»  του Θανάση Παπακωνσταντίνου, ως ξενιστής των ονείρων.

Ο «ελάχιστος εαυτός» εισβάλλει στα όνειρα και τα «απαλλοτριώνει» και έκτοτε τα τρέφει και τα συντηρεί.

Ηράκλειτος: Για τους ξυπνητούς ο κόσμος είναι ίδιος και κοινός ενώ για όσους κοιμούνται ο καθένας βρίσκεται στο δικό του κόσμο.

Φρόυντ: Τα όνειρα και η ερμηνεία τους είναι η βασιλική οδός για την εξερεύνηση του υποσυνείδητου.

Νίτσε: Τα όνειρα είναι η ρίζα της μεταφυσικής( οντολογίας) και η πηγή της ιδέας ότι ψυχή και σώμα είναι ξεχωριστά.

Χαλίλ Γκιμπράν: Πίστευε τα όνειρα γιατί σ` αυτά υπάρχει κρυμμένη η πύλη της αιωνιότητας.

Louise Gluck: Η ψυχή δε μιλά, αν μιλήσει μιλά με όνειρα.

1* Αρχιτέκτων. Ιστορικός Αρχιτεκτονικής. Ιστορικός Τέχνης.

2* Αφιερωμένο στην Ειρήνη, τον Κωνσταντίνο, τον Νικόλα και τον Μπάμπη.