Οι γειτόνοι

Συχνά οι πολυκατοικίες του ’60, του ’70 και του ’80 στερούνται μόνωσης. Τα βήματα των αποπάνω μάς είναι ευδιάκριτα ακόμα και με παντόφλες. Εάν η κακιά στιγμή τα φέρει να φορούν γόβες οι γειτόνισσες ή πατούμενο με δερμάτινη σόλα οι γειτόνοι, τότε ο θόρυβος γίνεται ανυπόφορος. Μας ενοχλούν οι τηλεοράσεις τους, τα στερεοφωνικά τους κι άμα τύχει να ’ναι φασαριόζοι, οι φωνές τους σε ώρες κοινής ή ατομικής χαλάρωσης μετατρέπονται σε βασανιστήριο. Εξυπακούεται ότι περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας είναι γνωστά με κάθε λεπτομέρεια στους δίπλα, τους πάνω, τους κάτω, τους απέναντι και σ’ ολόκληρο το τετράγωνο.

Ιδιαιτέρως δυσάρεστες καταστάσεις, συζητιούνται ψιθυριστά στα πέριξ μικρομάγαζα κι απαξάπαντες οι περίοικοι τυγχάνουν απολύτως ενήμεροι για τα σπίτια που κυβερνά η βαναυσότητα. Ομνύουμε στη σοφία απαρχαιωμένων λαϊκών ρήσεων οι περισσότεροι κι έτσι επιστρατεύουμε το πατροπαράδοτο «τα εν οίκω μη εν δήμω», όποτε οι απεγνωσμένες κραυγές των θυμάτων διαπερνούν τα ντουβάρια της αταραξίας μας. Σιγά μη βγάλουμε εμείς το φίδι απ’ την τρύπα· επικίνδυνα πράγματα· πας να κάνεις το σωστό και βρίσκεις κακό μπελά στα καλά καθούμενα.

Ωσεί παρόντες παραμένουμε κι ας βλέπουμε την επαύριο στο μπαλκόνι, στο ασανσέρ ή στον δρόμο γυναίκες σημαδεμένες στο πρόσωπο και κακοποιημένα παιδιά με μώλωπες σ’ όλο τους το κορμί. «Η σιωπή είναι χρυσός» σιγομουρμουρίζουμε, επανεπιβεβαιώνοντας την ακλόνητη πίστη μας στις παροιμίες. Γινόμαστε ομιλητικότατοι αντιθέτως, όταν πίσω απ’ τις κλειστές, καίτοι τόσο διαφανείς, πόρτες εκτυλίσσονται δράματα που προκαλούν αποτροπιασμό στα πρωτοσέλιδα του Τύπου και στα κεντρικά δελτία των καναλιών. Βγαίνουμε τότε πρώτη μούρη στις κάμερες για να απαριθμήσουμε ένα προς ένα φρικτά περιστατικά που προμήνυαν το τραγικό φινάλε.

Πέφτει για πολλοστή φορά απ’ τα σύννεφα το φιλοθέαμον κοινό. Και μόλις κατακάτσει ο κουρνιαχτός της δημοσιότητας, κλειδαμπαρωνόμαστε όλοι μαζί στο αδιαπέραστο όστρακο της σιωπηρής μας συνενοχής. Αν είχαμε μιλήσει όσο ακόμη ήταν καιρός, πιθανότατα να είχε σωθεί το επτάχρονο αγοράκι, το οποίο δολοφόνησαν η ίδια του η μάνα και ο εξαρτημένος από ουσίες σύντροφός της, που κάλυψε κατόπιν τα ίχνη τους εντοιχίζοντας στην ταράτσα το άψυχο κορμί του παιδιού και κουβαλώντας αργότερα το λείψανό του στη μακάβρια εργαλειοθήκη της απάθειας του περίγυρου.

Η αδελφούλα του δεν είχε ίσως παρόμοια τύχη, επειδή ορισμένοι φωτισμένοι δάσκαλοι διέκριναν το βαθύτερο τραύμα πίσω απ’ το μελανιασμένο δέρμα της. Ειδοποίησαν το «Χαμόγελο του Παιδιού» κι έπειτα τον εισαγγελέα ανηλίκων που μερίμνησε ώστε να δοθεί το κορίτσι σε ανάδοχη οικογένεια. Γλίτωσε έτσι τη ζωή του, αλλά Κύριος οίδε πότε θα επουλωθούν οι ανεξίτηλες ψυχικές της πληγές. Βαδίζοντας στα χνάρια μη κυβερνητικών οργανώσεων, το κατά τ’ άλλα ανάλγητο κράτος οργανώνει δειλά την τελευταία δεκαετία δομές υποστήριξης κακοποιημένων γυναικών και παιδιών. Πρώτο βήμα κοινωνικής ευαισθητοποίησης αποτελεί το σπάσιμο της ένοχης σιωπής. Αμποτε!