Πρόκειται τελικά για μπλόφα του Κρεμλίνου; Για εύλογες ή παρανοϊκές ανησυχίες της Δύσης; Ή για ένθεν κακείθεν επικοινωνιακούς χειρισμούς προ μιας ουσιαστικής, πλην δύσκολης διαπραγμάτευσης, που προϋποθέτει σημαντικούς συμβιβασμούς και υποχωρήσεις;
Ολα τα «χαρτιά» παραμένουν ανοιχτά στο διπλωματικό «πόκερ» της ουκρανικής κρίσης, στην ουσία της οποίας βρίσκονται η αρχιτεκτονική ασφαλείας στην Ευρώπη και οι ρωσικές αξιώσεις για την επαναχάραξή της.
Προσώρας, η Δύση -και ως ουραγός το Κίεβο- κρατούν ψηλά τους τόνους στην… τεταμένη αποκλιμάκωση, εμμένοντας στην πιθανότητα μιας ρωσικής εισβολής και αμφισβητώντας τις ανακοινώσεις της Μόσχας περί μερικής, σταδιακής στρατιωτικής αποχώρησης από τα νότια, δυτικά και βόρεια σύνορα της Ουκρανίας.
Σε αυτό δε το αμφίρροπο μπρα ντε φερ, ο Λευκός Οίκος αφήνει -εν είδει μοχλού πίεσης- ανοιχτό το ενδεχόμενο επιβολής κυρώσεων σε βάρος της Ρωσίας ακόμη κι εάν τα στρατεύματά της δεν εισβάλουν στην Ουκρανία, αλλά επιχειρήσουν ασύμμετρες επιθέσεις κατά των ΗΠΑ και των συμμάχων τους, όπως ανέφερε στο προχθεσινό του διάγγελμα ο Αμερικανός πρόεδρος Μπάιντεν.
«Η Δύση διεξάγει κατά της Ρωσίας μια λεπτομερώς σχεδιασμένη, ευρεία επιχείρηση, με βάση την πλέον προσφιλή στη Δύση θεωρία περί υβριδικού πολέμου», αντέτεινε ο αναπληρωτής γραμματέας του Συμβουλίου Ασφαλείας της Ρωσίας, Μιχαήλ Ποπόφ, σε συνέντευξή του στην εφημερίδα «Ροσίσκαγια Γκαζέτα». Παραλλήλισε μάλιστα τη συγκυρία με τις παραμονές της αμερικανικής εισβολής στο Ιράκ και τα υποτιθέμενα «“αδιάσειστα στοιχεία των υπηρεσιών πληροφοριών” για όπλα μαζικής καταστροφής».
Η δε εκπρόσωπος του ρωσικού ΥΠΕΞ, Μαρία Ζαχάροβα, κατηγόρησε τις ΗΠΑ ότι υποδαυλίζουν τις εντάσεις στο ουκρανικό, προκειμένου να εμποδίσουν την υλοποίηση του γερμανο-ρωσικού αγωγού φυσικού αερίου Nord Stream 2, που «κάθισε σαν το κόκαλο στον λαιμό της Ουάσινγκτον». Πίσω πάντως από τα χθεσινά, πάμπολλα νέα ειρωνικά σχόλια Ρώσων αξιωματούχων και διπλωματών απέναντι στις δυτικές πολεμοχαρείς Κασσάνδρες (δημοσιογραφίας και πολιτικής) κρύβεται η πρόδηλα αμφίσημη στάση του Κρεμλίνου.
Διάλογος υπό προϋποθέσεις
Από τη μια ο Ρώσος πρόεδρος δηλώνει ανοιχτός στον διάλογο υπό προϋποθέσεις με τη Δύση. Από την άλλη, μιλά για γενοκτονία στο Ντονμπάς (Ντονέτσκ, Λουγκάνσκ) και κρατά ως διαπραγματευτικό χαρτί το προχθεσινό ψήφισμα της Δούμας, με το οποίο οι Ρώσοι βουλευτές τον καλούν να αναγνωρίσει ως ανεξάρτητες τις δύο ρωσόφωνες επαρχίες της ανατολικής Ουκρανίας.
Μετά την προχθεσινή προειδοποίηση του Γερμανού καγκελάριου Σολτς ότι μια τέτοια κίνηση θα ήταν καταστροφική -και δη κατά την κοινή συνέντευξη Τύπου με τον Ρώσο πρόεδρο Πούτιν, στο Κρεμλίνο-, αναφανδόν κατά αυτής της προοπτικής έσπευσαν να ταχθούν και οι ΥΠΕΞ ΗΠΑ και Γαλλίας. Το δε Κίεβο ζήτησε για σήμερα την έκτακτη σύγκληση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για το ψήφισμα του ρωσικού κοινοβουλίου.
Με την -εκ νέου τώρα δρομολογούμενη από την Ευρώπη- διευθέτηση της εδώ και οκτώ χρόνια χαίνουσας «πληγής» του Ντονμπάς να παραμένει κομβική, πλην όμως μόνο μία παράμετρος της κρίσης, η Μόσχα χαρακτήρισε χθες «θετικές» τις δηλώσεις Μπάιντεν υπέρ της διεξαγωγής συνομιλιών και της συνέχισης των διπλωματικών προσπαθειών με στόχο την αποκλιμάκωση της κρίσης.
Ναρκοθετημένο τοπίο
Η διαδικασία «θα είναι δύσκολη, θα χρειαστεί πολλή ευελιξία και από τις δύο πλευρές, και πολιτική βούληση», υπογράμμισε ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, υπενθυμίζοντας ότι για τη Ρωσία ζητούμενο ήταν και παραμένει η αναδιοργάνωση της αρχιτεκτονικής της ευρωπαϊκής ασφάλειας που προέκυψε μετά τον Ψυχρό Πόλεμο.
Οπως έχει πάντως ήδη διαφανεί, οι λεκτικές διαβεβαιώσεις του Γερμανού καγκελάριου Σολτς ότι η ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ δεν αποτελεί «θέμα στην ημερήσια διάταξη» δεν κατευνάζουν τις ανησυχίες της ρωσικής πλευράς, που απαιτεί γραπτές προς τούτο εγγυήσεις.
Το ίδιο εκτιμάται ότι ισχύει και με τις διαφοροποιημένες μεν, πλην σημειολογικά βαρύνουσες δηλώσεις Μπάιντεν, στο πλαίσιο του προχθεσινού διαγγέλματός του ότι οι ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ ούτε έχουν «ούτε σκοπεύουν» να εγκαταστήσουν πυραύλους στα εδάφη της Ουκρανίας.
Ενόσω πάντως ο Αμερικανός πρόεδρος και ο (άρτι αφιχθείς από τη Μόσχα) Γερμανός καγκελάριος είχαν προγραμματισμένη για χθες το βράδυ τηλεφωνική επικοινωνία για το ουκρανικό, εξετάζοντας από κοινού τα νέα δεδομένα, ο Κινέζος πρόεδρος Σι είχε ήδη μιλήσει τηλεφωνικά με τον Γάλλο πρόεδρο Μακρόν, με τη συζήτηση να περιστρέφεται γύρω και από την ουκρανική κρίση. Την εξέλιξή της παρακολουθεί στενά το Πεκίνο, όχι μόνο στο πλαίσιο της σύσφιγξης των διμερών σχέσεων με τη Μόσχα -εν είδει συγκρότησης αντιδυτικού άξονα-, αλλά και με φόντο την ένταση με την Ταϊβάν και, πρωτίστως, τη σινοαμερικανική γεωπολιτική αντιπαλότητα, που παραμένει υπ’ αριθμόν ένα θέμα στην ατζέντα της εξωτερικής πολιτικής του Λευκού Οίκου.
